{"id":1621,"date":"2016-02-26T10:54:48","date_gmt":"2016-02-26T10:54:48","guid":{"rendered":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/?p=1621"},"modified":"2016-04-04T09:34:49","modified_gmt":"2016-04-04T09:34:49","slug":"rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/","title":{"rendered":"#RosjaJestZ\u0142odziejem &#8211; co czeka krymskie muzea?"},"content":{"rendered":"<p><strong>W lutym na Twitterze trafi\u0142am na hashtag, a raczej na kilka hashtag\u00f3w: \u201e#RosjaJestZ\u0142odiejem, #RussiaIsAThief, #ErmitageOddajSkradzione. Zastanowi\u0142am si\u0119 wtedy: ile ukrai\u0144skich d\u00f3br znajduje si\u0119 w rosyjskich muzeach? Wyniki ma\u0142ego, powierzchownego \u015bledztwa zaskoczy\u0142y mnie.<\/strong><\/p>\n<p>Jak si\u0119 okaza\u0142o, prawie wszystkie staroruskie skarby, znajduj\u0105ce si\u0119 w rosyjskich muzeach, zosta\u0142y znalezione na terytorium Ukrainy. W Ermita\u017cu, Zbrojowni Kremlowskiej, Galerii Tretiakowskiej, Pa\u0144stwowym Muzeum Historycznym i innych instytucjach jest przechowywana ogromna ilo\u015b\u0107 ukrai\u0144skich bezcennych d\u00f3br. S\u0105 to skarby z kurhan\u00f3w, monety W\u0142odzimierza II Monomacha, staro\u017cytne ksi\u0119gi, freski z Monasteru \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a o Z\u0142otych Kopu\u0142ach, chor\u0105gwie wojska zaporoskiego i relikwie Hetma\u0144szczyzny\u2026<\/p>\n<p>Ze wielkim rozmachem ukrai\u0144skie dobra wywo\u017cono do Rosji w XIX wieku, wraz z utworzeniem Komisji Archeologicznej, kt\u00f3ra kierowa\u0142a wykopaliskami na terytorium Imperium Rosyjskiego i wszystkie znaleziska wysy\u0142a\u0142a do Petersburgu. Do Ukrainy znalezione skarby ju\u017c nie trafia\u0142y, ale przynajmniej zostawa\u0142y zachowane dla historii. O wiele gorszy los czeka\u0142 na \u017ale zachowane znaleziska lub na takie, kt\u00f3re &#8211; wed\u0142ug sto\u0142ecznych specjalist\u00f3w &#8211; nie mia\u0142y wi\u0119kszej warto\u015bci: po prosty by\u0142y wysy\u0142ane na przetapianie i produkcj\u0119 z nich zwyk\u0142ych monet.<\/p>\n<p><strong>\u201e\u015awi\u0119ty dar na znak braterstwa lud\u00f3w\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Nie warto tkwi\u0107 w przekonaniu, \u017ce Ukraina nie pr\u00f3bowa\u0142a doprowadzi\u0107 do zwrotu utraconych relikwii. W lutym 1917 r. nowo utworzona Rada Centralna w Kijowie podnios\u0142a kwesti\u0119 zwr\u00f3cenia d\u00f3br kultury ze zbior\u00f3w Ermita\u017cu i innych rosyjskich muze\u00f3w. Ukrai\u0144scy historycy i cz\u0142onkowie komisji specjalnych przygotowali pe\u0142ny rejestr d\u00f3br, we wrze\u015bniu Rada zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do Rosji z apelem o zwrot wywiezionych d\u00f3br. Wkr\u00f3tce po tym mia\u0142 miejsce przewr\u00f3t pa\u017adziernikowy, ale apel Ukrai\u0144c\u00f3w, jak mo\u017cna by\u0142o oczekiwa\u0107, nie zagin\u0105\u0142.<\/p>\n<p>Ju\u017c na pocz\u0105tku listopada 1917 r. Sownarkom postanowi\u0142 zwr\u00f3ci\u0107 Ukrainie \u201etrofea wojskowe, wzi\u0119te przez Rosjan od Ukrai\u0144c\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie za Katarzyny\u201d (chodzi\u0142o tylko o chor\u0105gwie i relikwie Wojska Zaporoskiego), p\u00f3\u017aniej ta decyzja zosta\u0142a potwierdzona rezolucj\u0105 Centralnego Komitetu Wykonawczego pod tytu\u0142em \u201eO przekazaniu trofe\u00f3w narodowi ukrai\u0144skiemu\u201d. W tej rezolucji by\u0142 umieszczony apel do Ukrai\u0144c\u00f3w: \u201eCentralny Komitet Wykonawczy Rad Robotniczych, \u017bo\u0142nierskich i Ch\u0142opskich deputowanych zwraca wam trofea, jako pami\u0119\u0107 o waszej s\u0142awnej walce o wolno\u015b\u0107. Nar\u00f3d wielkorosyjski i rewolucyjny Petersburg z pozdrowieniami wysy\u0142aj\u0105 wolnemu Kijowowi \u015bwi\u0119ty dar na znak braterstwa lud\u00f3w\u201d.<\/p>\n<p>CKW nie tylko nazywa \u201e\u015bwi\u0119tym darem\u201d przedmioty, nale\u017c\u0105ce do Ukrainy i po prostu jej skradzione. Co gorzej, w tej samej rezolucji bolszewicy zaczynaj\u0105 szuka\u0107 sposob\u00f3w na z\u0142amania danych przyrzecze\u0144. Pod pretekstem, \u017ce Kij\u00f3w zwraca\u0142 si\u0119 jeszcze do Zgromadzenia Ustawodawczego, nie do bolszewickich organ\u00f3w w\u0142adzy, oraz z powodu \u201eostrej formy, w kt\u00f3rej przedstawiciele Rady prowadzili negocjacje z Komisarzami Ludowymi\u201d, rozmowy o \u201eterminie i sposobie przekazania relikwii\u201d proponowano kontynuowa\u0107. Omawianie ci\u0105gn\u0119\u0142o si\u0119 przez d\u0142ugie miesi\u0105ce, proces ten by\u0142 kilkakrotnie przerywany z inicjatywy strony rosyjskiej, \u017cadne relikwia nie powr\u00f3ci\u0142y do Kijowa.<\/p>\n<p>Przy tym w trakcie ca\u0142ej wojny domowej a\u017c do w\u0142\u0105czenia wycie\u0144czonej Ukrainy do sk\u0142adu ZSRR, wywo\u017cenie d\u00f3br do Moskwy nadal trwa\u0142o. Wraz z utworzeniem Zwi\u0105zku rabunek zosta\u0142 \u201ezalegalizowany\u201d.<\/p>\n<p>W latach 30-tych Ukrai\u0144ska Republika jeszcze raz spr\u00f3bowa\u0142a doprowadzi\u0107 do zwrotu relikwii narodowych, jednak ukrai\u0144skie skarby mia\u0142y zbyt wielkie znaczenie dla Rosji: pozwala\u0142y sowieckim ideologom na przedstawienie Rosji, jako nast\u0119pczyni Rusi, nie wspominaj\u0105c o ogromnej warto\u015bci naukowej eksponat\u00f3w. Moskwa nie tylko nie s\u0142ysza\u0142a apeli Kijowa, lecz kontynuowa\u0142a opr\u00f3\u017cnianie zbior\u00f3w kompleksu Kijowsko-Peczerskiego, muze\u00f3w, bibliotek; do Rosji wywo\u017cono kozackie klejnoty, chor\u0105gwie, bu\u0142awy, amunicj\u0119\u2026<\/p>\n<p>Dosy\u0107 cz\u0119sto wykorzystywano taki prosty mechanizm jak wywiezienie eksponat\u00f3w na wystawy og\u00f3lnozwi\u0105zkowe, po kt\u00f3rych dobra wraca\u0142y wy\u0142\u0105cznie do muze\u00f3w Rosji. W ten spos\u00f3b w roku 1939 do Ermita\u017cu trafi\u0142y unikatowe eksponaty z Lwowskiego Muzeum Historycznego, znalezione w XIX wieku w obwodzie Tarnopolskim. Ten skarb ze z\u0142otymi ozdobami VIII-VII w. przed Chrystusem (o \u0142\u0105cznej wadze oko\u0142o 7 kg) nie mia\u0142 sobie r\u00f3wnych w ca\u0142ym regionie Karpacko-Dunajskim.<\/p>\n<div id=\"attachment_20516\" style=\"width: 415px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a class=\"cboxElement\" title=\"#\u0420\u043e\u0441\u0456\u044f\u0426\u0435\u041a\u0440\u0430\u0434\u0456\u0439, \u0438\u043b\u0438 \u0427\u0442\u043e \u0436\u0434\u0435\u0442 \u043a\u0440\u044b\u043c\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043c\u0443\u0437\u0435\u0438?\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/adam-i-eva-1.jpg\" rel=\"attachment wp-att-20516\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-20516\" class=\"wp-image-20516 size-full\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/adam-i-eva-1.jpg\" alt=\"\" width=\"405\" height=\"500\" \/><\/a><\/p>\n<p id=\"caption-attachment-20516\" class=\"wp-caption-text\">Adam i Ewa. Dyptych. Lucas Cranach Starszy (1528 r.)<\/p>\n<\/div>\n<p>Wiele d\u00f3br z ukrai\u0144skich muze\u00f3w zosta\u0142o sprzedanych przez Kreml na Zach\u00f3d, by uzyska\u0107 fundusze na industrializacj\u0119. Tak by\u0142o z dyptychem Lucasa Cranacha Starszego \u201eAdam i Ewa\u201d (1528), znalezionym w \u0141awrze Kijowskiej w 1929 r. Za niego kraj otrzyma\u0142 10 tys. dolar\u00f3w. Dzisiaj, po zmianie kilku w\u0142a\u015bcicieli, \u0142\u0105cznie z Hermanem Goeringiem, dyptych jest wystawiony w muzeum Nortona Simona (Pasadena, California) i jego warto\u015b\u0107 si\u0119gn\u0119\u0142a 20 mln dolar\u00f3w.<\/p>\n<p>Na potrzeby industrializacji za 3 tys. dolar\u00f3w sprzedano bram\u0119 \u0142awrskiej Cerkwi Wzniesienia Krzy\u017ca, zrobion\u0105 w 1784 r.. przez kijowskiego mistrza Aleksieja Iszczenk\u0119. Dzisiaj ta koronkowa brama ze szczerego srebra pokrytego z\u0142otem jest wystawiona w Muzeum Sztuki w Los Angeles.<\/p>\n<p>Z pocz\u0105tkiem II wojny \u015bwiatowej cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w muzealnych Ukrainy, \u0142\u0105cznie ze z\u0142otymi wyrobami i dzie\u0142ami jubilerskimi, zosta\u0142a ewakuowana do Ufy &#8211; jak Pa\u0144stwo rozumiej\u0105, ich r\u00f3wnie\u017c nie zwr\u00f3cono.<\/p>\n<p>Naturalnie, hitlerowskiej dow\u00f3dztwo tak\u017ce kontynuowa\u0142o rabunek. Nazi\u015bci wywie\u017ali eksponaty oko\u0142o 200 ukrai\u0144skich muze\u00f3w z Charkowa, Lwowa, Dniepropietrowska, Po\u0142tawy, Sum, Chersonia &#8211; \u0142\u0105cznie ponad 300 tys. przedmiot\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych 700 unikatowych ikon. Po kapitulacji Niemiec wiele zrabowanych d\u00f3br zosta\u0142o zwr\u00f3conych do ZSRR, lecz nie na terytorium Ukrainy. Skradzione przez hitlerowc\u00f3w przyw\u0142aszczy\u0142a sobie Moskwa.<\/p>\n<p>W latach 1970-1980 na terytorium Ukrainy dzia\u0142a\u0142y komisje archeologiczne rosyjskich instytucji, kt\u00f3re bez przeszk\u00f3d wywozi\u0142y wszystkie znalezione eksponaty &#8211; same ich opisy zajmuj\u0105 400 stron maszynopisu. W rosyjskich muzeach pojawi\u0142y si\u0119 antyczne dobra z po\u0142udnia Ukrainy, scytyjskie skarby, staroruskie artefakty z Kijowa, Halicza, W\u0142odzimierza Wo\u0142y\u0144skiego. Prawie ca\u0142y oddzia\u0142 antyczny Ermita\u017cu sk\u0142ada si\u0119 ze znalezisk z Krymu, obwod\u00f3w Miko\u0142ajewskiego i Cherso\u0144skiego, oddzielna sala jest przeznaczona dla eksponat\u00f3w przedtrackichz Zakarpacia. Pr\u00f3by doprowadzenia do zwrotu eksponat\u00f3w do niczego nie doprowadzi\u0142y: sto\u0142eczni muzealnicy odpowiadali, \u017ce ukrai\u0144skie relikwia maj\u0105 zbyt wysok\u0105 warto\u015b\u0107 artystyczn\u0105, by pozostawa\u0107 w prowincjonalnych muzeach.<\/p>\n<p>W czasie istnienia ZSRR Ukraina utraci\u0142a ponad 700 zbior\u00f3w historycznych. Latem 1991 r., nied\u0142ugo przed odzyskaniem niepodleg\u0142o\u015bci, niedaleko wsi Kapustyne w obwodzie Czerkaskim znaleziono wielki skarb sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 ze zbioru monet i m\u0119skiego srebrnego pasa. Znalezione przedmioty przekazano do Szpola\u0144skiego oddzia\u0142u milicji, jednak tam nie potrafili oceni\u0107 ich warto\u015bci i wys\u0142ali do Moskwy. Naturalnie, skarb pozosta\u0142 w Moskwie, wbrew licznym apelom o zwrot Czerkaskiej inspekcji archeologicznej.<\/p>\n<p>Prawo mi\u0119dzynarodowe nakazuje zwr\u00f3t d\u00f3br kultury, w ten spos\u00f3b do Ukrainy powr\u00f3ci\u0142 szereg przedmiot\u00f3w z USA, Kanady, Niemiec, W\u0142och &#8211; g\u0142\u00f3wnie s\u0105 to rzeczy wywiezione podczas II wojny \u015bwiatowej. Lecz Rosja niczego zwraca\u0107 nie zamierza.<\/p>\n<p>O tym m\u00f3wi przyj\u0119ta w 1998 r. ustawa nr 64-FZ \u201eO dobrach kultury, przeniesionych do ZSRR w wyniku II wojny \u015bwiatowej i pozostaj\u0105cych na terytorium Federacji Rosyjskiej\u201d, wed\u0142ug kt\u00f3rej wszystkie relikwia, przemieszczone na terytorium Rosji po wojnie, s\u0105 uwa\u017cane za jej dobro narodowe. W wyniku tytanicznych wysi\u0142k\u00f3w ukrai\u0144skich naukowc\u00f3w zwr\u00f3cona dwa nagrobki VI-VII w, wywiezione w 1964 r. z Chersonezu \u201eaby wykorzysta\u0107 tymczasowo na wystawie w Leningradzie\u201d oraz cz\u0119\u015b\u0107 fresk\u00f3w z Monasteru \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a o Z\u0142otych Kopu\u0142ach.<\/p>\n<p><strong>Skradziona ukrai\u0144ska historia<\/strong><\/p>\n<p>W rosyjskich muzeach jest wiele skarb\u00f3w, maj\u0105cych dla Ukrainy nie tylko znaczenie kulturalne. S\u0105 pe\u0142ne g\u0142\u0119bokiej historycznej tre\u015bci i s\u0105 symbolami ukrai\u0144skiej pa\u0144stwowo\u015bci.<\/p>\n<div id=\"attachment_20503\" style=\"width: 609px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a class=\"cboxElement\" title=\"#\u0420\u043e\u0441\u0456\u044f\u0426\u0435\u041a\u0440\u0430\u0434\u0456\u0439, \u0438\u043b\u0438 \u0427\u0442\u043e \u0436\u0434\u0435\u0442 \u043a\u0440\u044b\u043c\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043c\u0443\u0437\u0435\u0438?\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/1_vodosv_chasha.jpg\" rel=\"attachment wp-att-20503\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-20503\" class=\"wp-image-20503 size-full\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/1_vodosv_chasha.jpg\" alt=\"\" width=\"599\" height=\"318\" \/><\/a><\/p>\n<p id=\"caption-attachment-20503\" class=\"wp-caption-text\">Puchar do \u015bwi\u0119cenia wody Bohdana Chmielnickiego<\/p>\n<\/div>\n<p>W sk\u0142ad zbior\u00f3w Pa\u0144stwowego Muzeum Historycznego wchodzi srebrny puchar do \u015bwi\u0119cenia wody Bohdana Chmielnickiego. Wybity jest na nim herb Wojska Zaporoskiego i inicja\u0142y hetmana oraz pierwsze litery jego tytu\u0142u (Bohdan Chmielnicki Hetman Jego Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci Wojska Zaporoskiego). W roku 2002 ta i inne relikwie przez p\u00f3\u0142 roku by\u0142y wystawione w rezerwacie historycznym Czehry\u0144, ukrai\u0144scy naukowcy chcieli otrzyma\u0107 je z powrotem, jednak negocjacje nie przynios\u0142y rezultatu. Przedstawiciele Pa\u0144stwowego Muzeum Historycznego twierdz\u0105, \u017ce puchar do \u015bwi\u0119cenia wody Bohdana Chmielnickiego \u201ezajmowa\u0142, zajmuje i b\u0119dzie zajmowa\u0107\u2026 godne miejsce w\u015br\u00f3d rosyjskich zbior\u00f3w\u201d.<\/p>\n<div id=\"attachment_20506\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a class=\"cboxElement\" title=\"#\u0420\u043e\u0441\u0456\u044f\u0426\u0435\u041a\u0440\u0430\u0434\u0456\u0439, \u0438\u043b\u0438 \u0427\u0442\u043e \u0436\u0434\u0435\u0442 \u043a\u0440\u044b\u043c\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043c\u0443\u0437\u0435\u0438?\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/2_kul_oba.jpg\" rel=\"attachment wp-att-20506\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-20506\" class=\"wp-image-20506\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/2_kul_oba.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"295\" \/><\/a><\/p>\n<p id=\"caption-attachment-20506\" class=\"wp-caption-text\">Skarby z kurhanu Kul-Oba<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"width: 250px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/3_chortomlyk.jpg\" alt=\"\" width=\"240\" height=\"388\" \/><\/p>\n<p class=\"wp-caption-text\">Srebrna amfora z kurhanu Czortom\u0142yk<\/p>\n<\/div>\n<p>W roku 1830 w kurhanie Kul-Oba ko\u0142o Kerczy znaleziono bogaty scytyjski poch\u00f3wek z IV w. p.n.e. Wed\u0142ug \u015bwiadk\u00f3w by\u0142o tam \u201emn\u00f3stwo r\u00f3\u017cnych br\u0105zowych, srebrnych i z\u0142otych naczy\u0144 i rzeczy, z kt\u00f3rych pewna cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a kunsztownej roboty i wielkiej warto\u015bci archeologicznej oraz wysokiej jako\u015bci metalu\u2026 Nigdy w tym kraju nie dokonano podobnego znaleziska rzeczy staro\u017cytnych\u201d. Mer Kerczy marzy\u0142 o pozostawieniu bogatego znaleziska w muzeum miejskim i prawie rok odwleka\u0142 z przekazaniem znalezisk do Petersburga. Walka by\u0142a nier\u00f3wna, po d\u0142ugiej \u00a0korespondencji skarb sta\u0142 si\u0119 pere\u0142k\u0105 w zbiorach Ermita\u017cu, gdzie znajduje si\u0119 obecnie.<\/p>\n<p>W latach 1862-1983 zosta\u0142a rozkopana scytyjska mogi\u0142a z ko\u0144ca IV w. p. n.e. w kurhanie Czortom\u0142yk w okolicach Nikopola (Dniepropietrowski obw\u00f3d). Z\u0142ote i srebrne ozdoby (mog\u0105 Pa\u0144stwo podziwia\u0107 z\u0142ot\u0105 panter\u0119 na zdj\u0119ciu w nag\u0142\u00f3wku artyku\u0142u), bro\u0144 oraz amfora, na kt\u00f3rej przedstawiono Scyt\u00f3w ujarzmiaj\u0105cych dzikie konie, s\u0105 uwa\u017cane za najlepsze okazy starogreckiej sztuki jubilerskiej. S\u0105 r\u00f3wnie\u017c przechowywane w Ermita\u017cu.<\/p>\n<p>W 1912 r. we wsi Ma\u0142a Pereszczepyna, 13 km od Po\u0142tawy, znaleziono ogromny skarb z\u0142o\u017cony z ponad 800 przedmiot\u00f3w, \u0142\u0105czna waga z\u0142otych wyrob\u00f3w przekracza\u0142a 25 kg, srebrnych &#8211; 50 kg. Przypuszczano, \u017ce by\u0142 to poch\u00f3wek Kubrata, za\u0142o\u017cyciela Wielkiej Bu\u0142garii. Skarb jest przechowywany w Ermita\u017cu. Cz\u0119\u015b\u0107 znaleziska rozkradli ch\u0142opi, p\u00f3\u017aniej s\u0142ynny ukrai\u0144ski mecenas sztuki Bohdan Hanenko wykupi\u0142 te przedmioty na rynku antykwarycznym i przekaza\u0142 kijowskim naukowcom. Skarb pr\u00f3bowano odzyska\u0107 w 1932 r., jednak pozosta\u0142 w Leningradzie.<\/p>\n<div id=\"attachment_20509\" style=\"width: 330px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a class=\"cboxElement\" title=\"#\u0420\u043e\u0441\u0456\u044f\u0426\u0435\u041a\u0440\u0430\u0434\u0456\u0439, \u0438\u043b\u0438 \u0427\u0442\u043e \u0436\u0434\u0435\u0442 \u043a\u0440\u044b\u043c\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043c\u0443\u0437\u0435\u0438?\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/4_solunskij-1.jpg\" rel=\"attachment wp-att-20509\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-20509\" class=\"wp-image-20509 size-full\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/4_solunskij-1.jpg\" alt=\"\" width=\"320\" height=\"554\" \/><\/a><\/p>\n<p id=\"caption-attachment-20509\" class=\"wp-caption-text\">Dmitrij So\u0142u\u0144ski. Mozaika z Monasteru \u015bw. Micha\u0142a o Z\u0142otych Kopu\u0142ach<\/p>\n<\/div>\n<p>Jednym z wa\u017cniejszych eksponat\u00f3w Galerii Tretiakowskiej sta\u0142a si\u0119 mozaika z wizerunkiem Dmitrija So\u0142u\u0144skiego z Monasteru \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a o Z\u0142otych Kopu\u0142ach, zrujnowanego w 1937 r. Monaster by\u0142 zbudowany jeszcze w XII w., w okresie przedmongolskim, przetrwa\u0142 wiele rekonstrukcji i mia\u0142 wielkie znaczenie historyczne. Jednak w po\u0142owie lat 30-tych postanowiono go zburzy\u0107 &#8211; wbrew protestom historyk\u00f3w sztuki. Na szcz\u0119\u015bcie w\u0142adze pozwoli\u0142y na zd\u0119cie ze \u015bcian staro\u017cytnych mozaik i fresk\u00f3w i przeniesienie ich do Soboru M\u0105dro\u015bci Bo\u017cej.<\/p>\n<p>W roku 1938 Galeria Tretiakowska poprosi\u0142a o przekazanie jej na 3 miesi\u0105ce mozaiki \u201eDmitrij So\u0142u\u0144ski\u201d do wykorzystania na wystawie \u201e750-lecie S\u0142owa o wyprawie Igora\u201d, oraz o wypo\u017cyczenie kilku barelief\u00f3w i fresk\u00f3w z XII w. Min\u0119\u0142o 80 lat, wypo\u017cyczone na 3 miesi\u0105ce obiekty nadal nie s\u0105 zwr\u00f3cone.<\/p>\n<p>Mo\u017cna d\u0142ugo wymienia\u0107 ukrai\u0144skiej eksponaty wywiezione do Rosji. W\u015br\u00f3d nich jest \u0141ucka Ewangelia,\u00a0 przechowywana w Rosyjskiej Bibliotece Pa\u0144stwowej, i br\u0105zowa mortira Iwana Mazepy, morska chor\u0105giew zaporo\u017cc\u00f3w,\u00a0 niedawno znaleziony w Orenburgu dzwon \u201eGo\u0142\u0105b\u201d, wylany na zam\u00f3wienie hetmana Mazepy\u2026 Przepi\u0119kna islamska kolekcja Bohdana i Warwary Hanenk\u00f3w zosta\u0142a w latach 30-tych po prostu zrabowana: cz\u0119\u015b\u0107 jej eksponat\u00f3w by\u0142a sprzedana &#8211; za \u015bmieszn\u0105 cen\u0119 &#8211; inne sta\u0142y si\u0119 dum\u0105 Ermita\u017cu. Ukraina pr\u00f3bowa\u0142a doprowadzi\u0107 do zwrotu tych zabytk\u00f3w w latach 50-tych, lecz niczego nie uzyska\u0142a.<\/p>\n<p>W rosyjskich pr\u00f3bach przedstawienia swojej historii, jako znacznie starszej, ni\u017c w rzeczywisto\u015bci, nie obesz\u0142o si\u0119 bez kuriozalnych sytuacji. Na przyk\u0142ad, jednym z g\u0142\u00f3wnych eksponat\u00f3w Centralnego Muzeum Wojskowo-Morskiego w Petersburgu zosta\u0142o Cz\u00f3\u0142no Sabatinowskie, znalezione w 1937 r. na dnie Po\u0142udniowego Bugu, niedaleko wsi Sabatyniwka w Kirowogradzkiej ob\u0142asti.\u00a0 Wchodzi ono do sk\u0142adu ekspozycji \u201eHistoria floty rosyjskiej do roku 1917\u201d, o kt\u00f3rej na stronie muzeum <a href=\"http:\/\/lotofacil.ru\/view_expo.php?id=1\">napisano<\/a>: \u201eHistoria \u017ceglugi na terytorium Rosji liczy niejedno tysi\u0105clecie. \u015awiadczy o tym znajduj\u0105ce si\u0119 w kolekcji muzeum staro\u017cytne cz\u00f3\u0142no wydr\u0105\u017cone z pnia, kt\u00f3re archeolodzy datuj\u0105 na pocz\u0105tek I tysi\u0105clecia p. n. e.\u201d. Niez\u0142a pr\u00f3ba rosyjskich naukowc\u00f3w przypisania historii rosyjskiej \u017ceglugi do eksponatu, znalezionego na terytorium Ukrainy!<\/p>\n<p><strong>Krymskie zbiory zagro\u017cone?<\/strong><\/p>\n<p>Niestety, kradzie\u017cy ukrai\u0144skich historycznych d\u00f3br nie mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 za spraw\u0119 minion\u0105. Dzi\u015b, kiedy cz\u0119\u015b\u0107 naszego terytorium jest okupowana, ten problem zn\u00f3w jest aktualny.<\/p>\n<p>Z pewno\u015bci\u0105 wszyscy pami\u0119taj\u0105 histori\u0119 ze z\u0142otem Scyt\u00f3w, kt\u00f3re, wed\u0142ug \u201enajuczciwszych\u201d rosyjskich medi\u00f3w, Arsenij Jaceniuk w pierwszych po Majdanie dniach <a href=\"http:\/\/lifenews.ru\/news\/129063\">rzekomo wywi\u00f3z\u0142<\/a> w malej walizce do Stan\u00f3w Zjednoczonych &#8211; z pewno\u015bci\u0105, jako osobisty prezent dla prezydenta Obamy. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce Rosja zawsze oskar\u017ca innych o to, co zamierza zrobi\u0107 sama (lub ju\u017c to robi), martwimy si\u0119 o los krymskich zbior\u00f3w.<\/p>\n<p>Ju\u017c niejednokrotnie s\u0142yszano niepokoj\u0105ce o\u015bwiadczenia o wywiezieniu eksponat\u00f3w z Chersonezu Taurydzkiego, Muzeum Historycznego w Sudaku, Centralnego Muzeum Taurydy. W\u0142adze Krymu lub Rosji milcz\u0105 lub wysy\u0142aj\u0105 sprostowania, jednak pewne fakty je podwa\u017caj\u0105.<\/p>\n<p>Jesieni\u0105 2015 r. Ermita\u017c anonsowa\u0142 wystaw\u0119 z krymskimi eksponatami. Na jego stronie internetowej pojawi\u0142a si\u0119 <a href=\"https:\/\/www.hermitagemuseum.org\/wps\/portal\/hermitage\/what-s-on\/temp_exh\/2015\/griffin_land\/?lng=ru\">informacja<\/a> o ekspozycji \u201eNa ziemi gryfona. Antyczna archeologia Ermita\u017cu na Krymie\u201d, do kt\u00f3rej wchodz\u0105 przedmioty ze zbior\u00f3w Wschodnio-Krymskiego Muzeum-Rezerwatu Kulturologicznego. Ermita\u017c nawet nie pr\u00f3buje ukrywa\u0107, \u017ce dzisiaj w Kerczy i jej okolicach pracuje kilka jego ekspedycji, dostarczaj\u0105cych oko\u0142o 1000 znalezisk co sezon.<\/p>\n<p>W lipcu 2016 r. Galeria Tretiakowska przygotowuje wystaw\u0119 z okazji 200. rocznicy urodzin Iwana Ajwazowskiego. Bardzo w\u0105tpi\u0119, \u017ce ta szanowna instytucja porzuci swoje zwyk\u0142e praktyki i nie wypo\u017cyczy \u201ena czas wystawy\u201d obraz\u00f3w z Galerii w Teodozji.<\/p>\n<p>S\u0105 powa\u017cne obawy, \u017ce krymskie dobra zostan\u0105 rozkradzione, rozejd\u0105 si\u0119 po prywatnych kolekcjach i trafi\u0105 na czarny rynek. Dla u\u0142atwienia tego rodzaju dzia\u0142alno\u015bci w republice ci\u0105gle zmienia si\u0119 kierownictwo muze\u00f3w, same muzea s\u0105 podporz\u0105dkowywane innym zwierzchnikom. W niedalekiej przysz\u0142o\u015bci mo\u017cliwy jest taki scenariusz: w\u0142adze Rosji i Krymu og\u0142osz\u0105, \u017ce najwi\u0119ksze krymskie skarby okaza\u0142y si\u0119 podr\u00f3bkami. Odpowiedzialno\u015bci\u0105 za to zostanie obarczony Kij\u00f3w, kt\u00f3ry nie tylko przez 23 lata \u201erabowa\u0142 Krym\u201d, lecz tak\u017ce podmienia\u0142 dzie\u0142a sztuki. Oczywi\u015bcie, te g\u0142o\u015bne \u201erewelacje\u201d b\u0119d\u0105 przykrywk\u0105 dla prawdziwej kradzie\u017cy i podmiany, lecz kto odwa\u017cy si\u0119 z\u0142apa\u0107 za r\u0119k\u0119 okupacyjne w\u0142adze? Na pewno nie kieszonkowe kierownictwo muze\u00f3w.<\/p>\n<p>Dlatego zadaniem Ukrainy jest natychmiastowe sporz\u0105dzenie rejestr\u00f3w krymskich eksponat\u00f3w i rozes\u0142anie informacji do organizator\u00f3w aukcji: wielkie domy aukcyjne nie s\u0105 zainteresowane skandalami, wi\u0119c jest szansa, \u017ce nie podejm\u0105 si\u0119 sprzeda\u017cy w\u0105tpliwych przedmiot\u00f3w. Oczywi\u015bcie, ten krok nie zapewni szybkiego zwrotu dzie\u0142 sztuki, ale przynajmniej utrudni ich posiadanie.<\/p>\n<p><strong>Autor: O\u0142ena Sergiejewa<\/strong><\/p>\n<p>T\u0142umaczenie: Iaroslava Kravchenko<\/p>\n<p><em>(CC BY) Informacja przygotowana specjalnie dla strony <\/em><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/\"><em>InformNapalm.org<\/em><\/a><em>, przy przedruku i wykorzystaniu materia\u0142u prosimy o obowi\u0105zkowe umieszczenie aktywnego linku do autora i naszego projektu.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W lutym na Twitterze trafi\u0142am na hashtag, a raczej na kilka hashtag\u00f3w: \u201e#RosjaJestZ\u0142odiejem, #RussiaIsAThief, #ErmitageOddajSkradzione. Zastanowi\u0142am si\u0119&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1693,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"om_disable_all_campaigns":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[41,43],"tags":[58,57],"class_list":["post-1621","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-crimea","tag-rabowanie-dziel-sztuki","tag-rosyjska-okupacja-krymu"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>#RosjaJestZ\u0142odziejem - co czeka krymskie muzea? - InformNapalm.org (Polski)<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#RosjaJestZ\u0142odziejem - co czeka krymskie muzea? - InformNapalm.org (Polski)\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W lutym na Twitterze trafi\u0142am na hashtag, a raczej na kilka hashtag\u00f3w: \u201e#RosjaJestZ\u0142odiejem, #RussiaIsAThief, #ErmitageOddajSkradzione. Zastanowi\u0142am si\u0119...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"InformNapalm.org (Polski)\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-02-26T10:54:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2016-04-04T09:34:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2016\/02\/6_zagol.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"269\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Falcon Born\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Falcon Born\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/\"},\"author\":{\"name\":\"Falcon Born\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef\"},\"headline\":\"#RosjaJestZ\u0142odziejem &#8211; co czeka krymskie muzea?\",\"datePublished\":\"2016-02-26T10:54:48+00:00\",\"dateModified\":\"2016-04-04T09:34:49+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/\"},\"wordCount\":2603,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2016\/02\/6_zagol.jpg\",\"keywords\":[\"rabowanie dzie\u0142 sztuki\",\"rosyjska okupacja Krymu\"],\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"Krym\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/\",\"name\":\"#RosjaJestZ\u0142odziejem - co czeka krymskie muzea? - InformNapalm.org (Polski)\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2016\/02\/6_zagol.jpg\",\"datePublished\":\"2016-02-26T10:54:48+00:00\",\"dateModified\":\"2016-04-04T09:34:49+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2016\/02\/6_zagol.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2016\/02\/6_zagol.jpg\",\"width\":600,\"height\":269},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#RosjaJestZ\u0142odziejem &#8211; co czeka krymskie muzea?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/\",\"name\":\"InformNapalm.org (Polski)\",\"description\":\"Najnowsze informacje z Ukrainy\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef\",\"name\":\"Falcon Born\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ab3370fab9c246db359190da7fc69ece9dd5c0538f0fa255b77632480af62e6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ab3370fab9c246db359190da7fc69ece9dd5c0538f0fa255b77632480af62e6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Falcon Born\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/informnapalm.org\"],\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/author\/roman\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#RosjaJestZ\u0142odziejem - co czeka krymskie muzea? - InformNapalm.org (Polski)","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#RosjaJestZ\u0142odziejem - co czeka krymskie muzea? - InformNapalm.org (Polski)","og_description":"W lutym na Twitterze trafi\u0142am na hashtag, a raczej na kilka hashtag\u00f3w: \u201e#RosjaJestZ\u0142odiejem, #RussiaIsAThief, #ErmitageOddajSkradzione. Zastanowi\u0142am si\u0119...","og_url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/","og_site_name":"InformNapalm.org (Polski)","article_published_time":"2016-02-26T10:54:48+00:00","article_modified_time":"2016-04-04T09:34:49+00:00","og_image":[{"width":600,"height":269,"url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2016\/02\/6_zagol.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Falcon Born","twitter_misc":{"Napisane przez":"Falcon Born","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/"},"author":{"name":"Falcon Born","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef"},"headline":"#RosjaJestZ\u0142odziejem &#8211; co czeka krymskie muzea?","datePublished":"2016-02-26T10:54:48+00:00","dateModified":"2016-04-04T09:34:49+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/"},"wordCount":2603,"image":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2016\/02\/6_zagol.jpg","keywords":["rabowanie dzie\u0142 sztuki","rosyjska okupacja Krymu"],"articleSection":["Aktualno\u015bci","Krym"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/","url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/","name":"#RosjaJestZ\u0142odziejem - co czeka krymskie muzea? - InformNapalm.org (Polski)","isPartOf":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2016\/02\/6_zagol.jpg","datePublished":"2016-02-26T10:54:48+00:00","dateModified":"2016-04-04T09:34:49+00:00","author":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#primaryimage","url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2016\/02\/6_zagol.jpg","contentUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2016\/02\/6_zagol.jpg","width":600,"height":269},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/rosjajestzlodziejem-co-czeka-krymskie-muzea\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#RosjaJestZ\u0142odziejem &#8211; co czeka krymskie muzea?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#website","url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/","name":"InformNapalm.org (Polski)","description":"Najnowsze informacje z Ukrainy","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef","name":"Falcon Born","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ab3370fab9c246db359190da7fc69ece9dd5c0538f0fa255b77632480af62e6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ab3370fab9c246db359190da7fc69ece9dd5c0538f0fa255b77632480af62e6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Falcon Born"},"sameAs":["https:\/\/informnapalm.org"],"url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/author\/roman\/"}]}},"post_src":"<strong>W lutym na Twitterze trafi\u0142am na hashtag, a raczej na kilka hashtag\u00f3w: \u201e#RosjaJestZ\u0142odiejem, #RussiaIsAThief, #ErmitageOddajSkradzione. Zastanowi\u0142am si\u0119 wtedy: ile ukrai\u0144skich d\u00f3br znajduje si\u0119 w rosyjskich muzeach? Wyniki ma\u0142ego, powierzchownego \u015bledztwa zaskoczy\u0142y mnie.<\/strong>\r\n\r\nJak si\u0119 okaza\u0142o, prawie wszystkie staroruskie skarby, znajduj\u0105ce si\u0119 w rosyjskich muzeach, zosta\u0142y znalezione na terytorium Ukrainy. W Ermita\u017cu, Zbrojowni Kremlowskiej, Galerii Tretiakowskiej, Pa\u0144stwowym Muzeum Historycznym i innych instytucjach jest przechowywana ogromna ilo\u015b\u0107 ukrai\u0144skich bezcennych d\u00f3br. S\u0105 to skarby z kurhan\u00f3w, monety W\u0142odzimierza II Monomacha, staro\u017cytne ksi\u0119gi, freski z Monasteru \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a o Z\u0142otych Kopu\u0142ach, chor\u0105gwie wojska zaporoskiego i relikwie Hetma\u0144szczyzny\u2026\r\n\r\nZe wielkim rozmachem ukrai\u0144skie dobra wywo\u017cono do Rosji w XIX wieku, wraz z utworzeniem Komisji Archeologicznej, kt\u00f3ra kierowa\u0142a wykopaliskami na terytorium Imperium Rosyjskiego i wszystkie znaleziska wysy\u0142a\u0142a do Petersburgu. Do Ukrainy znalezione skarby ju\u017c nie trafia\u0142y, ale przynajmniej zostawa\u0142y zachowane dla historii. O wiele gorszy los czeka\u0142 na \u017ale zachowane znaleziska lub na takie, kt\u00f3re - wed\u0142ug sto\u0142ecznych specjalist\u00f3w - nie mia\u0142y wi\u0119kszej warto\u015bci: po prosty by\u0142y wysy\u0142ane na przetapianie i produkcj\u0119 z nich zwyk\u0142ych monet.\r\n\r\n<strong>\u201e\u015awi\u0119ty dar na znak braterstwa lud\u00f3w\u201d<\/strong>\r\n\r\nNie warto tkwi\u0107 w przekonaniu, \u017ce Ukraina nie pr\u00f3bowa\u0142a doprowadzi\u0107 do zwrotu utraconych relikwii. W lutym 1917 r. nowo utworzona Rada Centralna w Kijowie podnios\u0142a kwesti\u0119 zwr\u00f3cenia d\u00f3br kultury ze zbior\u00f3w Ermita\u017cu i innych rosyjskich muze\u00f3w. Ukrai\u0144scy historycy i cz\u0142onkowie komisji specjalnych przygotowali pe\u0142ny rejestr d\u00f3br, we wrze\u015bniu Rada zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do Rosji z apelem o zwrot wywiezionych d\u00f3br. Wkr\u00f3tce po tym mia\u0142 miejsce przewr\u00f3t pa\u017adziernikowy, ale apel Ukrai\u0144c\u00f3w, jak mo\u017cna by\u0142o oczekiwa\u0107, nie zagin\u0105\u0142.\r\n\r\nJu\u017c na pocz\u0105tku listopada 1917 r. Sownarkom postanowi\u0142 zwr\u00f3ci\u0107 Ukrainie \u201etrofea wojskowe, wzi\u0119te przez Rosjan od Ukrai\u0144c\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie za Katarzyny\u201d (chodzi\u0142o tylko o chor\u0105gwie i relikwie Wojska Zaporoskiego), p\u00f3\u017aniej ta decyzja zosta\u0142a potwierdzona rezolucj\u0105 Centralnego Komitetu Wykonawczego pod tytu\u0142em \u201eO przekazaniu trofe\u00f3w narodowi ukrai\u0144skiemu\u201d. W tej rezolucji by\u0142 umieszczony apel do Ukrai\u0144c\u00f3w: \u201eCentralny Komitet Wykonawczy Rad Robotniczych, \u017bo\u0142nierskich i Ch\u0142opskich deputowanych zwraca wam trofea, jako pami\u0119\u0107 o waszej s\u0142awnej walce o wolno\u015b\u0107. Nar\u00f3d wielkorosyjski i rewolucyjny Petersburg z pozdrowieniami wysy\u0142aj\u0105 wolnemu Kijowowi \u015bwi\u0119ty dar na znak braterstwa lud\u00f3w\u201d.\r\n\r\nCKW nie tylko nazywa \u201e\u015bwi\u0119tym darem\u201d przedmioty, nale\u017c\u0105ce do Ukrainy i po prostu jej skradzione. Co gorzej, w tej samej rezolucji bolszewicy zaczynaj\u0105 szuka\u0107 sposob\u00f3w na z\u0142amania danych przyrzecze\u0144. Pod pretekstem, \u017ce Kij\u00f3w zwraca\u0142 si\u0119 jeszcze do Zgromadzenia Ustawodawczego, nie do bolszewickich organ\u00f3w w\u0142adzy, oraz z powodu \u201eostrej formy, w kt\u00f3rej przedstawiciele Rady prowadzili negocjacje z Komisarzami Ludowymi\u201d, rozmowy o \u201eterminie i sposobie przekazania relikwii\u201d proponowano kontynuowa\u0107. Omawianie ci\u0105gn\u0119\u0142o si\u0119 przez d\u0142ugie miesi\u0105ce, proces ten by\u0142 kilkakrotnie przerywany z inicjatywy strony rosyjskiej, \u017cadne relikwia nie powr\u00f3ci\u0142y do Kijowa.\r\n\r\nPrzy tym w trakcie ca\u0142ej wojny domowej a\u017c do w\u0142\u0105czenia wycie\u0144czonej Ukrainy do sk\u0142adu ZSRR, wywo\u017cenie d\u00f3br do Moskwy nadal trwa\u0142o. Wraz z utworzeniem Zwi\u0105zku rabunek zosta\u0142 \u201ezalegalizowany\u201d.\r\n\r\nW latach 30-tych Ukrai\u0144ska Republika jeszcze raz spr\u00f3bowa\u0142a doprowadzi\u0107 do zwrotu relikwii narodowych, jednak ukrai\u0144skie skarby mia\u0142y zbyt wielkie znaczenie dla Rosji: pozwala\u0142y sowieckim ideologom na przedstawienie Rosji, jako nast\u0119pczyni Rusi, nie wspominaj\u0105c o ogromnej warto\u015bci naukowej eksponat\u00f3w. Moskwa nie tylko nie s\u0142ysza\u0142a apeli Kijowa, lecz kontynuowa\u0142a opr\u00f3\u017cnianie zbior\u00f3w kompleksu Kijowsko-Peczerskiego, muze\u00f3w, bibliotek; do Rosji wywo\u017cono kozackie klejnoty, chor\u0105gwie, bu\u0142awy, amunicj\u0119\u2026\r\n\r\nDosy\u0107 cz\u0119sto wykorzystywano taki prosty mechanizm jak wywiezienie eksponat\u00f3w na wystawy og\u00f3lnozwi\u0105zkowe, po kt\u00f3rych dobra wraca\u0142y wy\u0142\u0105cznie do muze\u00f3w Rosji. W ten spos\u00f3b w roku 1939 do Ermita\u017cu trafi\u0142y unikatowe eksponaty z Lwowskiego Muzeum Historycznego, znalezione w XIX wieku w obwodzie Tarnopolskim. Ten skarb ze z\u0142otymi ozdobami VIII-VII w. przed Chrystusem (o \u0142\u0105cznej wadze oko\u0142o 7 kg) nie mia\u0142 sobie r\u00f3wnych w ca\u0142ym regionie Karpacko-Dunajskim.\r\n\r\n[caption id=\"attachment_20516\" align=\"aligncenter\" width=\"405\"]<a class=\"cboxElement\" title=\"#\u0420\u043e\u0441\u0456\u044f\u0426\u0435\u041a\u0440\u0430\u0434\u0456\u0439, \u0438\u043b\u0438 \u0427\u0442\u043e \u0436\u0434\u0435\u0442 \u043a\u0440\u044b\u043c\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043c\u0443\u0437\u0435\u0438?\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/adam-i-eva-1.jpg\" rel=\"attachment wp-att-20516\"><img class=\"wp-image-20516 size-full\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/adam-i-eva-1.jpg\" alt=\"\" width=\"405\" height=\"500\" \/><\/a> Adam i Ewa. Dyptych. Lucas Cranach Starszy (1528 r.)[\/caption]\r\n\r\nWiele d\u00f3br z ukrai\u0144skich muze\u00f3w zosta\u0142o sprzedanych przez Kreml na Zach\u00f3d, by uzyska\u0107 fundusze na industrializacj\u0119. Tak by\u0142o z dyptychem Lucasa Cranacha Starszego \u201eAdam i Ewa\u201d (1528), znalezionym w \u0141awrze Kijowskiej w 1929 r. Za niego kraj otrzyma\u0142 10 tys. dolar\u00f3w. Dzisiaj, po zmianie kilku w\u0142a\u015bcicieli, \u0142\u0105cznie z Hermanem Goeringiem, dyptych jest wystawiony w muzeum Nortona Simona (Pasadena, California) i jego warto\u015b\u0107 si\u0119gn\u0119\u0142a 20 mln dolar\u00f3w.\r\n\r\nNa potrzeby industrializacji za 3 tys. dolar\u00f3w sprzedano bram\u0119 \u0142awrskiej Cerkwi Wzniesienia Krzy\u017ca, zrobion\u0105 w 1784 r.. przez kijowskiego mistrza Aleksieja Iszczenk\u0119. Dzisiaj ta koronkowa brama ze szczerego srebra pokrytego z\u0142otem jest wystawiona w Muzeum Sztuki w Los Angeles.\r\n\r\nZ pocz\u0105tkiem II wojny \u015bwiatowej cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w muzealnych Ukrainy, \u0142\u0105cznie ze z\u0142otymi wyrobami i dzie\u0142ami jubilerskimi, zosta\u0142a ewakuowana do Ufy - jak Pa\u0144stwo rozumiej\u0105, ich r\u00f3wnie\u017c nie zwr\u00f3cono.\r\n\r\nNaturalnie, hitlerowskiej dow\u00f3dztwo tak\u017ce kontynuowa\u0142o rabunek. Nazi\u015bci wywie\u017ali eksponaty oko\u0142o 200 ukrai\u0144skich muze\u00f3w z Charkowa, Lwowa, Dniepropietrowska, Po\u0142tawy, Sum, Chersonia - \u0142\u0105cznie ponad 300 tys. przedmiot\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych 700 unikatowych ikon. Po kapitulacji Niemiec wiele zrabowanych d\u00f3br zosta\u0142o zwr\u00f3conych do ZSRR, lecz nie na terytorium Ukrainy. Skradzione przez hitlerowc\u00f3w przyw\u0142aszczy\u0142a sobie Moskwa.\r\n\r\nW latach 1970-1980 na terytorium Ukrainy dzia\u0142a\u0142y komisje archeologiczne rosyjskich instytucji, kt\u00f3re bez przeszk\u00f3d wywozi\u0142y wszystkie znalezione eksponaty - same ich opisy zajmuj\u0105 400 stron maszynopisu. W rosyjskich muzeach pojawi\u0142y si\u0119 antyczne dobra z po\u0142udnia Ukrainy, scytyjskie skarby, staroruskie artefakty z Kijowa, Halicza, W\u0142odzimierza Wo\u0142y\u0144skiego. Prawie ca\u0142y oddzia\u0142 antyczny Ermita\u017cu sk\u0142ada si\u0119 ze znalezisk z Krymu, obwod\u00f3w Miko\u0142ajewskiego i Cherso\u0144skiego, oddzielna sala jest przeznaczona dla eksponat\u00f3w przedtrackichz Zakarpacia. Pr\u00f3by doprowadzenia do zwrotu eksponat\u00f3w do niczego nie doprowadzi\u0142y: sto\u0142eczni muzealnicy odpowiadali, \u017ce ukrai\u0144skie relikwia maj\u0105 zbyt wysok\u0105 warto\u015b\u0107 artystyczn\u0105, by pozostawa\u0107 w prowincjonalnych muzeach.\r\n\r\nW czasie istnienia ZSRR Ukraina utraci\u0142a ponad 700 zbior\u00f3w historycznych. Latem 1991 r., nied\u0142ugo przed odzyskaniem niepodleg\u0142o\u015bci, niedaleko wsi Kapustyne w obwodzie Czerkaskim znaleziono wielki skarb sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 ze zbioru monet i m\u0119skiego srebrnego pasa. Znalezione przedmioty przekazano do Szpola\u0144skiego oddzia\u0142u milicji, jednak tam nie potrafili oceni\u0107 ich warto\u015bci i wys\u0142ali do Moskwy. Naturalnie, skarb pozosta\u0142 w Moskwie, wbrew licznym apelom o zwrot Czerkaskiej inspekcji archeologicznej.\r\n\r\nPrawo mi\u0119dzynarodowe nakazuje zwr\u00f3t d\u00f3br kultury, w ten spos\u00f3b do Ukrainy powr\u00f3ci\u0142 szereg przedmiot\u00f3w z USA, Kanady, Niemiec, W\u0142och - g\u0142\u00f3wnie s\u0105 to rzeczy wywiezione podczas II wojny \u015bwiatowej. Lecz Rosja niczego zwraca\u0107 nie zamierza.\r\n\r\nO tym m\u00f3wi przyj\u0119ta w 1998 r. ustawa nr 64-FZ \u201eO dobrach kultury, przeniesionych do ZSRR w wyniku II wojny \u015bwiatowej i pozostaj\u0105cych na terytorium Federacji Rosyjskiej\u201d, wed\u0142ug kt\u00f3rej wszystkie relikwia, przemieszczone na terytorium Rosji po wojnie, s\u0105 uwa\u017cane za jej dobro narodowe. W wyniku tytanicznych wysi\u0142k\u00f3w ukrai\u0144skich naukowc\u00f3w zwr\u00f3cona dwa nagrobki VI-VII w, wywiezione w 1964 r. z Chersonezu \u201eaby wykorzysta\u0107 tymczasowo na wystawie w Leningradzie\u201d oraz cz\u0119\u015b\u0107 fresk\u00f3w z Monasteru \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a o Z\u0142otych Kopu\u0142ach.\r\n\r\n<strong>Skradziona ukrai\u0144ska historia<\/strong>\r\n\r\nW rosyjskich muzeach jest wiele skarb\u00f3w, maj\u0105cych dla Ukrainy nie tylko znaczenie kulturalne. S\u0105 pe\u0142ne g\u0142\u0119bokiej historycznej tre\u015bci i s\u0105 symbolami ukrai\u0144skiej pa\u0144stwowo\u015bci.\r\n\r\n[caption id=\"attachment_20503\" align=\"aligncenter\" width=\"599\"]<a class=\"cboxElement\" title=\"#\u0420\u043e\u0441\u0456\u044f\u0426\u0435\u041a\u0440\u0430\u0434\u0456\u0439, \u0438\u043b\u0438 \u0427\u0442\u043e \u0436\u0434\u0435\u0442 \u043a\u0440\u044b\u043c\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043c\u0443\u0437\u0435\u0438?\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/1_vodosv_chasha.jpg\" rel=\"attachment wp-att-20503\"><img class=\"wp-image-20503 size-full\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/1_vodosv_chasha.jpg\" alt=\"\" width=\"599\" height=\"318\" \/><\/a> Puchar do \u015bwi\u0119cenia wody Bohdana Chmielnickiego[\/caption]\r\n\r\nW sk\u0142ad zbior\u00f3w Pa\u0144stwowego Muzeum Historycznego wchodzi srebrny puchar do \u015bwi\u0119cenia wody Bohdana Chmielnickiego. Wybity jest na nim herb Wojska Zaporoskiego i inicja\u0142y hetmana oraz pierwsze litery jego tytu\u0142u (Bohdan Chmielnicki Hetman Jego Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci Wojska Zaporoskiego). W roku 2002 ta i inne relikwie przez p\u00f3\u0142 roku by\u0142y wystawione w rezerwacie historycznym Czehry\u0144, ukrai\u0144scy naukowcy chcieli otrzyma\u0107 je z powrotem, jednak negocjacje nie przynios\u0142y rezultatu. Przedstawiciele Pa\u0144stwowego Muzeum Historycznego twierdz\u0105, \u017ce puchar do \u015bwi\u0119cenia wody Bohdana Chmielnickiego \u201ezajmowa\u0142, zajmuje i b\u0119dzie zajmowa\u0107\u2026 godne miejsce w\u015br\u00f3d rosyjskich zbior\u00f3w\u201d.\r\n\r\n[caption id=\"attachment_20506\" align=\"aligncenter\" width=\"600\"]<a class=\"cboxElement\" title=\"#\u0420\u043e\u0441\u0456\u044f\u0426\u0435\u041a\u0440\u0430\u0434\u0456\u0439, \u0438\u043b\u0438 \u0427\u0442\u043e \u0436\u0434\u0435\u0442 \u043a\u0440\u044b\u043c\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043c\u0443\u0437\u0435\u0438?\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/2_kul_oba.jpg\" rel=\"attachment wp-att-20506\"><img class=\"wp-image-20506\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/2_kul_oba.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"295\" \/><\/a> Skarby z kurhanu Kul-Oba[\/caption]\r\n\r\n[caption id=\"\" align=\"alignleft\" width=\"240\"]<img src=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/3_chortomlyk.jpg\" alt=\"\" width=\"240\" height=\"388\" \/> Srebrna amfora z kurhanu Czortom\u0142yk[\/caption]\r\n\r\nW roku 1830 w kurhanie Kul-Oba ko\u0142o Kerczy znaleziono bogaty scytyjski poch\u00f3wek z IV w. p.n.e. Wed\u0142ug \u015bwiadk\u00f3w by\u0142o tam \u201emn\u00f3stwo r\u00f3\u017cnych br\u0105zowych, srebrnych i z\u0142otych naczy\u0144 i rzeczy, z kt\u00f3rych pewna cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a kunsztownej roboty i wielkiej warto\u015bci archeologicznej oraz wysokiej jako\u015bci metalu\u2026 Nigdy w tym kraju nie dokonano podobnego znaleziska rzeczy staro\u017cytnych\u201d. Mer Kerczy marzy\u0142 o pozostawieniu bogatego znaleziska w muzeum miejskim i prawie rok odwleka\u0142 z przekazaniem znalezisk do Petersburga. Walka by\u0142a nier\u00f3wna, po d\u0142ugiej \u00a0korespondencji skarb sta\u0142 si\u0119 pere\u0142k\u0105 w zbiorach Ermita\u017cu, gdzie znajduje si\u0119 obecnie.\r\n\r\nW latach 1862-1983 zosta\u0142a rozkopana scytyjska mogi\u0142a z ko\u0144ca IV w. p. n.e. w kurhanie Czortom\u0142yk w okolicach Nikopola (Dniepropietrowski obw\u00f3d). Z\u0142ote i srebrne ozdoby (mog\u0105 Pa\u0144stwo podziwia\u0107 z\u0142ot\u0105 panter\u0119 na zdj\u0119ciu w nag\u0142\u00f3wku artyku\u0142u), bro\u0144 oraz amfora, na kt\u00f3rej przedstawiono Scyt\u00f3w ujarzmiaj\u0105cych dzikie konie, s\u0105 uwa\u017cane za najlepsze okazy starogreckiej sztuki jubilerskiej. S\u0105 r\u00f3wnie\u017c przechowywane w Ermita\u017cu.\r\n\r\nW 1912 r. we wsi Ma\u0142a Pereszczepyna, 13 km od Po\u0142tawy, znaleziono ogromny skarb z\u0142o\u017cony z ponad 800 przedmiot\u00f3w, \u0142\u0105czna waga z\u0142otych wyrob\u00f3w przekracza\u0142a 25 kg, srebrnych - 50 kg. Przypuszczano, \u017ce by\u0142 to poch\u00f3wek Kubrata, za\u0142o\u017cyciela Wielkiej Bu\u0142garii. Skarb jest przechowywany w Ermita\u017cu. Cz\u0119\u015b\u0107 znaleziska rozkradli ch\u0142opi, p\u00f3\u017aniej s\u0142ynny ukrai\u0144ski mecenas sztuki Bohdan Hanenko wykupi\u0142 te przedmioty na rynku antykwarycznym i przekaza\u0142 kijowskim naukowcom. Skarb pr\u00f3bowano odzyska\u0107 w 1932 r., jednak pozosta\u0142 w Leningradzie.\r\n\r\n[caption id=\"attachment_20509\" align=\"aligncenter\" width=\"320\"]<a class=\"cboxElement\" title=\"#\u0420\u043e\u0441\u0456\u044f\u0426\u0435\u041a\u0440\u0430\u0434\u0456\u0439, \u0438\u043b\u0438 \u0427\u0442\u043e \u0436\u0434\u0435\u0442 \u043a\u0440\u044b\u043c\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043c\u0443\u0437\u0435\u0438?\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/4_solunskij-1.jpg\" rel=\"attachment wp-att-20509\"><img class=\"wp-image-20509 size-full\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/4_solunskij-1.jpg\" alt=\"\" width=\"320\" height=\"554\" \/><\/a> Dmitrij So\u0142u\u0144ski. Mozaika z Monasteru \u015bw. Micha\u0142a o Z\u0142otych Kopu\u0142ach[\/caption]\r\n\r\nJednym z wa\u017cniejszych eksponat\u00f3w Galerii Tretiakowskiej sta\u0142a si\u0119 mozaika z wizerunkiem Dmitrija So\u0142u\u0144skiego z Monasteru \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a o Z\u0142otych Kopu\u0142ach, zrujnowanego w 1937 r. Monaster by\u0142 zbudowany jeszcze w XII w., w okresie przedmongolskim, przetrwa\u0142 wiele rekonstrukcji i mia\u0142 wielkie znaczenie historyczne. Jednak w po\u0142owie lat 30-tych postanowiono go zburzy\u0107 - wbrew protestom historyk\u00f3w sztuki. Na szcz\u0119\u015bcie w\u0142adze pozwoli\u0142y na zd\u0119cie ze \u015bcian staro\u017cytnych mozaik i fresk\u00f3w i przeniesienie ich do Soboru M\u0105dro\u015bci Bo\u017cej.\r\n\r\nW roku 1938 Galeria Tretiakowska poprosi\u0142a o przekazanie jej na 3 miesi\u0105ce mozaiki \u201eDmitrij So\u0142u\u0144ski\u201d do wykorzystania na wystawie \u201e750-lecie S\u0142owa o wyprawie Igora\u201d, oraz o wypo\u017cyczenie kilku barelief\u00f3w i fresk\u00f3w z XII w. Min\u0119\u0142o 80 lat, wypo\u017cyczone na 3 miesi\u0105ce obiekty nadal nie s\u0105 zwr\u00f3cone.\r\n\r\nMo\u017cna d\u0142ugo wymienia\u0107 ukrai\u0144skiej eksponaty wywiezione do Rosji. W\u015br\u00f3d nich jest \u0141ucka Ewangelia,\u00a0 przechowywana w Rosyjskiej Bibliotece Pa\u0144stwowej, i br\u0105zowa mortira Iwana Mazepy, morska chor\u0105giew zaporo\u017cc\u00f3w,\u00a0 niedawno znaleziony w Orenburgu dzwon \u201eGo\u0142\u0105b\u201d, wylany na zam\u00f3wienie hetmana Mazepy\u2026 Przepi\u0119kna islamska kolekcja Bohdana i Warwary Hanenk\u00f3w zosta\u0142a w latach 30-tych po prostu zrabowana: cz\u0119\u015b\u0107 jej eksponat\u00f3w by\u0142a sprzedana - za \u015bmieszn\u0105 cen\u0119 - inne sta\u0142y si\u0119 dum\u0105 Ermita\u017cu. Ukraina pr\u00f3bowa\u0142a doprowadzi\u0107 do zwrotu tych zabytk\u00f3w w latach 50-tych, lecz niczego nie uzyska\u0142a.\r\n\r\nW rosyjskich pr\u00f3bach przedstawienia swojej historii, jako znacznie starszej, ni\u017c w rzeczywisto\u015bci, nie obesz\u0142o si\u0119 bez kuriozalnych sytuacji. Na przyk\u0142ad, jednym z g\u0142\u00f3wnych eksponat\u00f3w Centralnego Muzeum Wojskowo-Morskiego w Petersburgu zosta\u0142o Cz\u00f3\u0142no Sabatinowskie, znalezione w 1937 r. na dnie Po\u0142udniowego Bugu, niedaleko wsi Sabatyniwka w Kirowogradzkiej ob\u0142asti.\u00a0 Wchodzi ono do sk\u0142adu ekspozycji \u201eHistoria floty rosyjskiej do roku 1917\u201d, o kt\u00f3rej na stronie muzeum <a href=\"http:\/\/lotofacil.ru\/view_expo.php?id=1\">napisano<\/a>: \u201eHistoria \u017ceglugi na terytorium Rosji liczy niejedno tysi\u0105clecie. \u015awiadczy o tym znajduj\u0105ce si\u0119 w kolekcji muzeum staro\u017cytne cz\u00f3\u0142no wydr\u0105\u017cone z pnia, kt\u00f3re archeolodzy datuj\u0105 na pocz\u0105tek I tysi\u0105clecia p. n. e.\u201d. Niez\u0142a pr\u00f3ba rosyjskich naukowc\u00f3w przypisania historii rosyjskiej \u017ceglugi do eksponatu, znalezionego na terytorium Ukrainy!\r\n\r\n<strong>Krymskie zbiory zagro\u017cone?<\/strong>\r\n\r\nNiestety, kradzie\u017cy ukrai\u0144skich historycznych d\u00f3br nie mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 za spraw\u0119 minion\u0105. Dzi\u015b, kiedy cz\u0119\u015b\u0107 naszego terytorium jest okupowana, ten problem zn\u00f3w jest aktualny.\r\n\r\nZ pewno\u015bci\u0105 wszyscy pami\u0119taj\u0105 histori\u0119 ze z\u0142otem Scyt\u00f3w, kt\u00f3re, wed\u0142ug \u201enajuczciwszych\u201d rosyjskich medi\u00f3w, Arsenij Jaceniuk w pierwszych po Majdanie dniach <a href=\"http:\/\/lifenews.ru\/news\/129063\">rzekomo wywi\u00f3z\u0142<\/a> w malej walizce do Stan\u00f3w Zjednoczonych - z pewno\u015bci\u0105, jako osobisty prezent dla prezydenta Obamy. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce Rosja zawsze oskar\u017ca innych o to, co zamierza zrobi\u0107 sama (lub ju\u017c to robi), martwimy si\u0119 o los krymskich zbior\u00f3w.\r\n\r\nJu\u017c niejednokrotnie s\u0142yszano niepokoj\u0105ce o\u015bwiadczenia o wywiezieniu eksponat\u00f3w z Chersonezu Taurydzkiego, Muzeum Historycznego w Sudaku, Centralnego Muzeum Taurydy. W\u0142adze Krymu lub Rosji milcz\u0105 lub wysy\u0142aj\u0105 sprostowania, jednak pewne fakty je podwa\u017caj\u0105.\r\n\r\nJesieni\u0105 2015 r. Ermita\u017c anonsowa\u0142 wystaw\u0119 z krymskimi eksponatami. Na jego stronie internetowej pojawi\u0142a si\u0119 <a href=\"https:\/\/www.hermitagemuseum.org\/wps\/portal\/hermitage\/what-s-on\/temp_exh\/2015\/griffin_land\/?lng=ru\">informacja<\/a> o ekspozycji \u201eNa ziemi gryfona. Antyczna archeologia Ermita\u017cu na Krymie\u201d, do kt\u00f3rej wchodz\u0105 przedmioty ze zbior\u00f3w Wschodnio-Krymskiego Muzeum-Rezerwatu Kulturologicznego. Ermita\u017c nawet nie pr\u00f3buje ukrywa\u0107, \u017ce dzisiaj w Kerczy i jej okolicach pracuje kilka jego ekspedycji, dostarczaj\u0105cych oko\u0142o 1000 znalezisk co sezon.\r\n\r\nW lipcu 2016 r. Galeria Tretiakowska przygotowuje wystaw\u0119 z okazji 200. rocznicy urodzin Iwana Ajwazowskiego. Bardzo w\u0105tpi\u0119, \u017ce ta szanowna instytucja porzuci swoje zwyk\u0142e praktyki i nie wypo\u017cyczy \u201ena czas wystawy\u201d obraz\u00f3w z Galerii w Teodozji.\r\n\r\nS\u0105 powa\u017cne obawy, \u017ce krymskie dobra zostan\u0105 rozkradzione, rozejd\u0105 si\u0119 po prywatnych kolekcjach i trafi\u0105 na czarny rynek. Dla u\u0142atwienia tego rodzaju dzia\u0142alno\u015bci w republice ci\u0105gle zmienia si\u0119 kierownictwo muze\u00f3w, same muzea s\u0105 podporz\u0105dkowywane innym zwierzchnikom. W niedalekiej przysz\u0142o\u015bci mo\u017cliwy jest taki scenariusz: w\u0142adze Rosji i Krymu og\u0142osz\u0105, \u017ce najwi\u0119ksze krymskie skarby okaza\u0142y si\u0119 podr\u00f3bkami. Odpowiedzialno\u015bci\u0105 za to zostanie obarczony Kij\u00f3w, kt\u00f3ry nie tylko przez 23 lata \u201erabowa\u0142 Krym\u201d, lecz tak\u017ce podmienia\u0142 dzie\u0142a sztuki. Oczywi\u015bcie, te g\u0142o\u015bne \u201erewelacje\u201d b\u0119d\u0105 przykrywk\u0105 dla prawdziwej kradzie\u017cy i podmiany, lecz kto odwa\u017cy si\u0119 z\u0142apa\u0107 za r\u0119k\u0119 okupacyjne w\u0142adze? Na pewno nie kieszonkowe kierownictwo muze\u00f3w.\r\n\r\nDlatego zadaniem Ukrainy jest natychmiastowe sporz\u0105dzenie rejestr\u00f3w krymskich eksponat\u00f3w i rozes\u0142anie informacji do organizator\u00f3w aukcji: wielkie domy aukcyjne nie s\u0105 zainteresowane skandalami, wi\u0119c jest szansa, \u017ce nie podejm\u0105 si\u0119 sprzeda\u017cy w\u0105tpliwych przedmiot\u00f3w. Oczywi\u015bcie, ten krok nie zapewni szybkiego zwrotu dzie\u0142 sztuki, ale przynajmniej utrudni ich posiadanie.\r\n\r\n<strong>Autor: O\u0142ena Sergiejewa<\/strong>\r\n\r\nT\u0142umaczenie: Iaroslava Kravchenko\r\n\r\n<em>(CC BY) Informacja przygotowana specjalnie dla strony <\/em><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/\"><em>InformNapalm.org<\/em><\/a><em>, przy przedruku i wykorzystaniu materia\u0142u prosimy o obowi\u0105zkowe umieszczenie aktywnego linku do autora i naszego projektu.<\/em>","amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1621","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1621"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1621\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1624,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1621\/revisions\/1624"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1693"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1621"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1621"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1621"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}