{"id":2514,"date":"2025-10-07T21:31:18","date_gmt":"2025-10-07T18:31:18","guid":{"rendered":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/?p=2514"},"modified":"2025-10-13T20:20:02","modified_gmt":"2025-10-13T17:20:02","slug":"nato","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/","title":{"rendered":"Rusiyan\u0131n NATO-ya v\u0259 Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131na qar\u015f\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259si"},"content":{"rendered":"<div style=\"color: #000000\">\n<p lang=\"az\" style=\"text-align: left\"><span style=\"font-weight: bold\"><span style=\"font-family: Helvetica Neue, Helvetica, Arial, Nimbus Sans L, sans-serif\">Bu m\u0259qal\u0259 Rusiyan\u0131n hibrid m\u00fcharib\u0259sini, Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131n\u0131 v\u0259 NATO-nun Baltik regionundak\u0131 qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259sini t\u0259hlil edir. M\u0259qal\u0259 h\u0259m\u00e7inin Kr\u0131m, \u015e\u0259rqi Ukrayna, PUA istifad\u0259si, kritik infrastrukturlar v\u0259 Avropadak\u0131 strateji t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik probleml\u0259rini ara\u015fd\u0131r\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div style=\"color: #333333;text-align: left\">\n<p style=\"text-align: left\">2014-c\u00fc ilin fevral-mart d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, tan\u0131nan \u0259lam\u0259tl\u0259r olmadan Rus h\u0259rb\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Kr\u0131mdak\u0131 Ukrayna inzibati v\u0259 h\u0259rbi obyektl\u0259rinin ilhaq\u0131na ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. InformNapalm k\u0259\u015ffiyyat \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259ri, <a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/db\/russian-aggression\/#lang=en&amp;page=m_equip\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rus h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri<\/a> bar\u0259d\u0259 erk\u0259n d\u00f6vrd\u0259 \u00e7oxdilli \u0259trafl\u0131 m\u0259lumatlar yaym\u0131\u015fd\u0131r. D\u00fc\u015fm\u0259n h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, onlar\u0131n aidiyy\u0259ti v\u0259 f\u0259rdi \u0259sg\u0259rl\u0259rin \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n toplanmas\u0131 OSINT metodlar\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 NATO-ya v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Budapest_Memorandum\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Budape\u015ft Memorandumu<\/a> \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Ukraynan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik z\u0259man\u0259t\u00e7il\u0259rin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edilmi\u015fdir. M\u0259qs\u0259d, Kreml t\u0259r\u0259find\u0259n Avropada ba\u015flanan hibrid m\u00fcharib\u0259nin eskalasiyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcr\u0259tli m\u00fcdaxil\u0259 t\u0259min etm\u0259kdir. Bu d\u00f6vrd\u0259, \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si \u00f6nc\u0259si \u0259razi ilhaqlar\u0131na birba\u015fa paralell\u0259r a\u015fkar edilmi\u015fdir.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Siyasi r\u0259hb\u0259rlik v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n reaksiyalar\u0131<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Euromaidan\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Onur \u0130nqilab\u0131ndan sonra<\/a> qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan Ukrayna siyasi r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 h\u0259m\u00e7inin Avropa v\u0259 AB\u015e t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259mi\u015fdir. H\u0259r\u0259k\u0259t \u0259v\u0259zin\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259 prioritetl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. Bu Moskvaya vaxt qazand\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 NATO \u00f6lk\u0259l\u0259rini uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 c\u0259lb etm\u0259k imkan\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">\u015e\u0259rqi Ukraynadak\u0131 terror aktlar\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, Rus \u0259razil\u0259rind\u0259n Ukrayna m\u00f6vqel\u0259rin\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 h\u00fccumlar h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu h\u00fccumlar ad\u0259t\u0259n zirehli vasit\u0259l\u0259r, artilleriya sisteml\u0259ri v\u0259 dig\u0259r silah sisteml\u0259rini \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. Bu \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti, regionu sabitsizl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f daha geni\u015f strategiyan\u0131n bir hiss\u0259si kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/dww-9LUtCRU?feature=oembed\" width=\"640\" height=\"421\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/hTyAewgr_UA?feature=oembed\" width=\"640\" height=\"421\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/XtH9ZpfmaMw?feature=oembed\" width=\"640\" height=\"421\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Kr\u0131m\u0131n ilhaq\u0131 v\u0259 \u015e\u0259rqi Ukraynadak\u0131 i\u015f\u011fal<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">Kr\u0131m\u0131n ilhaq\u0131ndan sonra Ukrayna yar\u0131madaya d\u0259st\u0259k g\u00f6nd\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259ti add\u0131mlar atmam\u0131\u015fd\u0131r ki, bu da Ukrayna birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin xilas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ed\u0259 bil\u0259c\u0259k bir t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs ola bil\u0259rdi. Ehtimal olunan s\u0259b\u0259b ciddi eskalasiya v\u0259 qan t\u00f6k\u00fclm\u0259si qorxusudur. V\u0259ziyy\u0259t, q\u0259rb t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar yolu il\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 idar\u0259 oluna bil\u0259c\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">\u015e\u0259rqi Ukraynada Rusiya <a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/sv\/russian-invasion\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">i\u015f\u011fal\u0131<\/a> v\u0259 istilas\u0131 yerli m\u00fcqavim\u0259t b\u0259han\u0259si il\u0259 t\u0259dric\u0259n geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015fdir. Kiyev daha q\u0259ti t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015f, lakin bunlar h\u0259l\u0259 d\u0259 yet\u0259rli olmam\u0131\u015fd\u0131r. \u00dcmumi s\u0259f\u0259rb\u0259rlik v\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t \u0259v\u0259zin\u0259 terrorla m\u00fcbariz\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. Ukrayna Sovet sonras\u0131 d\u00f6vrd\u0259 m\u00fcst\u0259qil h\u0259rbi potensial yaratma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Ukrayna q\u00fcvv\u0259l\u0259ri, 1991-ci ild\u0259n sonra bu c\u00fcr \u0259m\u0259liyyatlar h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n Rusiya h\u0259mkarlar\u0131ndan f\u0259rqli olaraq, h\u00fccum m\u00fcharib\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. Bu t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 h\u00fccum\u00e7ulara qar\u015f\u0131 silah istifad\u0259 etm\u0259kd\u0259 t\u0259r\u0259dd\u00fcd\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin d\u0259st\u0259yi il\u0259 s\u00fclhsev\u0259r v\u0259 \u0259dal\u0259tli h\u0259ll g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 Rusiya t\u0259r\u0259finin t\u0259krar\u0259n aqressiv h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri il\u0259 z\u0259ifl\u0259dilmi\u015fdir. Bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r raz\u0131la\u015fmalara zidd davran\u0131\u015flar, q\u0259tll\u0259r, i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r v\u0259 ukraynal\u0131lar\u0131n qa\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. Qurbanlar ad\u0259t\u0259n i\u015f\u011fala qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan v\u0259 ya Rusiya v\u0259 i\u015fbirlik\u00e7i silahl\u0131 qruplar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda olan \u015f\u0259xsl\u0259r olmu\u015fdur. Bu qruplar Rusiya q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin qorumas\u0131 alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Geni\u015fmiqyasl\u0131 i\u015f\u011fala haz\u0131rl\u0131q v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">2014-2022-ci ill\u0259r aras\u0131nda, \u015e\u0259rqi Ukraynada Rusiya hibrid m\u00fcharib\u0259si, t\u0259krarlanan eskalasiyalar v\u0259 y\u00fcks\u0259k, orta v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 intensivlikli toqqu\u015fmalardan t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r toplanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu, \u0259sg\u0259rl\u0259r v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r olaraq \u00f6lk\u0259nin m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qat\u0131lan c\u0259miyy\u0259tin \u0259n aktiv hiss\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rl\u0131q yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Geni\u015fmiqyasl\u0131 Rusiya i\u015f\u011fal\u0131 c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u015fok yaratm\u0131\u015f, lakin \u00f6lk\u0259nin m\u00fcqavim\u0259tini z\u0259ifl\u0259tm\u0259mi\u015fdir. C\u0259miyy\u0259t s\u0259kkiz il boyunca toqqu\u015fmalardan t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r toplam\u0131\u015fd\u0131r. Bu praktik t\u0259cr\u00fcb\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilikl\u0259rin eskalasiyas\u0131na qar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Ukraynan\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259si hibrid m\u00fcharib\u0259 v\u0259 Rusiya hibrid aqressiyas\u0131n\u0131n m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n ke\u00e7mi\u015f bir \u00f6lk\u0259 n\u00fcmun\u0259si t\u0259qdim edir. Kreml, 2014-2022 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 hibrid v\u0259 yerli h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarla h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 \u00e7ata bilm\u0259mi\u015fdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilikl\u0259r b\u00fct\u00fcn Ukrayna \u0259razil\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n v\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi resurslar\u0131n istifad\u0259 edildiyi geni\u015fmiqyasl\u0131 i\u015f\u011fala \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Kiyev\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00fccum u\u011fursuz olmu\u015f v\u0259 Rusiya ordusu b\u00fct\u00fcn c\u0259bh\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0131xanm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130\u015f\u011fal\u0131n ilk ay\u0131nda i\u015f\u011fal edilmi\u015f b\u00f6y\u00fck b\u00f6lg\u0259l\u0259r geri al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Xerson ilkin olaraq Rusiya q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n tutulmu\u015f yegan\u0259 regional m\u0259rk\u0259z olmu\u015fdur. S\u0259kkiz ayl\u0131q i\u015f\u011faldan sonra \u015f\u0259h\u0259r Ukrayna ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n azad edilmi\u015fdir. B\u00f6lg\u0259l\u0259rin geri al\u0131nmas\u0131 Rusiya h\u0259rbi strategiyas\u0131n\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rini v\u0259 Ukraynan\u0131n \u0259ks-h\u00fccum \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k qabiliyy\u0259tini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Baltik regionundak\u0131 co\u011frafi m\u00fcdafi\u0259sizlik<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">Estoniya, Latviya v\u0259 Litva kimi NATO \u00fczv\u00fc \u00f6lk\u0259l\u0259r Rusiya v\u0259 Belarusla yax\u0131nl\u0131qlar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015fdir. M\u0259hdud \u0259razil\u0259r strateji geri \u00e7\u0259kilm\u0259l\u0259ri \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirmi\u015f v\u0259 s\u00fcr\u0259tli cavab v\u0259 qorxutma t\u0259l\u0259b etmi\u015fdir. Rusiya hibrid aqressiyas\u0131 2014-c\u00fc ild\u0259 Kr\u0131mda istifad\u0259 olunan metodlara b\u0259nz\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 s\u0131zma v\u0259 kibersald\u0131r\u0131lar\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. NATO \u00e7oxmill\u0259tli d\u00f6y\u00fc\u015f qruplar\u0131 v\u0259 2025-ci ild\u0259 ba\u015flanan <a href=\"https:\/\/www.nato.int\/cps\/en\/natohq\/news_232122.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Baltik Sentry<\/a> \u0259m\u0259liyyat\u0131 il\u0259 m\u00fcdafi\u0259ni g\u00fccl\u0259ndirmi\u015fdir. Bu \u0259m\u0259liyyat <a href=\"https:\/\/news.usni.org\/2025\/01\/15\/nato-launches-baltic-sentry-mission-in-baltic-sea\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Baltik d\u0259nizi infrastrukturunu<\/a> qabaqc\u0131l texnologiya il\u0259 qoruyur.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Ukraynan\u0131n PUA istifad\u0259si v\u0259 elektron m\u00fcharib\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri Baltik regionunun t\u0259hdidl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t qabiliyy\u0259tini g\u00fccl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r. Qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259 2024-c\u00fc ild\u0259n Latviya taboru kimi zirehli vasit\u0259l\u0259r v\u0259 hava m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 daimi taborlar\u0131 \u0259hat\u0259 edir. 2024-2025-ci ill\u0259rd\u0259 in\u015fa edilmi\u015f <a href=\"https:\/\/www.fpri.org\/article\/2024\/02\/the-baltic-defense-line\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Baltik M\u00fcdafi\u0259 X\u0259tti<\/a> s\u0131zmaya qar\u015f\u0131 fiziki <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Baltic_Defence_Line\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">mane\u0259l\u0259r<\/a> yarad\u0131r.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">S\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilmi\u015f sabotaj \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">S\u0259n\u0259dl\u0259r 2023-2025-ci ill\u0259rd\u0259 NATO \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 <a href=\"https:\/\/www.atlanticcouncil.org\/blogs\/ukrainealert\/putin-is-escalating-russias-hybrid-war-against-europe-is-europe-ready\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rusiya hibrid \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda<\/a> g\u00fccl\u00fc art\u0131m oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Strateji v\u0259 Beyn\u0259lxalq Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zinin analizl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2023 v\u0259 2024-c\u00fc ill\u0259r aras\u0131nda Avropa h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 <a href=\"https:\/\/www.csis.org\/analysis\/russias-shadow-war-against-west\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rusiya h\u00fccumlar\u0131<\/a> t\u0259xmin\u0259n \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. 2022-ci ild\u0259n b\u0259ri Avropada \u0259n az\u0131 110 Rusiya ba\u011flant\u0131l\u0131 sabotaj v\u0259 ya fiziki h\u00fccum s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. H\u00fccumlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Pol\u015fada (20 hadis\u0259) v\u0259 Fransada (15 hadis\u0259) c\u0259ml\u0259\u015fmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">\u018fm\u0259liyyatlar kritik infrastruktura sabotaj, zorak\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r, kibersald\u0131r\u0131lar v\u0259 miqrasiyan\u0131n siyasi t\u0259zyiq al\u0259ti kimi istifad\u0259sini \u0259hat\u0259 edir. F\u0259aliyy\u0259tl\u0259r Rusiya h\u0259rbi k\u0259\u015ffiyyat xidm\u0259ti r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda apar\u0131l\u0131r. Kampaniya yan\u011f\u0131n, yand\u0131r\u0131c\u0131 paketl\u0259r v\u0259 vandalizm h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn <a href=\"https:\/\/www.globsec.org\/what-we-do\/publications\/russias-crime-terror-nexus-criminality-tool-hybrid-warfare-europe\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">cinay\u0259tkar vasit\u0259\u00e7il\u0259r<\/a> v\u0259 internet \u00fcz\u0259rind\u0259n i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259 istifad\u0259 edir. M\u0259qs\u0259d q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rini iqtisadi v\u0259 siyasi bax\u0131mdan sabitsizl\u0259\u015fdirm\u0259kdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">S\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilmi\u015f hadis\u0259l\u0259r DHL kargo t\u0259yyar\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00fccumlar v\u0259 Alman silah istehsal\u00e7\u0131s\u0131 Rheinmetall-in CEO-suna qar\u015f\u0131 q\u0259tl c\u0259hdl\u0259rini \u0259hat\u0259 edir. 2024-c\u00fc ild\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259li Rusiya sabotaj hadis\u0259l\u0259rinin say\u0131 \u0259n az\u0131 44-\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f, bu 2023-c\u00fc ild\u0259 13 v\u0259 2022-ci ild\u0259 6 hadis\u0259 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131m Ukraynan\u0131n Rusiya h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 uzun m\u0259nzilli raket istifad\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259rb raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 zaman bax\u0131m\u0131ndan \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Baltik d\u0259nizind\u0259 infrastruktura ziyan<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">Baltik d\u0259nizind\u0259 sualt\u0131 infrastruktura ziyan hibrid aqressiyan\u0131n x\u00fcsusil\u0259 ciddi kateqoriyas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. 2024-c\u00fc il dekabr\u0131n 25-d\u0259 Estoniya v\u0259 Finlandiya aras\u0131ndak\u0131 <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/2024_Baltic_Sea_submarine_cable_disruptions\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">sualt\u0131 kabell\u0259rd\u0259 ziyan<\/a> bildirilmi\u015f, bu NATO daxilind\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Eyni il daha \u0259vv\u0259l ox\u015far bir hadis\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Bu hadis\u0259l\u0259r Baltik regionundak\u0131 kritik infrastrukturlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259sizliyini v\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015f qoruma t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 ehtiyac\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Danimarka k\u0259\u015ffiyyat xidm\u0259ti NATO \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 kibersald\u0131r\u0131lar, gizli sabotaj \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 v\u0259 GPS siqnallar\u0131n\u0131n geni\u015f miqyasl\u0131 pozulmas\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n hibrid m\u00fcharib\u0259nin davam ed\u0259n eskalasiyas\u0131n\u0131 bildirmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">NATO kritik infrastruktura qar\u015f\u0131 artan t\u0259hdidl\u0259r\u0259 cavab olaraq 2025-ci ilin yanvar\u0131nda Baltik Sentry \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. 2025-ci il yanvar\u0131n 14-d\u0259 Ba\u015f katib Mark Rutte r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 Finlandiya prezidenti Alexander Stubb v\u0259 Estoniya ba\u015f naziri Kristen Michal il\u0259 Baltik t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 il\u0259 zirv\u0259 ke\u00e7irilmi\u015fdir. \u018fm\u0259liyyat t\u0259r\u0259fda\u015f d\u0259niz q\u00fcvv\u0259l\u0259rini, d\u0259niz m\u00fc\u015fahid\u0259 avadanl\u0131qlar\u0131n\u0131 v\u0259 x\u00fcsusi sektor t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n\u0131 koordinasiya ed\u0259r\u0259k Baltik d\u0259nizind\u0259 sabitsizl\u0259\u015fdirici h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 real vaxt reaksiyas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">NATO v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 aras\u0131ndak\u0131 koordinasiya y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li i\u015f\u00e7i qruplar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 sualt\u0131 infrastrukturu v\u0259 kritik sisteml\u0259rin m\u00fcdafi\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<hr align=\"left\" width=\"35%\" \/>\n<p style=\"text-align: left\">13 yanvar 2021-ci ild\u0259 <a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/sv\/hybridaggression\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u0130sve\u00e7 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri<\/a> YouTube s\u0259hif\u0259sind\u0259 &#8220;M\u00fcharib\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259&#8221; adl\u0131 bir s\u0131ra videolar yay\u0131mlam\u0131\u015fd\u0131r. <span style=\"font-size: 20px\">\u2193<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-weight: bold\">Qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k<\/span><\/span><\/h3>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Y80utl-RkHg\" width=\"642\" height=\"360\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<h3 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-weight: bold\">Boz zona<\/span><\/span><\/h3>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/1985OMqm1pE\" width=\"642\" height=\"360\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<h3 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-weight: bold\">G\u0259l\u0259c\u0259k d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131<\/span><\/span><\/h3>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/bEU0ada0GL8\" width=\"642\" height=\"360\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<h3 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-weight: bold\">Tam m\u00fcdafi\u0259<\/span><\/span><\/h3>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/mOuNjP1HfJo\" width=\"642\" height=\"360\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<h3 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-weight: bold\">N\u0259yi m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259y\u0259 d\u0259y\u0259r<\/span><\/span><\/h3>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/U_tIKmcIeRw\" width=\"642\" height=\"360\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259y\u0259 transformasiya<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">NATO-nun Baltik regionundak\u0131 h\u0259rbi m\u00f6vcudlu\u011fu qabaqc\u0131l m\u00f6vqed\u0259n qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259y\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 transformasiya ke\u00e7irir. 2022-ci ilin Madrid Zirv\u0259sind\u0259, laz\u0131m olduqda q\u00fcvv\u0259l\u0259rin tabor s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si q\u0259rara al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. NATO Bolqar\u0131stan, Estoniya, Macar\u0131stan, Latviya, Litva, Pol\u015fa, Rum\u0131niya v\u0259 Slovakiyada \u00e7oxmill\u0259tli d\u00f6y\u00fc\u015f qruplar\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bu qruplar bir ne\u00e7\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tin d\u00f6y\u00fc\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t olub ittifaq\u0131n kollektiv potensial\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Latviya 2024-c\u00fc ilin iyulunda <a href=\"https:\/\/www.mod.gov.lv\/en\/nato\/nato-capabilities\/nato-multinational-brigade-latvia\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">NATO \u00c7oxmill\u0259tli Tabor Latviya<\/a>-n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 tabor s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259l\u0259n ilk \u00f6lk\u0259 olmu\u015fdur. Kanada lider \u00f6lk\u0259 olaraq, 2026-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r batalyon \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc d\u00f6y\u00fc\u015f qrupunu d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259tli tabora geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 s\u00f6z vermi\u015fdir. Bu d\u00f6y\u00fc\u015f qrupuna Albaniya, \u00c7exiya, \u0130slandiya, \u0130taliya, Monteneqro, \u015eimali Makedoniya, Pol\u015fa, Slovakiya, Sloveniya v\u0259 \u0130spaniya t\u00f6hf\u0259 verir. Almaniya 2025-ci ilin may\u0131nda Litvada r\u0259hb\u0259rlik etdiyi \u00e7oxmill\u0259tli taboru r\u0259smi olaraq i\u015f\u0259 salm\u0131\u015fd\u0131r. Alman taboru Hollandiya, Norve\u00e7, Bel\u00e7ika, \u00c7exiya, Fransa, Xorvatiya, L\u00fcksemburq v\u0259 \u0130slandiyadan i\u015ftirak\u00e7\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">NATO daxilind\u0259 m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin art\u0131m\u0131 v\u0259 Baltik M\u00fcdafi\u0259 X\u0259ttinin qurulmas\u0131<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">NATO daxilind\u0259 m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259ri pisl\u0259\u015f\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015f\u0259raiti s\u0259b\u0259bind\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli art\u0131m g\u00f6st\u0259rir. 2024-c\u00fc ild\u0259 Avropa v\u0259 Kanadadak\u0131 NATO t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 m\u00fcdafi\u0259y\u0259 485 milyard AB\u015e dollar\u0131 s\u0259rmay\u0259 qoymu\u015f, bu 2023 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 t\u0259xmin\u0259n 20 faiz art\u0131m dem\u0259kdir. Proqnozlar 2025-ci ild\u0259 m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin artma\u011fa davam ed\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir. Qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259nin t\u0259tbiqi g\u0259l\u0259c\u0259k on il \u0259rzind\u0259 t\u0259l\u0259b olunan bacar\u0131qlar\u0131n qazan\u0131lmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn davaml\u0131 investisiyalar t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Baltik M\u00fcdafi\u0259 X\u0259tti Baltik regionu il\u0259 Rusiya v\u0259 Belarus aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259d t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini fiziki olaraq g\u00fccl\u0259ndirir. Tikinti 2024-c\u00fc il may\u0131n 2-d\u0259 Latviyada v\u0259 2025-ci ilin iyununda Estoniyada ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Litva 2024-c\u00fc ilin yay\u0131n\u0131n sonunda tikintini ba\u015flatma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. Latviya Xarici \u0130\u015fl\u0259r Naziri Baiba Bra\u017ee-\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcdafi\u0259 x\u0259ttinin tamamlanmas\u0131 bir onilliyi t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259r. Bu infrastruktur regional m\u00fcdafi\u0259ni g\u00fccl\u0259ndirm\u0259yi v\u0259 Baltik torpaqlar\u0131na s\u0131zma il\u0259 s\u00fcr\u0259tli ir\u0259lil\u0259m\u0259l\u0259ri \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirm\u0259yi m\u0259qs\u0259d qoyur.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Ukrayna m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesinin transformasiyas\u0131<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">Ukrayna silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri 2014-2024-c\u00fc ill\u0259r aras\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259tini v\u0259 m\u00fcasir t\u0259hdidl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259tini g\u00fccl\u0259ndir\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 transformasiya ke\u00e7irmi\u015fdir. Ukraynada <a href=\"https:\/\/shape.nato.int\/nsatu\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">NATO standartlar\u0131na uy\u011fun h\u0259rbi t\u0259lim sistemi<\/a> qurulmas\u0131 davam edir v\u0259 2025-ci ilin oktyabr\u0131nda NATO ekspertl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n institusional yoxlama planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu yoxlamadan sonra <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/NATO_Security_Assistance_and_Training_for_Ukraine\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">NATO standartlar\u0131na uy\u011fun pe\u015f\u0259kar h\u0259rbi t\u0259lim<\/a> sertifikasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olacaqd\u0131r. NATO Ukrayna T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Yard\u0131m\u0131 v\u0259 T\u0259limi 2024-c\u00fc ilin iyulunda Va\u015finqton Zirv\u0259sind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 h\u0259min ilin dekabr\u0131nda \u0259m\u0259liyyat v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir. 2025-ci ilin yanvar\u0131nda NATO bu \u0259m\u0259liyyat \u00fc\u00e7\u00fcn logistika m\u0259rk\u0259zl\u0259rini qoruyan Pol\u015fadak\u0131 hava m\u00fcdafi\u0259sinin komanda v\u0259 idar\u0259etm\u0259sini AB\u015e-dan q\u0259bul etmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Ukrayna m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi yerli silah istehsal\u0131n\u0131 prioritet sah\u0259 olaraq s\u00fcr\u0259tli modernl\u0259\u015fm\u0259 ke\u00e7irmi\u015fdir. H\u00f6kum\u0259t 2024-c\u00fc ild\u0259 h\u0259rbi t\u0259dqiqat v\u0259 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn 1,3 milyard AB\u015e dollar\u0131 s\u0259rmay\u0259 qoyma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Eyni d\u00f6vrd\u0259 yerli istehsal silahlar \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259rcl\u0259r t\u0259xmin\u0259n 10 milyard AB\u015e dollar\u0131na \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 PUA istehsal\u00e7\u0131s\u0131 Baykar Ukraynada istehsal m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri qurmu\u015fdur ki, bu da \u00f6lk\u0259nin s\u0259naye potensial\u0131na beyn\u0259lxalq etibar\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Ukrayna PUA istehsal\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n d\u0259st\u0259yi<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">PUA istehsal\u0131 Ukraynan\u0131n h\u0259rbi-s\u0259naye transformasiyas\u0131n\u0131n x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n aspektini t\u0259\u015fkil edir. 2024-c\u00fc ild\u0259 \u0259n az\u0131 bir milyon PUA istehsal edilmi\u015f, 2025 \u00fc\u00e7\u00fcn 2,5-3 milyon vahid planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi 2025-ci ild\u0259 4,5 milyon <a href=\"https:\/\/www.atlanticcouncil.org\/blogs\/ukrainealert\/a-western-funded-drone-surge-could-end-russias-invasion-of-ukraine\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">PUA<\/a> t\u0259min etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r. Ukrayna silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin PUA ayl\u0131q t\u0259dar\u00fck\u00fc 2024-c\u00fc ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 20.000 vahidd\u0259n bir il sonra 200.000 vahid\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir ki, bu da on d\u0259f\u0259 art\u0131m dem\u0259kdir. 2024-c\u00fc ild\u0259 Ukrayna PUA-lar\u0131, Ukrayna silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n istifad\u0259 edil\u0259n b\u00fct\u00fcn PUA-lar\u0131n 96 faizind\u0259n \u00e7oxunu t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Beyn\u0259lxalq PUA t\u0259r\u0259fda\u015f koalisiyas\u0131 2025-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Ukraynaya \u0259lav\u0259 bir milyon PUA t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259xmin\u0259n 2,75 milyard avro ay\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 yerli istehsal\u00e7\u0131lardan al\u0131nmalar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 kritik komponentl\u0259rin t\u0259chizat\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir. Ukrayna 2024-c\u00fc ilin ikinci yar\u0131s\u0131nda Palianytsia v\u0259 Peklo n\u00f6vl\u0259rind\u0259 PUA robotlar\u0131n\u0131 t\u0259qdim etmi\u015f, 2025-ci ild\u0259 \u0259n az\u0131 30.000 uzun m\u0259nzilli PUA istehsal\u0131n\u0131 planla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Avropa t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn strateji t\u0259sirl\u0259r<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">Baltik regionundak\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Rusiya hibrid aqressiyas\u0131 v\u0259 konvensional h\u0259rbi t\u0259hdidl\u0259rd\u0259n g\u00fccl\u00fc t\u0259sir al\u0131r. Baltik d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 m\u0259hdud co\u011frafi m\u0259saf\u0259l\u0259r m\u00fcdafi\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn strateji \u00e7\u0259tinlik yarad\u0131r v\u0259 m\u00f6hk\u0259m qorxutma il\u0259 s\u00fcr\u0259tli cavab qabiliyy\u0259ti t\u0259l\u0259b edir. Kaliningrad\u0131n Rusiya eksklav\u0131 m\u00f6vqeyi v\u0259 Belarusun t\u0259r\u0259fda\u015f rolu region t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259blik faktorlar\u0131 yarad\u0131r. 2022-ci ild\u0259 Belarus \u0259razil\u0259rinin Ukraynaya qar\u015f\u0131 Rusiya i\u015f\u011fal q\u00fcvv\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0131x\u0131\u015f n\u00f6qt\u0259si kimi istifad\u0259 edilm\u0259si t\u0259cr\u00fcb\u0259si Baltik d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 ox\u015far \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n potensial\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Ukrayna silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri davam ed\u0259n toqqu\u015fmalardan daimi olaraq t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r toplamaqdad\u0131r. Bu t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r NATO doktrinl\u0259rini v\u0259 \u0259m\u0259liyyat konsepsiyalar\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k v\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. T\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r PUA istifad\u0259si, elektron m\u00fcharib\u0259, inteqrasiya olunmu\u015f hava m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 hibrid aqressiyaya qar\u015f\u0131 t\u0259dbirl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. Hibrid \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k, s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq qabiliyy\u0259ti on ild\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 praktik t\u0259tbiql\u0259rl\u0259 inki\u015faf etdirilmi\u015fdir. Bu m\u0259lumat ox\u015far t\u0259hdidl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n NATO \u00fczv\u00fc \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 haz\u0131rl\u0131q v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Ukrayna v\u0259 NATO aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259m\u0259liyyat t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rinin ittifaq doktrinalar\u0131na v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 planla\u015fd\u0131rmas\u0131na ke\u00e7irilm\u0259sini m\u00fcmk\u00fcn edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">M\u00fcharib\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si, artan m\u00fcdafi\u0259 istehsal\u0131 v\u0259 NATO standartlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi Ukraynada m\u00fch\u00fcm h\u0259rbi potensial \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131r. Bu inki\u015faf davaml\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015f d\u0259st\u0259yi t\u0259l\u0259b edir. Davam ed\u0259n m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin u\u011furla ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 Ukraynan\u0131n torpaqlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259si v\u0259 sabit t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015f\u0259raitind\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Ukrayna m\u00fcdafi\u0259sinin v\u0259 transformasiyas\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si Avropa t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259, cari m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131xan bir investisiya t\u0259\u015fkil edir. Aqressiyaya vaxt\u0131nda cavab verm\u0259yin x\u0259rcl\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 passivlik v\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259nin n\u0259tic\u0259l\u0259rini aradan qald\u0131rma x\u0259rcl\u0259rind\u0259n daha azd\u0131r.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Alternativ t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik d\u00fcz\u0259nind\u0259 Ukraynan\u0131n rolu<\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: left\">Estoniya, Pol\u015fa v\u0259 ya Skandinaviya istiqam\u0259tind\u0259 silahl\u0131 aqressiyan\u0131n ilk 48 saat\u0131 NATO-nun birliyi v\u0259 etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kritik d\u00f6vr yarad\u0131r. \u00dczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259 qabiliyy\u0259tind\u0259 bo\u015fluq v\u0259 ya Madd\u0259 5 \u00f6hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 ist\u0259ksizlik m\u00fcv\u0259qq\u0259ti koalisiya v\u0259 ilkin h\u0259rbi m\u00fcdafi\u0259 ehtiyac\u0131n\u0131 yarada bil\u0259r. Bel\u0259 struktura Ukrayna m\u00fcharib\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si say\u0259sind\u0259 m\u0259rk\u0259zi t\u0259r\u0259fda\u015f v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Ukrayna x\u00fcsusi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri PUA-lar v\u0259 robotlardan istifad\u0259 edir. \u0130stifad\u0259si m\u00fcharib\u0259 effektivliyini art\u0131r\u0131r v\u0259 eyni zamanda h\u00fccum\u00e7ulara qar\u015f\u0131 \u0259m\u0259liyyatlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan vaxt\u0131 azald\u0131r. NATO q\u00fcvv\u0259l\u0259ri geni\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r v\u0259 q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259 prosesl\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259t s\u0259rb\u0259stliyi m\u0259hduddur. AB\u015e-\u0131n Avropa-Atlantik t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik d\u00fcz\u0259nind\u0259 \u0259sas t\u0259minat\u00e7\u0131 rolundan \u00e7\u0131xmas\u0131 Ukraynan\u0131n bu funksiyan\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259sini \u0259sasland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Rol d\u0259yi\u015fm\u0259si Ukraynan\u0131n dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u00fccum\u00e7ulara qar\u015f\u0131 regional qoruma axtaran d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n uzunm\u00fcdd\u0259tli maliyy\u0259 v\u0259 material d\u0259st\u0259yi il\u0259 t\u0259min edilm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir. Alternativ t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik d\u00fcz\u0259ni b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n h\u0259rbi potensial\u0131n\u0131n t\u0259sdiql\u0259nm\u0259sini v\u0259 siyasi irad\u0259nin t\u0259sdiql\u0259nm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<hr align=\"left\" width=\"35%\" \/>\n<p style=\"text-align: left\">M\u0259qal\u0259 R. Tavan t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<hr align=\"left\" width=\"75%\" \/>\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-weight: bold\">\u0130nformNapalm-dan dig\u0259r m\u0259qal\u0259l\u0259ri oxuyun<\/span><\/span><\/h2>\n<ul>\n<li style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/olum\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #333333\">M\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 Rusiya d\u00f6vl\u0259t sektorunun y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin \u00f6l\u00fcml\u0259ri<\/span><\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/fradkov\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #333333\">Rusiya m\u00fcdafi\u0259 nazirinin m\u00fcavini Pavel Fradkovdan s\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f e-po\u00e7t<\/span><\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/cyberstorm-256\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #333333\">CyberStorm-256 v\u0259 \u0130nformNapalm, Hindistandan Rusiyaya edil\u0259n sanksiyal\u0131 h\u0259rbi g\u00f6nd\u0259ri\u015fl\u0259ri mane\u0259 t\u00f6r\u0259dir<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" title=\"InformNapalm\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/12\/InformNapalm_logo_05.png\" alt=\"InformNapalm\" width=\"120\" height=\"55\" \/> <span style=\"color: #333333\">Veb sayt\u0131m\u0131za bir link payla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox sa\u011f olun! Creative Commons \u2013 Attribution 4.0 International \u2013 CC BY 4.0.<\/span> <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/informnapalm24\/\">Facebook<\/a><\/span>, <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/twitter.com\/InformNapalm\">Twitter<\/a><\/span> <span style=\"color: #333333\">v\u0259<\/span> <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/t.me\/informnapalm\">Telegram&#8217;da<\/a><\/span> <span style=\"color: #333333\">\u0130nformNapalm s\u0259hif\u0259l\u0259rini oxuyun.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left\">\u0130nformNapalm-\u0131n he\u00e7 bir h\u00f6kum\u0259t v\u0259 ya sponsor t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi yoxdur. Yegan\u0259 sponsorlar\u0131m\u0131z f\u0259rdi k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r v\u0259 oxuculard\u0131r. Siz h\u0259m\u00e7inin Buymeacoffee vasit\u0259sil\u0259 ayl\u0131q <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/www.buymeacoffee.com\/informnapalm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> mini ian\u0259l\u0259r<\/a> <\/span> etm\u0259kl\u0259 \u0130nformNapalm-a d\u0259st\u0259k ola bil\u0259rsiniz.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu m\u0259qal\u0259 Rusiyan\u0131n hibrid m\u00fcharib\u0259sini, Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131n\u0131 v\u0259 NATO-nun Baltik regionundak\u0131 qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259sini t\u0259hlil edir. M\u0259qal\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":72,"featured_media":2516,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"om_disable_all_campaigns":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[1,70,69,13,6],"tags":[1161,1156,1155,1154,291,1158,29,1162,265,451,1157,4,1160,87,1159,42],"class_list":["post-2514","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analitika","category-rusiya","category-ukrayna","category-world","category-news","tag-baltik-dnizi","tag-baltik-regionu","tag-hrbi-transformasiya","tag-hibrid-muharib","tag-isgal","tag-kritik-infrastruktur","tag-krim","tag-mudafi-xtti","tag-nato","tag-pua","tag-qabaqcil-mudafi","tag-rusiya","tag-sabotaj","tag-srqi-ukrayna","tag-thluksizlik","tag-ukrayna"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Rusiyan\u0131n NATO-ya v\u0259 Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131na qar\u015f\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259si<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Rusiyan\u0131n Avropadak\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259sinin t\u0259hlili, Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131 v\u0259 NATO-nun Baltik regionundak\u0131 qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259si.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rusiyan\u0131n NATO-ya v\u0259 Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131na qar\u015f\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259si\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rusiyan\u0131n Avropadak\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259sinin t\u0259hlili, Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131 v\u0259 NATO-nun Baltik regionundak\u0131 qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259si.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0130nformNapalm\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-07T18:31:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-13T17:20:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/10\/NATO.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"642\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"336\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"2476\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2476\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/\"},\"author\":{\"name\":\"2476\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/e683569ccd9c71b2afa351e58e558cb1\"},\"headline\":\"Rusiyan\u0131n NATO-ya v\u0259 Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131na qar\u015f\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259si\",\"datePublished\":\"2025-10-07T18:31:18+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-13T17:20:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/\"},\"wordCount\":3758,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/10\/NATO.jpg\",\"keywords\":[\"Baltik d\u0259nizi\",\"Baltik regionu\",\"h\u0259rbi transformasiya\",\"hibrid m\u00fcharib\u0259\",\"\u0130\u015f\u011fal\",\"kritik infrastruktur\",\"Kr\u0131m\",\"m\u00fcdafi\u0259 x\u0259tti\",\"NATO\",\"PUA\",\"qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259\",\"Rusiya\",\"sabotaj\",\"\u015e\u0259rqi Ukrayna\",\"t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik\",\"Ukrayna\"],\"articleSection\":[\"Analitika\",\"Rusiya\",\"Ukrayna\",\"\u00dcmumd\u00fcnya\",\"X\u0259b\u0259rl\u0259r\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/\",\"name\":\"Rusiyan\u0131n NATO-ya v\u0259 Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131na qar\u015f\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259si\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/10\/NATO.jpg\",\"datePublished\":\"2025-10-07T18:31:18+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-13T17:20:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/e683569ccd9c71b2afa351e58e558cb1\"},\"description\":\"Rusiyan\u0131n Avropadak\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259sinin t\u0259hlili, Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131 v\u0259 NATO-nun Baltik regionundak\u0131 qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259si.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/10\/NATO.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/10\/NATO.jpg\",\"width\":642,\"height\":336,\"caption\":\"NATO\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rusiyan\u0131n NATO-ya v\u0259 Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131na qar\u015f\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259si\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/\",\"name\":\"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0130nformNapalm\",\"description\":\"Ukrayna x\u0259b\u0259rl\u0259ri az\u0259rbaycanca\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/e683569ccd9c71b2afa351e58e558cb1\",\"name\":\"2476\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cdfe9f344a6a3098c5b8f56d0951f5a6488eb77f72278644d45d1518136dda9?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cdfe9f344a6a3098c5b8f56d0951f5a6488eb77f72278644d45d1518136dda9?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"2476\"},\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/author\/tugrul\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rusiyan\u0131n NATO-ya v\u0259 Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131na qar\u015f\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259si","description":"Rusiyan\u0131n Avropadak\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259sinin t\u0259hlili, Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131 v\u0259 NATO-nun Baltik regionundak\u0131 qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259si.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Rusiyan\u0131n NATO-ya v\u0259 Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131na qar\u015f\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259si","og_description":"Rusiyan\u0131n Avropadak\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259sinin t\u0259hlili, Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131 v\u0259 NATO-nun Baltik regionundak\u0131 qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259si.","og_url":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/","og_site_name":"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0130nformNapalm","article_published_time":"2025-10-07T18:31:18+00:00","article_modified_time":"2025-10-13T17:20:02+00:00","og_image":[{"width":642,"height":336,"url":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/10\/NATO.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"2476","twitter_misc":{"Written by":"2476","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/"},"author":{"name":"2476","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/e683569ccd9c71b2afa351e58e558cb1"},"headline":"Rusiyan\u0131n NATO-ya v\u0259 Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131na qar\u015f\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259si","datePublished":"2025-10-07T18:31:18+00:00","dateModified":"2025-10-13T17:20:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/"},"wordCount":3758,"image":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/10\/NATO.jpg","keywords":["Baltik d\u0259nizi","Baltik regionu","h\u0259rbi transformasiya","hibrid m\u00fcharib\u0259","\u0130\u015f\u011fal","kritik infrastruktur","Kr\u0131m","m\u00fcdafi\u0259 x\u0259tti","NATO","PUA","qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259","Rusiya","sabotaj","\u015e\u0259rqi Ukrayna","t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik","Ukrayna"],"articleSection":["Analitika","Rusiya","Ukrayna","\u00dcmumd\u00fcnya","X\u0259b\u0259rl\u0259r"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/","url":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/","name":"Rusiyan\u0131n NATO-ya v\u0259 Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131na qar\u015f\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259si","isPartOf":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/10\/NATO.jpg","datePublished":"2025-10-07T18:31:18+00:00","dateModified":"2025-10-13T17:20:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/e683569ccd9c71b2afa351e58e558cb1"},"description":"Rusiyan\u0131n Avropadak\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259sinin t\u0259hlili, Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131 v\u0259 NATO-nun Baltik regionundak\u0131 qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259si.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#primaryimage","url":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/10\/NATO.jpg","contentUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/10\/NATO.jpg","width":642,"height":336,"caption":"NATO"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/nato\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rusiyan\u0131n NATO-ya v\u0259 Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131na qar\u015f\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259si"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#website","url":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/","name":"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0130nformNapalm","description":"Ukrayna x\u0259b\u0259rl\u0259ri az\u0259rbaycanca","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/e683569ccd9c71b2afa351e58e558cb1","name":"2476","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cdfe9f344a6a3098c5b8f56d0951f5a6488eb77f72278644d45d1518136dda9?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4cdfe9f344a6a3098c5b8f56d0951f5a6488eb77f72278644d45d1518136dda9?s=96&d=mm&r=g","caption":"2476"},"url":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/author\/tugrul\/"}]}},"post_src":"<div style=\"color: #000000\">\r\n<p lang=\"az\" style=\"text-align: left\"><span style=\"font-weight: bold\"><span style=\"font-family: Helvetica Neue, Helvetica, Arial, Nimbus Sans L, sans-serif\">Bu m\u0259qal\u0259 Rusiyan\u0131n hibrid m\u00fcharib\u0259sini, Ukraynan\u0131n h\u0259rbi transformasiyas\u0131n\u0131 v\u0259 NATO-nun Baltik regionundak\u0131 qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259sini t\u0259hlil edir. M\u0259qal\u0259 h\u0259m\u00e7inin Kr\u0131m, \u015e\u0259rqi Ukrayna, PUA istifad\u0259si, kritik infrastrukturlar v\u0259 Avropadak\u0131 strateji t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik probleml\u0259rini ara\u015fd\u0131r\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<div style=\"color: #333333;text-align: left\">\r\n<p style=\"text-align: left\">2014-c\u00fc ilin fevral-mart d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, tan\u0131nan \u0259lam\u0259tl\u0259r olmadan Rus h\u0259rb\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Kr\u0131mdak\u0131 Ukrayna inzibati v\u0259 h\u0259rbi obyektl\u0259rinin ilhaq\u0131na ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. InformNapalm k\u0259\u015ffiyyat \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259ri, <a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/db\/russian-aggression\/#lang=en&amp;page=m_equip\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rus h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri<\/a> bar\u0259d\u0259 erk\u0259n d\u00f6vrd\u0259 \u00e7oxdilli \u0259trafl\u0131 m\u0259lumatlar yaym\u0131\u015fd\u0131r. D\u00fc\u015fm\u0259n h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, onlar\u0131n aidiyy\u0259ti v\u0259 f\u0259rdi \u0259sg\u0259rl\u0259rin \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n toplanmas\u0131 OSINT metodlar\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 NATO-ya v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Budapest_Memorandum\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Budape\u015ft Memorandumu<\/a> \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Ukraynan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik z\u0259man\u0259t\u00e7il\u0259rin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edilmi\u015fdir. M\u0259qs\u0259d, Kreml t\u0259r\u0259find\u0259n Avropada ba\u015flanan hibrid m\u00fcharib\u0259nin eskalasiyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcr\u0259tli m\u00fcdaxil\u0259 t\u0259min etm\u0259kdir. Bu d\u00f6vrd\u0259, \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si \u00f6nc\u0259si \u0259razi ilhaqlar\u0131na birba\u015fa paralell\u0259r a\u015fkar edilmi\u015fdir.<\/p>\r\n\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Siyasi r\u0259hb\u0259rlik v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n reaksiyalar\u0131<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Euromaidan\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Onur \u0130nqilab\u0131ndan sonra<\/a> qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan Ukrayna siyasi r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 h\u0259m\u00e7inin Avropa v\u0259 AB\u015e t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259mi\u015fdir. H\u0259r\u0259k\u0259t \u0259v\u0259zin\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259 prioritetl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. Bu Moskvaya vaxt qazand\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 NATO \u00f6lk\u0259l\u0259rini uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 c\u0259lb etm\u0259k imkan\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">\u015e\u0259rqi Ukraynadak\u0131 terror aktlar\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, Rus \u0259razil\u0259rind\u0259n Ukrayna m\u00f6vqel\u0259rin\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 h\u00fccumlar h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu h\u00fccumlar ad\u0259t\u0259n zirehli vasit\u0259l\u0259r, artilleriya sisteml\u0259ri v\u0259 dig\u0259r silah sisteml\u0259rini \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. Bu \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti, regionu sabitsizl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f daha geni\u015f strategiyan\u0131n bir hiss\u0259si kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\"><iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/dww-9LUtCRU?feature=oembed\" width=\"640\" height=\"421\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\"><iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/hTyAewgr_UA?feature=oembed\" width=\"640\" height=\"421\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\"><iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/XtH9ZpfmaMw?feature=oembed\" width=\"640\" height=\"421\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\r\n\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Kr\u0131m\u0131n ilhaq\u0131 v\u0259 \u015e\u0259rqi Ukraynadak\u0131 i\u015f\u011fal<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">Kr\u0131m\u0131n ilhaq\u0131ndan sonra Ukrayna yar\u0131madaya d\u0259st\u0259k g\u00f6nd\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259ti add\u0131mlar atmam\u0131\u015fd\u0131r ki, bu da Ukrayna birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin xilas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ed\u0259 bil\u0259c\u0259k bir t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs ola bil\u0259rdi. Ehtimal olunan s\u0259b\u0259b ciddi eskalasiya v\u0259 qan t\u00f6k\u00fclm\u0259si qorxusudur. V\u0259ziyy\u0259t, q\u0259rb t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar yolu il\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 idar\u0259 oluna bil\u0259c\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">\u015e\u0259rqi Ukraynada Rusiya <a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/sv\/russian-invasion\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">i\u015f\u011fal\u0131<\/a> v\u0259 istilas\u0131 yerli m\u00fcqavim\u0259t b\u0259han\u0259si il\u0259 t\u0259dric\u0259n geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015fdir. Kiyev daha q\u0259ti t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015f, lakin bunlar h\u0259l\u0259 d\u0259 yet\u0259rli olmam\u0131\u015fd\u0131r. \u00dcmumi s\u0259f\u0259rb\u0259rlik v\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t \u0259v\u0259zin\u0259 terrorla m\u00fcbariz\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. Ukrayna Sovet sonras\u0131 d\u00f6vrd\u0259 m\u00fcst\u0259qil h\u0259rbi potensial yaratma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Ukrayna q\u00fcvv\u0259l\u0259ri, 1991-ci ild\u0259n sonra bu c\u00fcr \u0259m\u0259liyyatlar h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n Rusiya h\u0259mkarlar\u0131ndan f\u0259rqli olaraq, h\u00fccum m\u00fcharib\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. Bu t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 h\u00fccum\u00e7ulara qar\u015f\u0131 silah istifad\u0259 etm\u0259kd\u0259 t\u0259r\u0259dd\u00fcd\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin d\u0259st\u0259yi il\u0259 s\u00fclhsev\u0259r v\u0259 \u0259dal\u0259tli h\u0259ll g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 Rusiya t\u0259r\u0259finin t\u0259krar\u0259n aqressiv h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri il\u0259 z\u0259ifl\u0259dilmi\u015fdir. Bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r raz\u0131la\u015fmalara zidd davran\u0131\u015flar, q\u0259tll\u0259r, i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r v\u0259 ukraynal\u0131lar\u0131n qa\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. Qurbanlar ad\u0259t\u0259n i\u015f\u011fala qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan v\u0259 ya Rusiya v\u0259 i\u015fbirlik\u00e7i silahl\u0131 qruplar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda olan \u015f\u0259xsl\u0259r olmu\u015fdur. Bu qruplar Rusiya q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin qorumas\u0131 alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\r\n\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Geni\u015fmiqyasl\u0131 i\u015f\u011fala haz\u0131rl\u0131q v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">2014-2022-ci ill\u0259r aras\u0131nda, \u015e\u0259rqi Ukraynada Rusiya hibrid m\u00fcharib\u0259si, t\u0259krarlanan eskalasiyalar v\u0259 y\u00fcks\u0259k, orta v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 intensivlikli toqqu\u015fmalardan t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r toplanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu, \u0259sg\u0259rl\u0259r v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r olaraq \u00f6lk\u0259nin m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qat\u0131lan c\u0259miyy\u0259tin \u0259n aktiv hiss\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rl\u0131q yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Geni\u015fmiqyasl\u0131 Rusiya i\u015f\u011fal\u0131 c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u015fok yaratm\u0131\u015f, lakin \u00f6lk\u0259nin m\u00fcqavim\u0259tini z\u0259ifl\u0259tm\u0259mi\u015fdir. C\u0259miyy\u0259t s\u0259kkiz il boyunca toqqu\u015fmalardan t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r toplam\u0131\u015fd\u0131r. Bu praktik t\u0259cr\u00fcb\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilikl\u0259rin eskalasiyas\u0131na qar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Ukraynan\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259si hibrid m\u00fcharib\u0259 v\u0259 Rusiya hibrid aqressiyas\u0131n\u0131n m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n ke\u00e7mi\u015f bir \u00f6lk\u0259 n\u00fcmun\u0259si t\u0259qdim edir. Kreml, 2014-2022 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 hibrid v\u0259 yerli h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarla h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 \u00e7ata bilm\u0259mi\u015fdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilikl\u0259r b\u00fct\u00fcn Ukrayna \u0259razil\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n v\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi resurslar\u0131n istifad\u0259 edildiyi geni\u015fmiqyasl\u0131 i\u015f\u011fala \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Kiyev\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00fccum u\u011fursuz olmu\u015f v\u0259 Rusiya ordusu b\u00fct\u00fcn c\u0259bh\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0131xanm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130\u015f\u011fal\u0131n ilk ay\u0131nda i\u015f\u011fal edilmi\u015f b\u00f6y\u00fck b\u00f6lg\u0259l\u0259r geri al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Xerson ilkin olaraq Rusiya q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n tutulmu\u015f yegan\u0259 regional m\u0259rk\u0259z olmu\u015fdur. S\u0259kkiz ayl\u0131q i\u015f\u011faldan sonra \u015f\u0259h\u0259r Ukrayna ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n azad edilmi\u015fdir. B\u00f6lg\u0259l\u0259rin geri al\u0131nmas\u0131 Rusiya h\u0259rbi strategiyas\u0131n\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rini v\u0259 Ukraynan\u0131n \u0259ks-h\u00fccum \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k qabiliyy\u0259tini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\r\n\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Baltik regionundak\u0131 co\u011frafi m\u00fcdafi\u0259sizlik<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">Estoniya, Latviya v\u0259 Litva kimi NATO \u00fczv\u00fc \u00f6lk\u0259l\u0259r Rusiya v\u0259 Belarusla yax\u0131nl\u0131qlar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015fdir. M\u0259hdud \u0259razil\u0259r strateji geri \u00e7\u0259kilm\u0259l\u0259ri \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirmi\u015f v\u0259 s\u00fcr\u0259tli cavab v\u0259 qorxutma t\u0259l\u0259b etmi\u015fdir. Rusiya hibrid aqressiyas\u0131 2014-c\u00fc ild\u0259 Kr\u0131mda istifad\u0259 olunan metodlara b\u0259nz\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 s\u0131zma v\u0259 kibersald\u0131r\u0131lar\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. NATO \u00e7oxmill\u0259tli d\u00f6y\u00fc\u015f qruplar\u0131 v\u0259 2025-ci ild\u0259 ba\u015flanan <a href=\"https:\/\/www.nato.int\/cps\/en\/natohq\/news_232122.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Baltik Sentry<\/a> \u0259m\u0259liyyat\u0131 il\u0259 m\u00fcdafi\u0259ni g\u00fccl\u0259ndirmi\u015fdir. Bu \u0259m\u0259liyyat <a href=\"https:\/\/news.usni.org\/2025\/01\/15\/nato-launches-baltic-sentry-mission-in-baltic-sea\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Baltik d\u0259nizi infrastrukturunu<\/a> qabaqc\u0131l texnologiya il\u0259 qoruyur.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Ukraynan\u0131n PUA istifad\u0259si v\u0259 elektron m\u00fcharib\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri Baltik regionunun t\u0259hdidl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t qabiliyy\u0259tini g\u00fccl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r. Qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259 2024-c\u00fc ild\u0259n Latviya taboru kimi zirehli vasit\u0259l\u0259r v\u0259 hava m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 daimi taborlar\u0131 \u0259hat\u0259 edir. 2024-2025-ci ill\u0259rd\u0259 in\u015fa edilmi\u015f <a href=\"https:\/\/www.fpri.org\/article\/2024\/02\/the-baltic-defense-line\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Baltik M\u00fcdafi\u0259 X\u0259tti<\/a> s\u0131zmaya qar\u015f\u0131 fiziki <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Baltic_Defence_Line\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">mane\u0259l\u0259r<\/a> yarad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">S\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilmi\u015f sabotaj \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">S\u0259n\u0259dl\u0259r 2023-2025-ci ill\u0259rd\u0259 NATO \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 <a href=\"https:\/\/www.atlanticcouncil.org\/blogs\/ukrainealert\/putin-is-escalating-russias-hybrid-war-against-europe-is-europe-ready\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rusiya hibrid \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda<\/a> g\u00fccl\u00fc art\u0131m oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Strateji v\u0259 Beyn\u0259lxalq Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zinin analizl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2023 v\u0259 2024-c\u00fc ill\u0259r aras\u0131nda Avropa h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 <a href=\"https:\/\/www.csis.org\/analysis\/russias-shadow-war-against-west\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rusiya h\u00fccumlar\u0131<\/a> t\u0259xmin\u0259n \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. 2022-ci ild\u0259n b\u0259ri Avropada \u0259n az\u0131 110 Rusiya ba\u011flant\u0131l\u0131 sabotaj v\u0259 ya fiziki h\u00fccum s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. H\u00fccumlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Pol\u015fada (20 hadis\u0259) v\u0259 Fransada (15 hadis\u0259) c\u0259ml\u0259\u015fmi\u015fdir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">\u018fm\u0259liyyatlar kritik infrastruktura sabotaj, zorak\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r, kibersald\u0131r\u0131lar v\u0259 miqrasiyan\u0131n siyasi t\u0259zyiq al\u0259ti kimi istifad\u0259sini \u0259hat\u0259 edir. F\u0259aliyy\u0259tl\u0259r Rusiya h\u0259rbi k\u0259\u015ffiyyat xidm\u0259ti r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda apar\u0131l\u0131r. Kampaniya yan\u011f\u0131n, yand\u0131r\u0131c\u0131 paketl\u0259r v\u0259 vandalizm h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn <a href=\"https:\/\/www.globsec.org\/what-we-do\/publications\/russias-crime-terror-nexus-criminality-tool-hybrid-warfare-europe\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">cinay\u0259tkar vasit\u0259\u00e7il\u0259r<\/a> v\u0259 internet \u00fcz\u0259rind\u0259n i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259 istifad\u0259 edir. M\u0259qs\u0259d q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rini iqtisadi v\u0259 siyasi bax\u0131mdan sabitsizl\u0259\u015fdirm\u0259kdir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">S\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilmi\u015f hadis\u0259l\u0259r DHL kargo t\u0259yyar\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00fccumlar v\u0259 Alman silah istehsal\u00e7\u0131s\u0131 Rheinmetall-in CEO-suna qar\u015f\u0131 q\u0259tl c\u0259hdl\u0259rini \u0259hat\u0259 edir. 2024-c\u00fc ild\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259li Rusiya sabotaj hadis\u0259l\u0259rinin say\u0131 \u0259n az\u0131 44-\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f, bu 2023-c\u00fc ild\u0259 13 v\u0259 2022-ci ild\u0259 6 hadis\u0259 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131m Ukraynan\u0131n Rusiya h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 uzun m\u0259nzilli raket istifad\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259rb raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 zaman bax\u0131m\u0131ndan \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\r\n\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Baltik d\u0259nizind\u0259 infrastruktura ziyan<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">Baltik d\u0259nizind\u0259 sualt\u0131 infrastruktura ziyan hibrid aqressiyan\u0131n x\u00fcsusil\u0259 ciddi kateqoriyas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. 2024-c\u00fc il dekabr\u0131n 25-d\u0259 Estoniya v\u0259 Finlandiya aras\u0131ndak\u0131 <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/2024_Baltic_Sea_submarine_cable_disruptions\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">sualt\u0131 kabell\u0259rd\u0259 ziyan<\/a> bildirilmi\u015f, bu NATO daxilind\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Eyni il daha \u0259vv\u0259l ox\u015far bir hadis\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Bu hadis\u0259l\u0259r Baltik regionundak\u0131 kritik infrastrukturlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259sizliyini v\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015f qoruma t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 ehtiyac\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Danimarka k\u0259\u015ffiyyat xidm\u0259ti NATO \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 kibersald\u0131r\u0131lar, gizli sabotaj \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 v\u0259 GPS siqnallar\u0131n\u0131n geni\u015f miqyasl\u0131 pozulmas\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n hibrid m\u00fcharib\u0259nin davam ed\u0259n eskalasiyas\u0131n\u0131 bildirmi\u015fdir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">NATO kritik infrastruktura qar\u015f\u0131 artan t\u0259hdidl\u0259r\u0259 cavab olaraq 2025-ci ilin yanvar\u0131nda Baltik Sentry \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. 2025-ci il yanvar\u0131n 14-d\u0259 Ba\u015f katib Mark Rutte r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 Finlandiya prezidenti Alexander Stubb v\u0259 Estoniya ba\u015f naziri Kristen Michal il\u0259 Baltik t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 il\u0259 zirv\u0259 ke\u00e7irilmi\u015fdir. \u018fm\u0259liyyat t\u0259r\u0259fda\u015f d\u0259niz q\u00fcvv\u0259l\u0259rini, d\u0259niz m\u00fc\u015fahid\u0259 avadanl\u0131qlar\u0131n\u0131 v\u0259 x\u00fcsusi sektor t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n\u0131 koordinasiya ed\u0259r\u0259k Baltik d\u0259nizind\u0259 sabitsizl\u0259\u015fdirici h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 real vaxt reaksiyas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn edir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">NATO v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 aras\u0131ndak\u0131 koordinasiya y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li i\u015f\u00e7i qruplar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 sualt\u0131 infrastrukturu v\u0259 kritik sisteml\u0259rin m\u00fcdafi\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr align=\"left\" width=\"35%\" \/>\r\n<p style=\"text-align: left\">13 yanvar 2021-ci ild\u0259 <a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/sv\/hybridaggression\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u0130sve\u00e7 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri<\/a> YouTube s\u0259hif\u0259sind\u0259 \"M\u00fcharib\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259\" adl\u0131 bir s\u0131ra videolar yay\u0131mlam\u0131\u015fd\u0131r. <span style=\"font-size: 20px\">\u2193<\/span><\/p>\r\n\r\n<h3 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-weight: bold\">Qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k<\/span><\/span><\/h3>\r\n<iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Y80utl-RkHg\" width=\"642\" height=\"360\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe>\r\n<h3 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-weight: bold\">Boz zona<\/span><\/span><\/h3>\r\n<iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/1985OMqm1pE\" width=\"642\" height=\"360\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe>\r\n<h3 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-weight: bold\">G\u0259l\u0259c\u0259k d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131<\/span><\/span><\/h3>\r\n<iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/bEU0ada0GL8\" width=\"642\" height=\"360\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe>\r\n<h3 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-weight: bold\">Tam m\u00fcdafi\u0259<\/span><\/span><\/h3>\r\n<iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/mOuNjP1HfJo\" width=\"642\" height=\"360\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe>\r\n<h3 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-weight: bold\">N\u0259yi m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259y\u0259 d\u0259y\u0259r<\/span><\/span><\/h3>\r\n<iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/U_tIKmcIeRw\" width=\"642\" height=\"360\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe>\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259y\u0259 transformasiya<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">NATO-nun Baltik regionundak\u0131 h\u0259rbi m\u00f6vcudlu\u011fu qabaqc\u0131l m\u00f6vqed\u0259n qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259y\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 transformasiya ke\u00e7irir. 2022-ci ilin Madrid Zirv\u0259sind\u0259, laz\u0131m olduqda q\u00fcvv\u0259l\u0259rin tabor s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si q\u0259rara al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. NATO Bolqar\u0131stan, Estoniya, Macar\u0131stan, Latviya, Litva, Pol\u015fa, Rum\u0131niya v\u0259 Slovakiyada \u00e7oxmill\u0259tli d\u00f6y\u00fc\u015f qruplar\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bu qruplar bir ne\u00e7\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tin d\u00f6y\u00fc\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t olub ittifaq\u0131n kollektiv potensial\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Latviya 2024-c\u00fc ilin iyulunda <a href=\"https:\/\/www.mod.gov.lv\/en\/nato\/nato-capabilities\/nato-multinational-brigade-latvia\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">NATO \u00c7oxmill\u0259tli Tabor Latviya<\/a>-n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 tabor s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259l\u0259n ilk \u00f6lk\u0259 olmu\u015fdur. Kanada lider \u00f6lk\u0259 olaraq, 2026-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r batalyon \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc d\u00f6y\u00fc\u015f qrupunu d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259tli tabora geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 s\u00f6z vermi\u015fdir. Bu d\u00f6y\u00fc\u015f qrupuna Albaniya, \u00c7exiya, \u0130slandiya, \u0130taliya, Monteneqro, \u015eimali Makedoniya, Pol\u015fa, Slovakiya, Sloveniya v\u0259 \u0130spaniya t\u00f6hf\u0259 verir. Almaniya 2025-ci ilin may\u0131nda Litvada r\u0259hb\u0259rlik etdiyi \u00e7oxmill\u0259tli taboru r\u0259smi olaraq i\u015f\u0259 salm\u0131\u015fd\u0131r. Alman taboru Hollandiya, Norve\u00e7, Bel\u00e7ika, \u00c7exiya, Fransa, Xorvatiya, L\u00fcksemburq v\u0259 \u0130slandiyadan i\u015ftirak\u00e7\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\r\n\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">NATO daxilind\u0259 m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin art\u0131m\u0131 v\u0259 Baltik M\u00fcdafi\u0259 X\u0259ttinin qurulmas\u0131<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">NATO daxilind\u0259 m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259ri pisl\u0259\u015f\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015f\u0259raiti s\u0259b\u0259bind\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli art\u0131m g\u00f6st\u0259rir. 2024-c\u00fc ild\u0259 Avropa v\u0259 Kanadadak\u0131 NATO t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 m\u00fcdafi\u0259y\u0259 485 milyard AB\u015e dollar\u0131 s\u0259rmay\u0259 qoymu\u015f, bu 2023 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 t\u0259xmin\u0259n 20 faiz art\u0131m dem\u0259kdir. Proqnozlar 2025-ci ild\u0259 m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin artma\u011fa davam ed\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir. Qabaqc\u0131l m\u00fcdafi\u0259nin t\u0259tbiqi g\u0259l\u0259c\u0259k on il \u0259rzind\u0259 t\u0259l\u0259b olunan bacar\u0131qlar\u0131n qazan\u0131lmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn davaml\u0131 investisiyalar t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Baltik M\u00fcdafi\u0259 X\u0259tti Baltik regionu il\u0259 Rusiya v\u0259 Belarus aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259d t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini fiziki olaraq g\u00fccl\u0259ndirir. Tikinti 2024-c\u00fc il may\u0131n 2-d\u0259 Latviyada v\u0259 2025-ci ilin iyununda Estoniyada ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Litva 2024-c\u00fc ilin yay\u0131n\u0131n sonunda tikintini ba\u015flatma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. Latviya Xarici \u0130\u015fl\u0259r Naziri Baiba Bra\u017ee-\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcdafi\u0259 x\u0259ttinin tamamlanmas\u0131 bir onilliyi t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259r. Bu infrastruktur regional m\u00fcdafi\u0259ni g\u00fccl\u0259ndirm\u0259yi v\u0259 Baltik torpaqlar\u0131na s\u0131zma il\u0259 s\u00fcr\u0259tli ir\u0259lil\u0259m\u0259l\u0259ri \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirm\u0259yi m\u0259qs\u0259d qoyur.<\/p>\r\n\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Ukrayna m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesinin transformasiyas\u0131<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">Ukrayna silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri 2014-2024-c\u00fc ill\u0259r aras\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259tini v\u0259 m\u00fcasir t\u0259hdidl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259tini g\u00fccl\u0259ndir\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 transformasiya ke\u00e7irmi\u015fdir. Ukraynada <a href=\"https:\/\/shape.nato.int\/nsatu\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">NATO standartlar\u0131na uy\u011fun h\u0259rbi t\u0259lim sistemi<\/a> qurulmas\u0131 davam edir v\u0259 2025-ci ilin oktyabr\u0131nda NATO ekspertl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n institusional yoxlama planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu yoxlamadan sonra <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/NATO_Security_Assistance_and_Training_for_Ukraine\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">NATO standartlar\u0131na uy\u011fun pe\u015f\u0259kar h\u0259rbi t\u0259lim<\/a> sertifikasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olacaqd\u0131r. NATO Ukrayna T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Yard\u0131m\u0131 v\u0259 T\u0259limi 2024-c\u00fc ilin iyulunda Va\u015finqton Zirv\u0259sind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 h\u0259min ilin dekabr\u0131nda \u0259m\u0259liyyat v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir. 2025-ci ilin yanvar\u0131nda NATO bu \u0259m\u0259liyyat \u00fc\u00e7\u00fcn logistika m\u0259rk\u0259zl\u0259rini qoruyan Pol\u015fadak\u0131 hava m\u00fcdafi\u0259sinin komanda v\u0259 idar\u0259etm\u0259sini AB\u015e-dan q\u0259bul etmi\u015fdir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Ukrayna m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi yerli silah istehsal\u0131n\u0131 prioritet sah\u0259 olaraq s\u00fcr\u0259tli modernl\u0259\u015fm\u0259 ke\u00e7irmi\u015fdir. H\u00f6kum\u0259t 2024-c\u00fc ild\u0259 h\u0259rbi t\u0259dqiqat v\u0259 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn 1,3 milyard AB\u015e dollar\u0131 s\u0259rmay\u0259 qoyma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Eyni d\u00f6vrd\u0259 yerli istehsal silahlar \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259rcl\u0259r t\u0259xmin\u0259n 10 milyard AB\u015e dollar\u0131na \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 PUA istehsal\u00e7\u0131s\u0131 Baykar Ukraynada istehsal m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri qurmu\u015fdur ki, bu da \u00f6lk\u0259nin s\u0259naye potensial\u0131na beyn\u0259lxalq etibar\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\r\n\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Ukrayna PUA istehsal\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n d\u0259st\u0259yi<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">PUA istehsal\u0131 Ukraynan\u0131n h\u0259rbi-s\u0259naye transformasiyas\u0131n\u0131n x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n aspektini t\u0259\u015fkil edir. 2024-c\u00fc ild\u0259 \u0259n az\u0131 bir milyon PUA istehsal edilmi\u015f, 2025 \u00fc\u00e7\u00fcn 2,5-3 milyon vahid planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi 2025-ci ild\u0259 4,5 milyon <a href=\"https:\/\/www.atlanticcouncil.org\/blogs\/ukrainealert\/a-western-funded-drone-surge-could-end-russias-invasion-of-ukraine\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">PUA<\/a> t\u0259min etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r. Ukrayna silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin PUA ayl\u0131q t\u0259dar\u00fck\u00fc 2024-c\u00fc ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 20.000 vahidd\u0259n bir il sonra 200.000 vahid\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir ki, bu da on d\u0259f\u0259 art\u0131m dem\u0259kdir. 2024-c\u00fc ild\u0259 Ukrayna PUA-lar\u0131, Ukrayna silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n istifad\u0259 edil\u0259n b\u00fct\u00fcn PUA-lar\u0131n 96 faizind\u0259n \u00e7oxunu t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Beyn\u0259lxalq PUA t\u0259r\u0259fda\u015f koalisiyas\u0131 2025-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Ukraynaya \u0259lav\u0259 bir milyon PUA t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259xmin\u0259n 2,75 milyard avro ay\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 yerli istehsal\u00e7\u0131lardan al\u0131nmalar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 kritik komponentl\u0259rin t\u0259chizat\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir. Ukrayna 2024-c\u00fc ilin ikinci yar\u0131s\u0131nda Palianytsia v\u0259 Peklo n\u00f6vl\u0259rind\u0259 PUA robotlar\u0131n\u0131 t\u0259qdim etmi\u015f, 2025-ci ild\u0259 \u0259n az\u0131 30.000 uzun m\u0259nzilli PUA istehsal\u0131n\u0131 planla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Avropa t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn strateji t\u0259sirl\u0259r<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">Baltik regionundak\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Rusiya hibrid aqressiyas\u0131 v\u0259 konvensional h\u0259rbi t\u0259hdidl\u0259rd\u0259n g\u00fccl\u00fc t\u0259sir al\u0131r. Baltik d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 m\u0259hdud co\u011frafi m\u0259saf\u0259l\u0259r m\u00fcdafi\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn strateji \u00e7\u0259tinlik yarad\u0131r v\u0259 m\u00f6hk\u0259m qorxutma il\u0259 s\u00fcr\u0259tli cavab qabiliyy\u0259ti t\u0259l\u0259b edir. Kaliningrad\u0131n Rusiya eksklav\u0131 m\u00f6vqeyi v\u0259 Belarusun t\u0259r\u0259fda\u015f rolu region t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259blik faktorlar\u0131 yarad\u0131r. 2022-ci ild\u0259 Belarus \u0259razil\u0259rinin Ukraynaya qar\u015f\u0131 Rusiya i\u015f\u011fal q\u00fcvv\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0131x\u0131\u015f n\u00f6qt\u0259si kimi istifad\u0259 edilm\u0259si t\u0259cr\u00fcb\u0259si Baltik d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 ox\u015far \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n potensial\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Ukrayna silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri davam ed\u0259n toqqu\u015fmalardan daimi olaraq t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r toplamaqdad\u0131r. Bu t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r NATO doktrinl\u0259rini v\u0259 \u0259m\u0259liyyat konsepsiyalar\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k v\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. T\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r PUA istifad\u0259si, elektron m\u00fcharib\u0259, inteqrasiya olunmu\u015f hava m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 hibrid aqressiyaya qar\u015f\u0131 t\u0259dbirl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. Hibrid \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k, s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq qabiliyy\u0259ti on ild\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 praktik t\u0259tbiql\u0259rl\u0259 inki\u015faf etdirilmi\u015fdir. Bu m\u0259lumat ox\u015far t\u0259hdidl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n NATO \u00fczv\u00fc \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 haz\u0131rl\u0131q v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Ukrayna v\u0259 NATO aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259m\u0259liyyat t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rinin ittifaq doktrinalar\u0131na v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 planla\u015fd\u0131rmas\u0131na ke\u00e7irilm\u0259sini m\u00fcmk\u00fcn edir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">M\u00fcharib\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si, artan m\u00fcdafi\u0259 istehsal\u0131 v\u0259 NATO standartlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi Ukraynada m\u00fch\u00fcm h\u0259rbi potensial \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131r. Bu inki\u015faf davaml\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015f d\u0259st\u0259yi t\u0259l\u0259b edir. Davam ed\u0259n m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin u\u011furla ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 Ukraynan\u0131n torpaqlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259si v\u0259 sabit t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015f\u0259raitind\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Ukrayna m\u00fcdafi\u0259sinin v\u0259 transformasiyas\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si Avropa t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259, cari m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131xan bir investisiya t\u0259\u015fkil edir. Aqressiyaya vaxt\u0131nda cavab verm\u0259yin x\u0259rcl\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 passivlik v\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259nin n\u0259tic\u0259l\u0259rini aradan qald\u0131rma x\u0259rcl\u0259rind\u0259n daha azd\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000;font-size: 1,5rem\"><span style=\"font-weight: bold\">Alternativ t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik d\u00fcz\u0259nind\u0259 Ukraynan\u0131n rolu<\/span><\/span><\/h2>\r\n<p style=\"text-align: left\">Estoniya, Pol\u015fa v\u0259 ya Skandinaviya istiqam\u0259tind\u0259 silahl\u0131 aqressiyan\u0131n ilk 48 saat\u0131 NATO-nun birliyi v\u0259 etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kritik d\u00f6vr yarad\u0131r. \u00dczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259 qabiliyy\u0259tind\u0259 bo\u015fluq v\u0259 ya Madd\u0259 5 \u00f6hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 ist\u0259ksizlik m\u00fcv\u0259qq\u0259ti koalisiya v\u0259 ilkin h\u0259rbi m\u00fcdafi\u0259 ehtiyac\u0131n\u0131 yarada bil\u0259r. Bel\u0259 struktura Ukrayna m\u00fcharib\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si say\u0259sind\u0259 m\u0259rk\u0259zi t\u0259r\u0259fda\u015f v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Ukrayna x\u00fcsusi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri PUA-lar v\u0259 robotlardan istifad\u0259 edir. \u0130stifad\u0259si m\u00fcharib\u0259 effektivliyini art\u0131r\u0131r v\u0259 eyni zamanda h\u00fccum\u00e7ulara qar\u015f\u0131 \u0259m\u0259liyyatlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan vaxt\u0131 azald\u0131r. NATO q\u00fcvv\u0259l\u0259ri geni\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r v\u0259 q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259 prosesl\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259t s\u0259rb\u0259stliyi m\u0259hduddur. AB\u015e-\u0131n Avropa-Atlantik t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik d\u00fcz\u0259nind\u0259 \u0259sas t\u0259minat\u00e7\u0131 rolundan \u00e7\u0131xmas\u0131 Ukraynan\u0131n bu funksiyan\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259sini \u0259sasland\u0131r\u0131r.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">Rol d\u0259yi\u015fm\u0259si Ukraynan\u0131n dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u00fccum\u00e7ulara qar\u015f\u0131 regional qoruma axtaran d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n uzunm\u00fcdd\u0259tli maliyy\u0259 v\u0259 material d\u0259st\u0259yi il\u0259 t\u0259min edilm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir. Alternativ t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik d\u00fcz\u0259ni b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n h\u0259rbi potensial\u0131n\u0131n t\u0259sdiql\u0259nm\u0259sini v\u0259 siyasi irad\u0259nin t\u0259sdiql\u0259nm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr align=\"left\" width=\"35%\" \/>\r\n<p style=\"text-align: left\">M\u0259qal\u0259 R. Tavan t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr align=\"left\" width=\"75%\" \/>\r\n\r\n<h2 style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-weight: bold\">\u0130nformNapalm-dan dig\u0259r m\u0259qal\u0259l\u0259ri oxuyun<\/span><\/span><\/h2>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/olum\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #333333\">M\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 Rusiya d\u00f6vl\u0259t sektorunun y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin \u00f6l\u00fcml\u0259ri<\/span><\/a><\/li>\r\n \t<li style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/fradkov\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #333333\">Rusiya m\u00fcdafi\u0259 nazirinin m\u00fcavini Pavel Fradkovdan s\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f e-po\u00e7t<\/span><\/a><\/li>\r\n \t<li style=\"text-align: left\"><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/az\/cyberstorm-256\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #333333\">CyberStorm-256 v\u0259 \u0130nformNapalm, Hindistandan Rusiyaya edil\u0259n sanksiyal\u0131 h\u0259rbi g\u00f6nd\u0259ri\u015fl\u0259ri mane\u0259 t\u00f6r\u0259dir<\/span><\/a><\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n<hr \/>\r\n<p style=\"text-align: left\"><span style=\"color: #000000\"><img class=\"alignleft\" title=\"InformNapalm\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/12\/InformNapalm_logo_05.png\" alt=\"InformNapalm\" width=\"120\" height=\"55\" \/> <span style=\"color: #333333\">Veb sayt\u0131m\u0131za bir link payla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox sa\u011f olun! Creative Commons \u2013 Attribution 4.0 International \u2013 CC BY 4.0.<\/span> <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/informnapalm24\/\">Facebook<\/a><\/span>, <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/twitter.com\/InformNapalm\">Twitter<\/a><\/span> <span style=\"color: #333333\">v\u0259<\/span> <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/t.me\/informnapalm\">Telegram'da<\/a><\/span> <span style=\"color: #333333\">\u0130nformNapalm s\u0259hif\u0259l\u0259rini oxuyun.<\/span><\/span><\/p>\r\n<p style=\"text-align: left\">\u0130nformNapalm-\u0131n he\u00e7 bir h\u00f6kum\u0259t v\u0259 ya sponsor t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi yoxdur. Yegan\u0259 sponsorlar\u0131m\u0131z f\u0259rdi k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r v\u0259 oxuculard\u0131r. Siz h\u0259m\u00e7inin Buymeacoffee vasit\u0259sil\u0259 ayl\u0131q <span style=\"font-weight: bold\"><a style=\"color: #000000\" href=\"https:\/\/www.buymeacoffee.com\/informnapalm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> mini ian\u0259l\u0259r<\/a> <\/span> etm\u0259kl\u0259 \u0130nformNapalm-a d\u0259st\u0259k ola bil\u0259rsiniz.<\/p>\r\n\r\n<\/div>","amp_enabled":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/72"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2514"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2514\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2521,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2514\/revisions\/2521"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2516"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}