{"id":2223,"date":"2024-09-20T21:01:41","date_gmt":"2024-09-20T18:01:41","guid":{"rendered":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/?p=2223"},"modified":"2024-09-22T22:21:02","modified_gmt":"2024-09-22T19:21:02","slug":"rosatom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/","title":{"rendered":"Qeyri-dinc n\u00fcv\u0259 enerjisi: Rosatom Rusiya qanadl\u0131 raketl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir"},"content":{"rendered":"<div style=\"color: #000000\">\n<p lang=\"az\" style=\"text-align: left\"><span style=\"font-weight: bold\">\u018fvv\u0259lki ara\u015fd\u0131rmalar Rosatom-un n\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 Putinin qlobal t\u0259sirini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k c\u0259hdl\u0259rini ara\u015fd\u0131r\u0131b. \u0130nformNapalm h\u0259m\u00e7inin Ukraynada m\u00fclki h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 h\u00fccum etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan raketl\u0259ri istehsal ed\u0259n Raduqa dizayn b\u00fcrosunu da analiz edib.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div style=\"color: #333333;text-align: left\">\n<p style=\"text-align: left\">\u015eirk\u0259tl\u0259rin f\u0259rqli fokus n\u00f6qt\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, Rosatom v\u0259 Raduqa Kreml \u00fc\u00e7\u00fcn al\u0259t olaraq birl\u0259\u015fir. Onlar h\u0259m\u00e7inin Mars Konstruktor B\u00fcrosu vasit\u0259sil\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259li olurlar.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Mars v\u0259 Raduqa Konstruktor B\u00fcrolar\u0131<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">Mars, t\u0259yyar\u0259 v\u0259 kosmik vasit\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn avtomatik idar\u0259etm\u0259 v\u0259 naviqasiya sisteml\u0259rinin inki\u015faf\u0131nda ixtisasla\u015fan bir Rusiya \u015firk\u0259tidir. Dizayn B\u00fcrosu Mars haz\u0131rda Electro-L, Arktika-M v\u0259 Spektr-UV kimi kosmik vasit\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn kontrol sistemi aksesuarlar\u0131 istehsal edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">\u018fn \u00f6n\u0259mlisi, Mars Raduqa&#8217;n\u0131n raketl\u0259rind\u0259 istifad\u0259 olunan hiper s\u00fcr\u0259tli raket idar\u0259etm\u0259 sisteml\u0259rini m\u00fcasirl\u0259\u015fdirir v\u0259 istehsal edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Raduqa, K-051M v\u0259 U501M sisteml\u0259rinin <a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/raduga\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259si<\/a> v\u0259 bax\u0131m\u0131nda cavabdehdir. Bu sisteml\u0259r, SN-99 naviqasiya modullar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 X seriyas\u0131 raketl\u0259rind\u0259 (X-32, X-59, X-101) istifad\u0259 olunur. H\u0259m Raduqa, h\u0259m d\u0259 Dubna Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma M.P. Fyodorov beyn\u0259lxalq sanksiyalara tabe olmu\u015flar.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone\" title=\"Kruiz raketl\u0259rin nasazl\u0131q a\u015fkarlanmas\u0131\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2024\/09\/1-3.jpg\" alt=\"Kruiz raketl\u0259rin nasazl\u0131q a\u015fkarlanmas\u0131\" width=\"642\" height=\"771\" \/>K-051M v\u0259 U501M sisteml\u0259rind\u0259 nasazl\u0131qlarla ba\u011fl\u0131 qanadl\u0131 raketl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259mir s\u0259n\u0259di.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Kruiz raketl\u0259rin nasazl\u0131q a\u015fkarlanmas\u0131<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">13 fevral 2023 tarixli t\u0259dqiqat s\u0259n\u0259dl\u0259rinin g\u00f6st\u0259rdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, Mars, Raduqa v\u0259 Dubna Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma \u00fc\u00e7\u00fcn K-051M v\u0259 U501M sisteml\u0259rinin t\u0259mirini h\u0259yata ke\u00e7irir. Bu sisteml\u0259rin \u0259n b\u00f6y\u00fck problemi, tez-tez Q\u0259rbd\u0259 istehsal olunan elektron komponentl\u0259rin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan m\u00fcnt\u0259z\u0259m nasazl\u0131qlard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Sanksiyalarla \u0259laq\u0259dar bu \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar X seriyas\u0131 raketl\u0259rind\u0259 davaml\u0131 nasazl\u0131qlara s\u0259b\u0259b olur. 19 sentyabr 2022-ci il tarixli t\u0259hlil edilmi\u015f c\u0259dv\u0259l g\u00f6st\u0259rir ki, X-32 raketl\u0259rinin yar\u0131s\u0131ndan \u00e7oxunda probleml\u0259r olub. \u00c7oxlar\u0131 t\u0259mir edil\u0259 bil\u0259r, lakin bu, h\u0259m resurs, h\u0259m d\u0259 vaxt t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2024\/09\/Table_rus_19.09.22.xlsx\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone\" title=\"C\u0259dv\u0259ll\u0259r bu linkd\u0259n Excel fayl\u0131 olaraq y\u00fckl\u0259n\u0259 bil\u0259r\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2024\/09\/2-2-scaled.jpg\" alt=\"C\u0259dv\u0259ll\u0259r bu linkd\u0259n Excel fayl\u0131 olaraq y\u00fckl\u0259n\u0259 bil\u0259r\" width=\"642\" height=\"2560\" \/><\/a>\u015e\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n c\u0259dv\u0259ll\u0259r <a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2024\/09\/Table_rus_19.09.22.xlsx\">bu linkd\u0259n<\/a> Excel fayl\u0131 olaraq y\u00fckl\u0259n\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Al\u0131nan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Dubna Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma Rusiya S\u0259naye v\u0259 Ticar\u0259t Nazirliyind\u0259n 2023-c\u00fc ild\u0259 X-32 raketl\u0259rinin istehsal\u0131n\u0131 80-d\u0259n 207-y\u0259 art\u0131rmaq \u0259mri al\u0131b. 2024-c\u00fc ild\u0259n istehsal\u0131n 132-d\u0259n 215-\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu raketl\u0259rin bir \u00e7oxunda d\u00fcz\u0259ldilm\u0259li texniki q\u00fcsurlar olmas\u0131 ehtimal\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">SN-99 naviqasiya sistemi<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">Frontelligence Insight qrupunun apard\u0131\u011f\u0131 bir <a href=\"https:\/\/frontelligence.substack.com\/p\/sanctions-and-reality-western-techs\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ara\u015fd\u0131rma<\/a>, SN-99 naviqasiya sistemind\u0259 Q\u0259rb \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n elektron komponentl\u0259r a\u015fkarlay\u0131b. Bu \u015firk\u0259tl\u0259r aras\u0131nda Silicon Laboratories, NXP Semiconductors, Dallas Semiconductor, Spansion, Maxim Integrated Products v\u0259 Integrated Silicon Solution yer al\u0131r. Rusiya yerli istehsal iddialar\u0131na baxmayaraq, h\u0259r \u015feyi tamamil\u0259 Q\u0259rb komponentl\u0259ri il\u0259 d\u0259yi\u015fdir\u0259 bilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Bu, Q\u0259rb komponentl\u0259rini nec\u0259 \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri bar\u0259sind\u0259 vacib bir sual yarad\u0131r. \u018fsas a\u00e7\u0131qlama, Mars Konstruktor B\u00fcrosunun d\u00f6vl\u0259t\u0259 m\u0259xsus Rosatom-un alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259sind\u0259dir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone\" title=\"Storymaps.arcgis.com sayt\u0131ndan SN-99 bloku\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2024\/09\/4-1.jpg\" alt=\"Storymaps.arcgis.com sayt\u0131ndan SN-99 bloku\" width=\"642\" height=\"482\" \/>Storymaps.arcgis.com sayt\u0131ndan SN-99 bloku.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Rosatom, m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u00f6r\u0259m\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259r istisna olmaqla, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, beyn\u0259lxalq sanksiyalardan azadd\u0131r. Bu, AES tikm\u0259k b\u0259han\u0259si il\u0259 q\u0259rb komponentl\u0259rinin t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 imkan verir. Bu komponentl\u0259r Mars Dizayn B\u00fcrosuna \u00e7at\u0131r v\u0259 Rusiya raketl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn naviqasiya sisteml\u0259rin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Ehtimal olunur ki, Rosatom \u00f6z atom elektrik stansiyalar\u0131nda m\u0259lumat emal\u0131 m\u0259rk\u0259zl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 Q\u0259rb elektron komponentl\u0259rini al\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone\" title=\"Rosatomun atom elektrik stansiyalar\u0131ndan birind\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n emal\u0131 m\u0259rk\u0259zi\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2024\/09\/3-1.jpg\" alt=\"Rosatomun atom elektrik stansiyalar\u0131ndan birind\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n emal\u0131 m\u0259rk\u0259zi\" width=\"642\" height=\"522\" \/>Rosatomun atom elektrik stansiyalar\u0131ndan birind\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n emal\u0131 m\u0259rk\u0259zi.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Rosatom, statusunu Q\u0259rb elektron m\u0259hsullar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edir<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">Raduqa Konstruktor B\u00fcrosu sanksiyalara baxmayaraq geni\u015fl\u0259nm\u0259y\u0259 davam edir. \u015eirk\u0259t, Farsoon (\u00c7in), Hangcha (\u00c7in), Hision (\u00c7in), Fagima Jazz R (\u0130taliya), Automator (\u0130taliya) v\u0259 Hottinger GmbH (Almaniya) kimi \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir. Raduqa, 2025-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r X-101 raketl\u0259rinin istehsal\u0131n\u0131 20% art\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Bu \u00e7abalara baxmayaraq, Rusiya h\u0259l\u0259 d\u0259 h\u0259rbi s\u0259naye kompleksi \u00fc\u00e7\u00fcn elektron komponentl\u0259rin tam istehsal d\u00f6vr\u00fcn\u00fc qura bilmir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, Rusiya Q\u0259rb komponentl\u0259rini axtarma\u011fa v\u0259 b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 davam edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Rosatom, Q\u0259rb elektronlar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn statusunu istifad\u0259 edir v\u0259 sanksiyalar\u0131 a\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn aktiv \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu elektron komponentl\u0259r daha sonra raketl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn idar\u0259etm\u0259 v\u0259 naviqasiya sisteml\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259sul olan Mars \u015firk\u0259tin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">\u0130stehsalat kooperativi &#8220;Kritik M\u0259lumat Sisteml\u0259ri&#8221;<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">H\u0259m\u00e7inin, Rosatom, Rusiya h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n Rusiyan\u0131n kritik m\u0259lumat infrastrukturlar\u0131n\u0131n texnoloji m\u00fcst\u0259qilliyini v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259ndirilib. Rosatom v\u0259 Rusiya h\u00f6kum\u0259tinin d\u0259st\u0259yi il\u0259, Rusiyan\u0131n kritik m\u0259lumat infrastrukturunun texnoloji m\u00fcst\u0259qilliyini v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Elmi \u0130stehsalat Kooperativi &#8220;Kritik M\u0259lumat Sisteml\u0259ri&#8221; yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Kooperativin m\u0259qs\u0259di, Rusiyan\u0131n radioelektronika s\u0259nayesini v\u0259 informasiya texnologiyalar\u0131 sektorunu d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259kdir. Plan, istehsal imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 Q\u0259rb komponentl\u0259rini t\u0259min etm\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas Rusiya radioelektronik firmalar\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259yi \u0259hat\u0259 edir. Bu \u00e7abalarla kooperativ, Rusiyan\u0131n texnologiya v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259ki m\u00f6vqeyini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yir.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Rosatom-a beyn\u0259lxalq sanksiyalar<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">Rosatom-a t\u0259tbiq olunan sanksiyalar, x\u00fcsusil\u0259 Ukrayna il\u0259 m\u00fcharib\u0259 kontekstind\u0259, Rusiyan\u0131n h\u0259rbi g\u00fcc\u00fc il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nedici bir rol oynay\u0131r. Sanksiyalar t\u0259sirli oldu\u011funu s\u00fcbut edib v\u0259 Rusiyan\u0131n raketl\u0259rinin bir \u00e7oxunda q\u00fcsurlar oldu\u011fu m\u0259lumat verilib. Bu \u00e7at\u0131\u015fmalar, Q\u0259rb komponentl\u0259rinin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 bunlar\u0131n \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yerli Rusiya texnoloji infrastrukturu inki\u015faf etdirm\u0259yin \u00e7\u0259tinliyin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Rusiyan\u0131n bu komponentl\u0259rin yerli istehsal\u0131na ke\u00e7m\u0259 iddialar\u0131, yetersiz kapasitey\u0259 i\u015far\u0259 edir v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 realla\u015fmas\u0131 ehtimal\u0131 azd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Bu mane\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq, Rusiya Q\u0259rbd\u0259n bu vacib komponentl\u0259ri t\u0259min etm\u0259 c\u0259hdl\u0259rini davam etdir\u0259c\u0259k, bu da beyn\u0259lxalq sanksiyalar\u0131 a\u015faca\u011f\u0131 anlam\u0131na g\u0259lir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, Rosatom v\u0259 onun yan t\u0259\u015fkilatlar\u0131na fokuslanaraq sanksiya t\u0259zyiqini art\u0131rmaq olduqca vacibdir. Eyni zamanda, bu t\u0259dbirl\u0259rin diqq\u0259tl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si kritik \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Ancaq sanksiyalar\u0131n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si hal\u0131nda Rusiyan\u0131n h\u0259rbi s\u0259nayesinin \u00f6lk\u0259nin ehtiyaclar\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lamamas\u0131 ehtimal\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-weight: bold\">\u0130nformNapalm-dan dig\u0259r m\u0259qal\u0259l\u0259ri oxuyun<\/span><\/span><\/h2>\n<ul>\n<li style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/mudafi%c9%99\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #333333\">\u0130nformNapalm RF 46-c\u0131 M\u00fcdafi\u0259 T\u0259dqiqat \u0130nstitutunun 77 \u0259m\u0259kda\u015f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b<\/span><\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/politoloq\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #333333\">Politoloq Yevhen Maqdan\u0131n 31 mart-7 aprel tarixl\u0259rin\u0259 beyn\u0259lxalq icmal\u0131<\/span><\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/krokus-siti-holl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #333333\">Krokus Siti Holl-da ba\u015f ver\u0259n terror akt\u0131 Rusiya b\u00f6hran\u0131n\u0131n \u0259lam\u0259tidir<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/tr\/raduga\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" title=\"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0130nformnapalm\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/12\/InformNapalm_logo_05.png\" alt=\"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0130nformnapalm\" width=\"120\" height=\"55\" \/><\/a> <span style=\"color: #333333\">Veb sayt\u0131m\u0131za bir link payla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox sa\u011f olun! Creative Commons \u2013 Attribution 4.0 International \u2013 CC BY 4.0.<\/span> <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/informnapalm24\/\">Facebook<\/a><\/span>, <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/twitter.com\/InformNapalm\">Twitter<\/a><\/span> <span style=\"color: #333333\">v\u0259<\/span> <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/t.me\/informnapalm\">Telegram&#8217;da<\/a><\/span> <span style=\"color: #333333\">\u0130nformNapalm s\u0259hif\u0259l\u0259rini oxuyun.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left\">\u0130nformNapalm-\u0131n he\u00e7 bir h\u00f6kum\u0259t v\u0259 ya sponsor t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi yoxdur. Yegan\u0259 sponsorlar\u0131m\u0131z f\u0259rdi k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r v\u0259 oxuculard\u0131r. Siz h\u0259m\u00e7inin Buymeacoffee vasit\u0259sil\u0259 ayl\u0131q <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/www.buymeacoffee.com\/informnapalm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> mini ian\u0259l\u0259r<\/a> <\/span> etm\u0259kl\u0259 \u0130nformNapalm-a d\u0259st\u0259k ola bil\u0259rsiniz.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fvv\u0259lki ara\u015fd\u0131rmalar Rosatom-un n\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 Putinin qlobal t\u0259sirini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k c\u0259hdl\u0259rini ara\u015fd\u0131r\u0131b. \u0130nformNapalm h\u0259m\u00e7inin Ukraynada m\u00fclki h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":72,"featured_media":2225,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"om_disable_all_campaigns":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[1,70,13,6],"tags":[969,966,965,968,932,4,967],"class_list":["post-2223","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analitika","category-rusiya","category-world","category-news","tag-mars-konstruktor-burosu","tag-nuv-texnologiyasi","tag-qanadli-raketlr","tag-raduqa-dizayn-burosu","tag-rosatom","tag-rusiya","tag-ukraynada-mulki-hdflr"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Rosatom Rusiya qanadl\u0131 raketl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Bu m\u0259qal\u0259 Putinin n\u00fcfuzunu n\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnyaya yaymaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan Rosatom-u ara\u015fd\u0131r\u0131r.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rosatom Rusiya qanadl\u0131 raketl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bu m\u0259qal\u0259 Putinin n\u00fcfuzunu n\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnyaya yaymaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan Rosatom-u ara\u015fd\u0131r\u0131r.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0130nformNapalm\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-09-20T18:01:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-09-22T19:21:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2024\/09\/Rosatom-Rusiya-qanadli-raketl\u0259rinin-inkisafini-gucl\u0259ndirir.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"642\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"336\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"2476\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2476\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/\"},\"author\":{\"name\":\"2476\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/e683569ccd9c71b2afa351e58e558cb1\"},\"headline\":\"Qeyri-dinc n\u00fcv\u0259 enerjisi: Rosatom Rusiya qanadl\u0131 raketl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir\",\"datePublished\":\"2024-09-20T18:01:41+00:00\",\"dateModified\":\"2024-09-22T19:21:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/\"},\"wordCount\":1363,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2024\/09\/Rosatom-Rusiya-qanadli-raketl\u0259rinin-inkisafini-gucl\u0259ndirir.jpg\",\"keywords\":[\"Mars Konstruktor B\u00fcrosu\",\"N\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131\",\"Qanadl\u0131 raketl\u0259r\",\"Raduqa Dizayn B\u00fcrosu\",\"Rosatom\",\"Rusiya\",\"Ukraynada m\u00fclki h\u0259d\u0259fl\u0259r\"],\"articleSection\":[\"Analitika\",\"Rusiya\",\"\u00dcmumd\u00fcnya\",\"X\u0259b\u0259rl\u0259r\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/\",\"name\":\"Rosatom Rusiya qanadl\u0131 raketl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2024\/09\/Rosatom-Rusiya-qanadli-raketl\u0259rinin-inkisafini-gucl\u0259ndirir.jpg\",\"datePublished\":\"2024-09-20T18:01:41+00:00\",\"dateModified\":\"2024-09-22T19:21:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/e683569ccd9c71b2afa351e58e558cb1\"},\"description\":\"Bu m\u0259qal\u0259 Putinin n\u00fcfuzunu n\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnyaya yaymaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan Rosatom-u ara\u015fd\u0131r\u0131r.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2024\/09\/Rosatom-Rusiya-qanadli-raketl\u0259rinin-inkisafini-gucl\u0259ndirir.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2024\/09\/Rosatom-Rusiya-qanadli-raketl\u0259rinin-inkisafini-gucl\u0259ndirir.jpg\",\"width\":642,\"height\":336,\"caption\":\"Rosatom Rusiya qanadl\u0131 raketl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Qeyri-dinc n\u00fcv\u0259 enerjisi: Rosatom Rusiya qanadl\u0131 raketl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/\",\"name\":\"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0130nformNapalm\",\"description\":\"Ukrayna x\u0259b\u0259rl\u0259ri az\u0259rbaycanca\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/e683569ccd9c71b2afa351e58e558cb1\",\"name\":\"2476\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cdfe9f344a6a3098c5b8f56d0951f5a6488eb77f72278644d45d1518136dda9?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cdfe9f344a6a3098c5b8f56d0951f5a6488eb77f72278644d45d1518136dda9?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"2476\"},\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/author\/tugrul\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rosatom Rusiya qanadl\u0131 raketl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir","description":"Bu m\u0259qal\u0259 Putinin n\u00fcfuzunu n\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnyaya yaymaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan Rosatom-u ara\u015fd\u0131r\u0131r.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Rosatom Rusiya qanadl\u0131 raketl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir","og_description":"Bu m\u0259qal\u0259 Putinin n\u00fcfuzunu n\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnyaya yaymaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan Rosatom-u ara\u015fd\u0131r\u0131r.","og_url":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/","og_site_name":"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0130nformNapalm","article_published_time":"2024-09-20T18:01:41+00:00","article_modified_time":"2024-09-22T19:21:02+00:00","og_image":[{"width":642,"height":336,"url":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2024\/09\/Rosatom-Rusiya-qanadli-raketl\u0259rinin-inkisafini-gucl\u0259ndirir.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"2476","twitter_misc":{"Written by":"2476","Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/"},"author":{"name":"2476","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/e683569ccd9c71b2afa351e58e558cb1"},"headline":"Qeyri-dinc n\u00fcv\u0259 enerjisi: Rosatom Rusiya qanadl\u0131 raketl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir","datePublished":"2024-09-20T18:01:41+00:00","dateModified":"2024-09-22T19:21:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/"},"wordCount":1363,"image":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2024\/09\/Rosatom-Rusiya-qanadli-raketl\u0259rinin-inkisafini-gucl\u0259ndirir.jpg","keywords":["Mars Konstruktor B\u00fcrosu","N\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131","Qanadl\u0131 raketl\u0259r","Raduqa Dizayn B\u00fcrosu","Rosatom","Rusiya","Ukraynada m\u00fclki h\u0259d\u0259fl\u0259r"],"articleSection":["Analitika","Rusiya","\u00dcmumd\u00fcnya","X\u0259b\u0259rl\u0259r"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/","url":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/","name":"Rosatom Rusiya qanadl\u0131 raketl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir","isPartOf":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2024\/09\/Rosatom-Rusiya-qanadli-raketl\u0259rinin-inkisafini-gucl\u0259ndirir.jpg","datePublished":"2024-09-20T18:01:41+00:00","dateModified":"2024-09-22T19:21:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/e683569ccd9c71b2afa351e58e558cb1"},"description":"Bu m\u0259qal\u0259 Putinin n\u00fcfuzunu n\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnyaya yaymaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan Rosatom-u ara\u015fd\u0131r\u0131r.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#primaryimage","url":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2024\/09\/Rosatom-Rusiya-qanadli-raketl\u0259rinin-inkisafini-gucl\u0259ndirir.jpg","contentUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2024\/09\/Rosatom-Rusiya-qanadli-raketl\u0259rinin-inkisafini-gucl\u0259ndirir.jpg","width":642,"height":336,"caption":"Rosatom Rusiya qanadl\u0131 raketl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/rosatom\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Qeyri-dinc n\u00fcv\u0259 enerjisi: Rosatom Rusiya qanadl\u0131 raketl\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#website","url":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/","name":"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0130nformNapalm","description":"Ukrayna x\u0259b\u0259rl\u0259ri az\u0259rbaycanca","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/e683569ccd9c71b2afa351e58e558cb1","name":"2476","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cdfe9f344a6a3098c5b8f56d0951f5a6488eb77f72278644d45d1518136dda9?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cdfe9f344a6a3098c5b8f56d0951f5a6488eb77f72278644d45d1518136dda9?s=96&d=mm&r=g","caption":"2476"},"url":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/author\/tugrul\/"}]}},"post_src":"<div style=\"color: #000000\">\r\n<p lang=\"az\" style=\"text-align: left\"><span style=\"font-weight: bold\">\u018fvv\u0259lki ara\u015fd\u0131rmalar Rosatom-un n\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 Putinin qlobal t\u0259sirini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k c\u0259hdl\u0259rini ara\u015fd\u0131r\u0131b. \u0130nformNapalm h\u0259m\u00e7inin Ukraynada m\u00fclki h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 h\u00fccum etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan raketl\u0259ri istehsal ed\u0259n Raduqa dizayn b\u00fcrosunu da analiz edib.<\/span><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<div style=\"color: #333333;text-align: left\">\r\n<p style=\"text-align: left\">\u015eirk\u0259tl\u0259rin f\u0259rqli fokus n\u00f6qt\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, Rosatom v\u0259 Raduqa Kreml \u00fc\u00e7\u00fcn al\u0259t olaraq birl\u0259\u015fir. Onlar h\u0259m\u00e7inin Mars Konstruktor B\u00fcrosu vasit\u0259sil\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259li olurlar.<\/p>\r\n\r\n<h2><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Mars v\u0259 Raduqa Konstruktor B\u00fcrolar\u0131<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">Mars, t\u0259yyar\u0259 v\u0259 kosmik vasit\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn avtomatik idar\u0259etm\u0259 v\u0259 naviqasiya sisteml\u0259rinin inki\u015faf\u0131nda ixtisasla\u015fan bir Rusiya \u015firk\u0259tidir. Dizayn B\u00fcrosu Mars haz\u0131rda Electro-L, Arktika-M v\u0259 Spektr-UV kimi kosmik vasit\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn kontrol sistemi aksesuarlar\u0131 istehsal edir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">\u018fn \u00f6n\u0259mlisi, Mars Raduqa'n\u0131n raketl\u0259rind\u0259 istifad\u0259 olunan hiper s\u00fcr\u0259tli raket idar\u0259etm\u0259 sisteml\u0259rini m\u00fcasirl\u0259\u015fdirir v\u0259 istehsal edir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Raduqa, K-051M v\u0259 U501M sisteml\u0259rinin <a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/raduga\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259si<\/a> v\u0259 bax\u0131m\u0131nda cavabdehdir. Bu sisteml\u0259r, SN-99 naviqasiya modullar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 X seriyas\u0131 raketl\u0259rind\u0259 (X-32, X-59, X-101) istifad\u0259 olunur. H\u0259m Raduqa, h\u0259m d\u0259 Dubna Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma M.P. Fyodorov beyn\u0259lxalq sanksiyalara tabe olmu\u015flar.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\"><img class=\"alignnone\" title=\"Kruiz raketl\u0259rin nasazl\u0131q a\u015fkarlanmas\u0131\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2024\/09\/1-3.jpg\" alt=\"Kruiz raketl\u0259rin nasazl\u0131q a\u015fkarlanmas\u0131\" width=\"642\" height=\"771\" \/>K-051M v\u0259 U501M sisteml\u0259rind\u0259 nasazl\u0131qlarla ba\u011fl\u0131 qanadl\u0131 raketl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259mir s\u0259n\u0259di.<\/p>\r\n\r\n<h2><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Kruiz raketl\u0259rin nasazl\u0131q a\u015fkarlanmas\u0131<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">13 fevral 2023 tarixli t\u0259dqiqat s\u0259n\u0259dl\u0259rinin g\u00f6st\u0259rdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, Mars, Raduqa v\u0259 Dubna Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma \u00fc\u00e7\u00fcn K-051M v\u0259 U501M sisteml\u0259rinin t\u0259mirini h\u0259yata ke\u00e7irir. Bu sisteml\u0259rin \u0259n b\u00f6y\u00fck problemi, tez-tez Q\u0259rbd\u0259 istehsal olunan elektron komponentl\u0259rin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan m\u00fcnt\u0259z\u0259m nasazl\u0131qlard\u0131r.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Sanksiyalarla \u0259laq\u0259dar bu \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar X seriyas\u0131 raketl\u0259rind\u0259 davaml\u0131 nasazl\u0131qlara s\u0259b\u0259b olur. 19 sentyabr 2022-ci il tarixli t\u0259hlil edilmi\u015f c\u0259dv\u0259l g\u00f6st\u0259rir ki, X-32 raketl\u0259rinin yar\u0131s\u0131ndan \u00e7oxunda probleml\u0259r olub. \u00c7oxlar\u0131 t\u0259mir edil\u0259 bil\u0259r, lakin bu, h\u0259m resurs, h\u0259m d\u0259 vaxt t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2024\/09\/Table_rus_19.09.22.xlsx\"><img class=\"alignnone\" title=\"C\u0259dv\u0259ll\u0259r bu linkd\u0259n Excel fayl\u0131 olaraq y\u00fckl\u0259n\u0259 bil\u0259r\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2024\/09\/2-2-scaled.jpg\" alt=\"C\u0259dv\u0259ll\u0259r bu linkd\u0259n Excel fayl\u0131 olaraq y\u00fckl\u0259n\u0259 bil\u0259r\" width=\"642\" height=\"2560\" \/><\/a>\u015e\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n c\u0259dv\u0259ll\u0259r <a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2024\/09\/Table_rus_19.09.22.xlsx\">bu linkd\u0259n<\/a> Excel fayl\u0131 olaraq y\u00fckl\u0259n\u0259 bil\u0259r.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Al\u0131nan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Dubna Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma Rusiya S\u0259naye v\u0259 Ticar\u0259t Nazirliyind\u0259n 2023-c\u00fc ild\u0259 X-32 raketl\u0259rinin istehsal\u0131n\u0131 80-d\u0259n 207-y\u0259 art\u0131rmaq \u0259mri al\u0131b. 2024-c\u00fc ild\u0259n istehsal\u0131n 132-d\u0259n 215-\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu raketl\u0259rin bir \u00e7oxunda d\u00fcz\u0259ldilm\u0259li texniki q\u00fcsurlar olmas\u0131 ehtimal\u0131 vard\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<h2><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">SN-99 naviqasiya sistemi<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">Frontelligence Insight qrupunun apard\u0131\u011f\u0131 bir <a href=\"https:\/\/frontelligence.substack.com\/p\/sanctions-and-reality-western-techs\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ara\u015fd\u0131rma<\/a>, SN-99 naviqasiya sistemind\u0259 Q\u0259rb \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n elektron komponentl\u0259r a\u015fkarlay\u0131b. Bu \u015firk\u0259tl\u0259r aras\u0131nda Silicon Laboratories, NXP Semiconductors, Dallas Semiconductor, Spansion, Maxim Integrated Products v\u0259 Integrated Silicon Solution yer al\u0131r. Rusiya yerli istehsal iddialar\u0131na baxmayaraq, h\u0259r \u015feyi tamamil\u0259 Q\u0259rb komponentl\u0259ri il\u0259 d\u0259yi\u015fdir\u0259 bilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Bu, Q\u0259rb komponentl\u0259rini nec\u0259 \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri bar\u0259sind\u0259 vacib bir sual yarad\u0131r. \u018fsas a\u00e7\u0131qlama, Mars Konstruktor B\u00fcrosunun d\u00f6vl\u0259t\u0259 m\u0259xsus Rosatom-un alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259sind\u0259dir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\"><img class=\"alignnone\" title=\"Storymaps.arcgis.com sayt\u0131ndan SN-99 bloku\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2024\/09\/4-1.jpg\" alt=\"Storymaps.arcgis.com sayt\u0131ndan SN-99 bloku\" width=\"642\" height=\"482\" \/>Storymaps.arcgis.com sayt\u0131ndan SN-99 bloku.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Rosatom, m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u00f6r\u0259m\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259r istisna olmaqla, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, beyn\u0259lxalq sanksiyalardan azadd\u0131r. Bu, AES tikm\u0259k b\u0259han\u0259si il\u0259 q\u0259rb komponentl\u0259rinin t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 imkan verir. Bu komponentl\u0259r Mars Dizayn B\u00fcrosuna \u00e7at\u0131r v\u0259 Rusiya raketl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn naviqasiya sisteml\u0259rin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Ehtimal olunur ki, Rosatom \u00f6z atom elektrik stansiyalar\u0131nda m\u0259lumat emal\u0131 m\u0259rk\u0259zl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 Q\u0259rb elektron komponentl\u0259rini al\u0131r.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\"><img class=\"alignnone\" title=\"Rosatomun atom elektrik stansiyalar\u0131ndan birind\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n emal\u0131 m\u0259rk\u0259zi\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2024\/09\/3-1.jpg\" alt=\"Rosatomun atom elektrik stansiyalar\u0131ndan birind\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n emal\u0131 m\u0259rk\u0259zi\" width=\"642\" height=\"522\" \/>Rosatomun atom elektrik stansiyalar\u0131ndan birind\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n emal\u0131 m\u0259rk\u0259zi.<\/p>\r\n\r\n<h2><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Rosatom, statusunu Q\u0259rb elektron m\u0259hsullar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edir<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">Raduqa Konstruktor B\u00fcrosu sanksiyalara baxmayaraq geni\u015fl\u0259nm\u0259y\u0259 davam edir. \u015eirk\u0259t, Farsoon (\u00c7in), Hangcha (\u00c7in), Hision (\u00c7in), Fagima Jazz R (\u0130taliya), Automator (\u0130taliya) v\u0259 Hottinger GmbH (Almaniya) kimi \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir. Raduqa, 2025-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r X-101 raketl\u0259rinin istehsal\u0131n\u0131 20% art\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Bu \u00e7abalara baxmayaraq, Rusiya h\u0259l\u0259 d\u0259 h\u0259rbi s\u0259naye kompleksi \u00fc\u00e7\u00fcn elektron komponentl\u0259rin tam istehsal d\u00f6vr\u00fcn\u00fc qura bilmir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, Rusiya Q\u0259rb komponentl\u0259rini axtarma\u011fa v\u0259 b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 davam edir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Rosatom, Q\u0259rb elektronlar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn statusunu istifad\u0259 edir v\u0259 sanksiyalar\u0131 a\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn aktiv \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu elektron komponentl\u0259r daha sonra raketl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn idar\u0259etm\u0259 v\u0259 naviqasiya sisteml\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259sul olan Mars \u015firk\u0259tin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\r\n\r\n<h2><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">\u0130stehsalat kooperativi \"Kritik M\u0259lumat Sisteml\u0259ri\"<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">H\u0259m\u00e7inin, Rosatom, Rusiya h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n Rusiyan\u0131n kritik m\u0259lumat infrastrukturlar\u0131n\u0131n texnoloji m\u00fcst\u0259qilliyini v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259ndirilib. Rosatom v\u0259 Rusiya h\u00f6kum\u0259tinin d\u0259st\u0259yi il\u0259, Rusiyan\u0131n kritik m\u0259lumat infrastrukturunun texnoloji m\u00fcst\u0259qilliyini v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Elmi \u0130stehsalat Kooperativi \"Kritik M\u0259lumat Sisteml\u0259ri\" yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Kooperativin m\u0259qs\u0259di, Rusiyan\u0131n radioelektronika s\u0259nayesini v\u0259 informasiya texnologiyalar\u0131 sektorunu d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259kdir. Plan, istehsal imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 Q\u0259rb komponentl\u0259rini t\u0259min etm\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas Rusiya radioelektronik firmalar\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259yi \u0259hat\u0259 edir. Bu \u00e7abalarla kooperativ, Rusiyan\u0131n texnologiya v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259ki m\u00f6vqeyini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yir.<\/p>\r\n\r\n<h2><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Rosatom-a beyn\u0259lxalq sanksiyalar<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">Rosatom-a t\u0259tbiq olunan sanksiyalar, x\u00fcsusil\u0259 Ukrayna il\u0259 m\u00fcharib\u0259 kontekstind\u0259, Rusiyan\u0131n h\u0259rbi g\u00fcc\u00fc il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nedici bir rol oynay\u0131r. Sanksiyalar t\u0259sirli oldu\u011funu s\u00fcbut edib v\u0259 Rusiyan\u0131n raketl\u0259rinin bir \u00e7oxunda q\u00fcsurlar oldu\u011fu m\u0259lumat verilib. Bu \u00e7at\u0131\u015fmalar, Q\u0259rb komponentl\u0259rinin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 bunlar\u0131n \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yerli Rusiya texnoloji infrastrukturu inki\u015faf etdirm\u0259yin \u00e7\u0259tinliyin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Rusiyan\u0131n bu komponentl\u0259rin yerli istehsal\u0131na ke\u00e7m\u0259 iddialar\u0131, yetersiz kapasitey\u0259 i\u015far\u0259 edir v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 realla\u015fmas\u0131 ehtimal\u0131 azd\u0131r.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Bu mane\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq, Rusiya Q\u0259rbd\u0259n bu vacib komponentl\u0259ri t\u0259min etm\u0259 c\u0259hdl\u0259rini davam etdir\u0259c\u0259k, bu da beyn\u0259lxalq sanksiyalar\u0131 a\u015faca\u011f\u0131 anlam\u0131na g\u0259lir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, Rosatom v\u0259 onun yan t\u0259\u015fkilatlar\u0131na fokuslanaraq sanksiya t\u0259zyiqini art\u0131rmaq olduqca vacibdir. Eyni zamanda, bu t\u0259dbirl\u0259rin diqq\u0259tl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si kritik \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Ancaq sanksiyalar\u0131n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si hal\u0131nda Rusiyan\u0131n h\u0259rbi s\u0259nayesinin \u00f6lk\u0259nin ehtiyaclar\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lamamas\u0131 ehtimal\u0131 vard\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-weight: bold\">\u0130nformNapalm-dan dig\u0259r m\u0259qal\u0259l\u0259ri oxuyun<\/span><\/span><\/h2>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/mudafi%c9%99\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #333333\">\u0130nformNapalm RF 46-c\u0131 M\u00fcdafi\u0259 T\u0259dqiqat \u0130nstitutunun 77 \u0259m\u0259kda\u015f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b<\/span><\/a><\/li>\r\n \t<li style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/politoloq\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #333333\">Politoloq Yevhen Maqdan\u0131n 31 mart-7 aprel tarixl\u0259rin\u0259 beyn\u0259lxalq icmal\u0131<\/span><\/a><\/li>\r\n \t<li style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/krokus-siti-holl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #333333\">Krokus Siti Holl-da ba\u015f ver\u0259n terror akt\u0131 Rusiya b\u00f6hran\u0131n\u0131n \u0259lam\u0259tidir<\/span><\/a><\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n<hr \/>\r\n<p style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/tr\/raduga\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img class=\"alignleft\" title=\"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0130nformnapalm\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/12\/InformNapalm_logo_05.png\" alt=\"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0130nformnapalm\" width=\"120\" height=\"55\" \/><\/a> <span style=\"color: #333333\">Veb sayt\u0131m\u0131za bir link payla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox sa\u011f olun! Creative Commons \u2013 Attribution 4.0 International \u2013 CC BY 4.0.<\/span> <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/informnapalm24\/\">Facebook<\/a><\/span>, <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/twitter.com\/InformNapalm\">Twitter<\/a><\/span> <span style=\"color: #333333\">v\u0259<\/span> <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/t.me\/informnapalm\">Telegram'da<\/a><\/span> <span style=\"color: #333333\">\u0130nformNapalm s\u0259hif\u0259l\u0259rini oxuyun.<\/span><\/span><\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">\u0130nformNapalm-\u0131n he\u00e7 bir h\u00f6kum\u0259t v\u0259 ya sponsor t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi yoxdur. Yegan\u0259 sponsorlar\u0131m\u0131z f\u0259rdi k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r v\u0259 oxuculard\u0131r. Siz h\u0259m\u00e7inin Buymeacoffee vasit\u0259sil\u0259 ayl\u0131q <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/www.buymeacoffee.com\/informnapalm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> mini ian\u0259l\u0259r<\/a> <\/span> etm\u0259kl\u0259 \u0130nformNapalm-a d\u0259st\u0259k ola bil\u0259rsiniz.<\/p>\r\n\r\n<\/div>","amp_enabled":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/72"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2223"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2223\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2233,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2223\/revisions\/2233"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}