{"id":2512,"date":"2017-03-16T12:34:49","date_gmt":"2017-03-16T12:34:49","guid":{"rendered":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/?p=2512"},"modified":"2017-03-16T12:34:49","modified_gmt":"2017-03-16T12:34:49","slug":"raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/","title":{"rendered":"Raport dotycz\u0105cy z\u0142amania ukrai\u0144skiego oprogramowania artyleryjskiego dokonanego przez haker\u00f3w FancyBear – psychologiczna operacja Moskwy"},"content":{"rendered":"

Ju\u017c pod koniec grudnia 2016 roku aktywi\u015bci mi\u0119dzynarodowego zespo\u0142u InformNapalm zacz\u0119li pow\u0105tpiewa\u0107<\/a> w obiektywno\u015b\u0107 i prawdziwo\u015b\u0107 wniosk\u00f3w analitycznej grupy CrowdStrike dot. operacji rosyjskich haker\u00f3w FancyBear. Ilo\u015b\u0107 sceptyk\u00f3w w\u0105tpi\u0105cych w wyniki pracy CrowdStrike wzrasta. W sprawdzanie wakt\u00f3w w\u0142\u0105czyli si\u0119 haktywi\u015bci z Ukrai\u0144skiego CyberAlliance (UCA<\/a>), a nowe, pozyskane informacje w coraz wi\u0119kszym stopniu dowodz\u0105, \u017ce raport oraz pot\u0119\u017cny rozg\u0142os wywo\u0142any rozpowszechnieniem komunikatu o \u201ez\u0142amaniu ukrai\u0144skiego oprogramowania artyleryjskiego\u201d jest zaplanowan\u0105, psychologiczn\u0105 operacj\u0105 Moskwy.<\/p>\n

Wiadomo\u015b\u0107 o prawdopodobnym z\u0142amaniu ukrai\u0144skiej aplikacji dla artylerzyst\u00f3w \u201ePopr-D30\u201d, oraz powi\u0105zane z tym straty Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy (\u017co\u0142nierze oraz sprz\u0119t) wywo\u0142a\u0142a spory szum w \u015bwiatowych mediach w grudniu 2016 roku.<\/p>\n

Dane przedstawione w raporcie ameryka\u0144skiej kompanii CrowdStrike<\/a>, zosta\u0142y spopularyzowane przez powszechnie uwa\u017cane za wiarygodne media tj: Washington Post, Forbes, The Guardian, Bloomberg<\/em>.<\/p>\n

W raporcie stwierdzono m.in., \u017ce prorosyjska grupa haker\u00f3w FancyBear, rzekomo ju\u017c w 2014 roku zarazi\u0142a ukrai\u0144sk\u0105 aplikacj\u0119 artyleryjsk\u0105 \u201ePopr-D30\u201d wirusem, kt\u00f3ry wytworzy\u0142 tzw. \u201ebackdoor\u201d (X-agent). Stwierdzono w nim r\u00f3wnie\u017c, \u017ce dost\u0119p do ukrai\u0144skiego programu umo\u017cliwia\u0142 rosyjskim hakerom otrzymywanie koordynat ukrai\u0144skich baterii artyleryjskich. Wiedza ta mia\u0142a by\u0107 wykorzystywana przez stron\u0119 rosyjsk\u0105 do niszczenia ukrai\u0144skich pozycji ogniem artylerii rosyjskiej. Zgodnie z raportem, od 2013 (w 2013 roku nie by\u0142y jeszcze prowadzone dzia\u0142ania wojenne) do 2016 roku ukrai\u0144ska armia straci\u0142a oko\u0142o 80% haubic D-30, co mia\u0142oby stanowi\u0107 najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 strat w sprz\u0119cie poniesion\u0105 przez ukrai\u0144sk\u0105 stron\u0119.<\/p>\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce informacje o ukrai\u0144skich stratach kompania CrowdStrike uzyska\u0142a z noty zamieszczonej przez symferopolskiego blogera, a zarazem znanego prorosyjskiego propagandyst\u0119 Colonela Cassada w Livejournal, kt\u00f3remu to \u201ejeden z jego czytelnik\u00f3w przys\u0142a\u0142 analiz\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105 raport\u00f3w Military Balance<\/em>, wydanych przez International Institute for Strategic Studies<\/em>\u201d. Wy\u0142\u0105cznie dzi\u0119ki zestawieniu owych raport\u00f3w (dot. ilo\u015bci broni posiadanych przez ukrai\u0144sk\u0105 armi\u0119 z lat 2013 i 2016) Colonel Cassad doszed\u0142 do wniosku, \u017ce strona ukrai\u0144ska straci\u0142a 80% haubic D-30. Angloj\u0119zyczne t\u0142umaczenie tekstu Colonela Cassada jest natomiast jednym ze \u017ar\u00f3de\u0142 na kt\u00f3re powo\u0142uje si\u0119 CrowdStrike.<\/p>\n

Jewhen Maksymenko, programista oraz producent ukrai\u0144skiego systemu zarz\u0105dzania polem walki Combat Vision, pow\u0105tpiewa w autentyczno\u015b\u0107 przedstawionej w raporcie CrowdStrike informacji o wielkiej ilo\u015bci zainfekowanych urz\u0105dze\u0144. Nie odrzuca on jednak mo\u017cliwo\u015bci zainfekowania pliku APK i rozmieszczenia go w innych zasobach.<\/p>\n

Przedstawiciele UCA (Ukrainian CyberAlliance) \u2013 ukrai\u0144skiego konsorcjum hakerskiego, stwierdzaj\u0105, \u017ce s\u0105 w posiadaniu plik\u00f3w APK zainfekowanych \u201erosyjskim\u201d wirusem X-agent. Dodaj\u0105 oni przy tym, \u017ce wirusem tym mo\u017cna zarazi\u0107 jakikolwiek plik binarny.<\/p>\n

Ponadto przedstawiciel UCA oraz hakerskiej grupy RuH8 Sean Townsend stwierdza, \u017ce napastnicy dokonali ataku \u201espear phishingowego\u201d, kt\u00f3ry szybko zosta\u0142 zidentyfikowany dzi\u0119ki czemu zainfekowane dodatki \u201epraktycznie nie zosta\u0142y\u201d zainstalowane na wojskowych urz\u0105dzeniach. Podkre\u015bla si\u0119 ponadto, \u017ce X-agent jest \u201ewyj\u0105tkowo prymitywnym oprogramowaniem, kt\u00f3re nawet w razie przenikni\u0119cia poprzez instalacj\u0119 dodatku, czy te\u017c poprzez przes\u0142ane dane raczej nie spowodowa\u0142oby wielkich szk\u00f3d\u201d.<\/p>\n

Jako \u201espear phishing\u201d eksperci IT rozumiej\u0105 dzia\u0142ania cyberprzest\u0119pc\u00f3w, kt\u00f3rzy otrzymuj\u0105 dost\u0119p do wewn\u0119trznej listy adres\u00f3w e-mailowych, po czym rozsy\u0142aj\u0105 informacj\u0119\/plik podszywaj\u0105c si\u0119 pod jeden z adres\u00f3w z listy.<\/p>\n

Przedstawiciel UCA zaznacza, \u017ce autor oprogramowania, programista i artylerzysta 55. Artyleryjskiej brygady SZ Ukrainy, Jaros\u0142aw Szerstiuk nie jest winny tej sytuacji w \u017cadnym stopniu. Oprogramowanie Szerstiuka nie by\u0142o z\u0142amane, a wnioski CrowdStrike (80% haubic D-30 zosta\u0142o zniszczonych, zara\u017conych zosta\u0142a znaczna ilo\u015b\u0107 urz\u0105dze\u0144, otrzymano mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u015bci\u0105gni\u0119cia danych z zainfekowanych urz\u0105dze\u0144 znajduj\u0105cych si\u0119 w ATO) s\u0105 wyssane z palca. Co dotyczy CrowdStrike \u2013 by\u0142 to \u201eskrajnie nieodpowiedzialny i nieprofesjonalny komunikat\u201d.<\/p>\n

Ukrai\u0144scy haktywi\u015bci stwierdzaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce serwery FancyBear by\u0142y wykorzystywane przez inne oprogramowanie do rozsy\u0142ki spamu i ataku na Bank of America. Pozwala to przypuszcza\u0107, \u017ce za FancyBear oraz histori\u0105 o \u201ezainfekowanym \u201eapk\u201d stoi nie rosyjskie GRU, jak stwierdzono w raporcie CrowdStrike, a prawdopodobnie FSB FR. Jak twierdzi Sean Townsend, tego rodzaju dzia\u0142anie jest ca\u0142kowicie w stylu FSB \u2013 naj\u0105\u0107 lub zastraszy\u0107 rosyjskich cyberprzest\u0119pc\u00f3w, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej ujawnili si\u0119 publicznie (atak na Bank of America) w celu wykonania zadania na rzecz pa\u0144stwa. Jak przekonuj\u0105 specjali\u015bci UCA, specjali\u015bci GRU zdecydowanie bardziej dbaj\u0105 o szczeg\u00f3\u0142y, oraz znacznie sprawniej zacieraj\u0105 \u015blady.<\/p>\n

Z kolei przedstawiciele projektu dot. bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego \u2013 MySpyBot zwr\u00f3cili si\u0119 do CrowdStrike z pro\u015bb\u0105 o przekazanie im zara\u017conych plik\u00f3w .apk<\/a> (otrzymanych od FancyBear) w celu przeprowadzenia analizy. Mimo up\u0142ywu dw\u00f3ch tygodni aktywi\u015bci nie otrzymali jednak \u017cadnej odpowiedzi.<\/p>\n

W raporcie CrowdStrike stwierdzono m.in., \u017ce na pewnych forach internetowych (nie doprecyzowano jednak nazw for\u00f3w) plik .apk Szerstiuka, zainfekowany poprzez X-Agent rozpowszechni\u0142 si\u0119 ju\u017c \u201epod koniec 2014 roku\u201d. Przewa\u017cna wi\u0119kszo\u015b\u0107 strat ukrai\u0144skiej artylerii (zw\u0142aszcza haubic D-30) przypada na czerwiec-wrzesie\u0144 2014 roku, na czas prowadzenia walk w sektorze D (okolice Zelenopilla, Krasnodonu, Starobeszewa, Amwrosijewki, I\u0142owajska), oraz w okresie aktywnych walk na kierunku \u0142uga\u0144skim. Wiadomo\u015bci te potwierdza si\u0119 informacjami z og\u00f3lnodost\u0119pnych \u017ar\u00f3de\u0142, w\u0142\u0105czaj\u0105c prorosyjskie.<\/p>\n

W tej sytuacji rola CrowdStrike wydaje si\u0119 by\u0107 zupe\u0142nie niezrozumia\u0142a. Powszechnie szanowana ameryka\u0144ska kompania, jeden z lider\u00f3w w bran\u017cy bezpiecze\u0144stwa informacyjnego, przygotowa\u0142a raport z jawnie niedok\u0142adnymi, subiektywnymi i kompromituj\u0105cymi informacjami, kt\u00f3re niemal\u017ce natychmiast sta\u0142y si\u0119 baz\u0105 dla wielu komunikat\u00f3w rozpowszechnianych w \u015brodkach masowego przekazu o zasi\u0119gu krajowym oraz og\u00f3lno\u015bwiatowym.<\/p>\n

W rezultacie tych dzia\u0142a\u0144, mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce przedstawiona historia dot. zainfekowania ukrai\u0144skiego oprogramowania, to nic wi\u0119cej jak udana informacyjno-psychologiczna operacja FSB, w kt\u00f3rej pos\u0142u\u017cono si\u0119 wiarygodnymi, zachodnimi \u017ar\u00f3d\u0142ami, do realizacji kt\u00f3rej u\u017cyto powszechnie szanowanych dziennikarzy. Mamy nadziej\u0119, \u017ce nie\u015bwiadomie wzi\u0119li oni udzia\u0142 w tej operacji, oraz \u017ce \u201enie poszli\u201d na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z rosyjskimi s\u0142u\u017cbami specjalnymi. Ka\u017cda wersja wydarze\u0144 wymaga jednak\u017ce pog\u0142\u0119bionej analizy, kt\u00f3rej powinny dokona\u0107 zachodnie struktury bezpiecze\u0144stwa.\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Autor Roman Sinicyn<\/a><\/em><\/p>\n

T\u0142umaczenie na polski Micha\u0142 Marek<\/a><\/em><\/p>\n

<\/p>\n

(CC BY 4.0) Informacje zosta\u0142y przygotowane specjalnie dla portalu\u00a0InformNapalm.org<\/a>, przy przedruku lub wykorzystaniu prosimy o obowi\u0105zkowe umieszczenie aktywnego linku do \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/em><\/p>\n

Apelujemy do czytelnik\u00f3w o rozpowszechnienie naszych materia\u0142\u00f3w na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych. Upublicznienie materia\u0142\u00f3w \u015bledztw mo\u017ce istotnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na przebieg walki informacyjnej i ca\u0142ej wojny.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ju\u017c pod koniec grudnia 2016 roku aktywi\u015bci mi\u0119dzynarodowego zespo\u0142u InformNapalm zacz\u0119li pow\u0105tpiewa\u0107 w obiektywno\u015b\u0107 i prawdziwo\u015b\u0107 wniosk\u00f3w…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2513,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"om_disable_all_campaigns":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[41,12,46],"tags":[133,73,95],"class_list":["post-2512","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-analiza","category-world","tag-fejki-rosyjskiej-propagandy","tag-hacker","tag-rosyjska-wojna-hybrydowa"],"acf":[],"yoast_head":"\nRaport dotycz\u0105cy z\u0142amania ukrai\u0144skiego oprogramowania artyleryjskiego dokonanego przez haker\u00f3w FancyBear - psychologiczna operacja Moskwy - InformNapalm.org (Polski)<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Raport dotycz\u0105cy z\u0142amania ukrai\u0144skiego oprogramowania artyleryjskiego dokonanego przez haker\u00f3w FancyBear - psychologiczna operacja Moskwy - InformNapalm.org (Polski)\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ju\u017c pod koniec grudnia 2016 roku aktywi\u015bci mi\u0119dzynarodowego zespo\u0142u InformNapalm zacz\u0119li pow\u0105tpiewa\u0107 w obiektywno\u015b\u0107 i prawdziwo\u015b\u0107 wniosk\u00f3w...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"InformNapalm.org (Polski)\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-03-16T12:34:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/03\/cry.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"642\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"336\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Falcon Born\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Falcon Born\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/\"},\"author\":{\"name\":\"Falcon Born\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef\"},\"headline\":\"Raport dotycz\u0105cy z\u0142amania ukrai\u0144skiego oprogramowania artyleryjskiego dokonanego przez haker\u00f3w FancyBear – psychologiczna operacja Moskwy\",\"datePublished\":\"2017-03-16T12:34:49+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/\"},\"wordCount\":1106,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/03\/cry.jpg\",\"keywords\":[\"fejki rosyjskiej propagandy\",\"hacker\",\"rosyjska wojna hybrydowa\"],\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"Analiza\",\"\u015awiat\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/\",\"name\":\"Raport dotycz\u0105cy z\u0142amania ukrai\u0144skiego oprogramowania artyleryjskiego dokonanego przez haker\u00f3w FancyBear - psychologiczna operacja Moskwy - InformNapalm.org (Polski)\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/03\/cry.jpg\",\"datePublished\":\"2017-03-16T12:34:49+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/03\/cry.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/03\/cry.jpg\",\"width\":642,\"height\":336},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Raport dotycz\u0105cy z\u0142amania ukrai\u0144skiego oprogramowania artyleryjskiego dokonanego przez haker\u00f3w FancyBear – psychologiczna operacja Moskwy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/\",\"name\":\"InformNapalm.org (Polski)\",\"description\":\"Najnowsze informacje z Ukrainy\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef\",\"name\":\"Falcon Born\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ab3370fab9c246db359190da7fc69ece9dd5c0538f0fa255b77632480af62e6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ab3370fab9c246db359190da7fc69ece9dd5c0538f0fa255b77632480af62e6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Falcon Born\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/informnapalm.org\"],\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/author\/roman\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Raport dotycz\u0105cy z\u0142amania ukrai\u0144skiego oprogramowania artyleryjskiego dokonanego przez haker\u00f3w FancyBear - psychologiczna operacja Moskwy - InformNapalm.org (Polski)","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Raport dotycz\u0105cy z\u0142amania ukrai\u0144skiego oprogramowania artyleryjskiego dokonanego przez haker\u00f3w FancyBear - psychologiczna operacja Moskwy - InformNapalm.org (Polski)","og_description":"Ju\u017c pod koniec grudnia 2016 roku aktywi\u015bci mi\u0119dzynarodowego zespo\u0142u InformNapalm zacz\u0119li pow\u0105tpiewa\u0107 w obiektywno\u015b\u0107 i prawdziwo\u015b\u0107 wniosk\u00f3w...","og_url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/","og_site_name":"InformNapalm.org (Polski)","article_published_time":"2017-03-16T12:34:49+00:00","og_image":[{"width":642,"height":336,"url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/03\/cry.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Falcon Born","twitter_misc":{"Napisane przez":"Falcon Born","Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/"},"author":{"name":"Falcon Born","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef"},"headline":"Raport dotycz\u0105cy z\u0142amania ukrai\u0144skiego oprogramowania artyleryjskiego dokonanego przez haker\u00f3w FancyBear – psychologiczna operacja Moskwy","datePublished":"2017-03-16T12:34:49+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/"},"wordCount":1106,"image":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/03\/cry.jpg","keywords":["fejki rosyjskiej propagandy","hacker","rosyjska wojna hybrydowa"],"articleSection":["Aktualno\u015bci","Analiza","\u015awiat"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/","url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/","name":"Raport dotycz\u0105cy z\u0142amania ukrai\u0144skiego oprogramowania artyleryjskiego dokonanego przez haker\u00f3w FancyBear - psychologiczna operacja Moskwy - InformNapalm.org (Polski)","isPartOf":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/03\/cry.jpg","datePublished":"2017-03-16T12:34:49+00:00","author":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#primaryimage","url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/03\/cry.jpg","contentUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/03\/cry.jpg","width":642,"height":336},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/raport-dotyczacy-zlamania-ukrainskiego-oprogramowania-artyleryjskiego-dokonanego-hakerow-fancybear-psychologiczna-operacja-moskwy\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Raport dotycz\u0105cy z\u0142amania ukrai\u0144skiego oprogramowania artyleryjskiego dokonanego przez haker\u00f3w FancyBear – psychologiczna operacja Moskwy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#website","url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/","name":"InformNapalm.org (Polski)","description":"Najnowsze informacje z Ukrainy","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef","name":"Falcon Born","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ab3370fab9c246db359190da7fc69ece9dd5c0538f0fa255b77632480af62e6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ab3370fab9c246db359190da7fc69ece9dd5c0538f0fa255b77632480af62e6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Falcon Born"},"sameAs":["https:\/\/informnapalm.org"],"url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/author\/roman\/"}]}},"post_src":"Ju\u017c pod koniec grudnia 2016 roku aktywi\u015bci mi\u0119dzynarodowego zespo\u0142u InformNapalm zacz\u0119li <a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/fakt-cheking-dopovidi-crowdstrike\/\">pow\u0105tpiewa\u0107<\/a> w obiektywno\u015b\u0107 i prawdziwo\u015b\u0107 wniosk\u00f3w analitycznej grupy CrowdStrike dot. operacji rosyjskich haker\u00f3w FancyBear. Ilo\u015b\u0107 sceptyk\u00f3w w\u0105tpi\u0105cych w wyniki pracy CrowdStrike wzrasta. W sprawdzanie wakt\u00f3w w\u0142\u0105czyli si\u0119 haktywi\u015bci z Ukrai\u0144skiego CyberAlliance (<a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/ua\/uca\/\">UCA<\/a>), a nowe, pozyskane informacje w coraz wi\u0119kszym stopniu dowodz\u0105, \u017ce raport oraz pot\u0119\u017cny rozg\u0142os wywo\u0142any rozpowszechnieniem komunikatu o \u201ez\u0142amaniu ukrai\u0144skiego oprogramowania artyleryjskiego\u201d jest zaplanowan\u0105, psychologiczn\u0105 operacj\u0105 Moskwy.\r\n\r\nWiadomo\u015b\u0107 o prawdopodobnym z\u0142amaniu ukrai\u0144skiej aplikacji dla artylerzyst\u00f3w \u201ePopr-D30\u201d, oraz powi\u0105zane z tym straty Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy (\u017co\u0142nierze oraz sprz\u0119t) wywo\u0142a\u0142a spory szum w \u015bwiatowych mediach w grudniu 2016 roku.\r\n\r\nDane przedstawione w raporcie <a href=\"https:\/\/www.crowdstrike.com\/wp-content\/brochures\/FancyBearTracksUkrainianArtillery.pdf\">ameryka\u0144skiej kompanii CrowdStrike<\/a>, zosta\u0142y spopularyzowane przez powszechnie uwa\u017cane za wiarygodne media tj: <em>Washington Post, Forbes, The Guardian, Bloomberg<\/em>.\r\n\r\nW raporcie stwierdzono m.in., \u017ce prorosyjska grupa haker\u00f3w FancyBear, rzekomo ju\u017c w 2014 roku zarazi\u0142a ukrai\u0144sk\u0105 aplikacj\u0119 artyleryjsk\u0105 \u201ePopr-D30\u201d wirusem, kt\u00f3ry wytworzy\u0142 tzw. \u201ebackdoor\u201d (X-agent). Stwierdzono w nim r\u00f3wnie\u017c, \u017ce dost\u0119p do ukrai\u0144skiego programu umo\u017cliwia\u0142 rosyjskim hakerom otrzymywanie koordynat ukrai\u0144skich baterii artyleryjskich. Wiedza ta mia\u0142a by\u0107 wykorzystywana przez stron\u0119 rosyjsk\u0105 do niszczenia ukrai\u0144skich pozycji ogniem artylerii rosyjskiej. Zgodnie z raportem, od 2013 (w 2013 roku nie by\u0142y jeszcze prowadzone dzia\u0142ania wojenne) do 2016 roku ukrai\u0144ska armia straci\u0142a oko\u0142o 80% haubic D-30, co mia\u0142oby stanowi\u0107 najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 strat w sprz\u0119cie poniesion\u0105 przez ukrai\u0144sk\u0105 stron\u0119.\r\n\r\nWarto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce informacje o ukrai\u0144skich stratach kompania CrowdStrike uzyska\u0142a z noty zamieszczonej przez symferopolskiego blogera, a zarazem znanego prorosyjskiego propagandyst\u0119 Colonela Cassada w Livejournal, kt\u00f3remu to \u201ejeden z jego czytelnik\u00f3w przys\u0142a\u0142 analiz\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105 raport\u00f3w <em>Military Balance<\/em>, wydanych przez <em>International Institute for Strategic Studies<\/em>\u201d. Wy\u0142\u0105cznie dzi\u0119ki zestawieniu owych raport\u00f3w (dot. ilo\u015bci broni posiadanych przez ukrai\u0144sk\u0105 armi\u0119 z lat 2013 i 2016) Colonel Cassad doszed\u0142 do wniosku, \u017ce strona ukrai\u0144ska straci\u0142a 80% haubic D-30. Angloj\u0119zyczne t\u0142umaczenie tekstu Colonela Cassada jest natomiast jednym ze \u017ar\u00f3de\u0142 na kt\u00f3re powo\u0142uje si\u0119 CrowdStrike.\r\n\r\nJewhen Maksymenko, programista oraz producent ukrai\u0144skiego systemu zarz\u0105dzania polem walki Combat Vision, pow\u0105tpiewa w autentyczno\u015b\u0107 przedstawionej w raporcie CrowdStrike informacji o wielkiej ilo\u015bci zainfekowanych urz\u0105dze\u0144. Nie odrzuca on jednak mo\u017cliwo\u015bci zainfekowania pliku APK i rozmieszczenia go w innych zasobach.\r\n\r\nPrzedstawiciele UCA (Ukrainian CyberAlliance) \u2013 ukrai\u0144skiego konsorcjum hakerskiego, stwierdzaj\u0105, \u017ce s\u0105 w posiadaniu plik\u00f3w APK zainfekowanych \u201erosyjskim\u201d wirusem X-agent. Dodaj\u0105 oni przy tym, \u017ce wirusem tym mo\u017cna zarazi\u0107 jakikolwiek plik binarny.\r\n\r\nPonadto przedstawiciel UCA oraz hakerskiej grupy RuH8 Sean Townsend stwierdza, \u017ce napastnicy dokonali ataku \u201espear phishingowego\u201d, kt\u00f3ry szybko zosta\u0142 zidentyfikowany dzi\u0119ki czemu zainfekowane dodatki \u201epraktycznie nie zosta\u0142y\u201d zainstalowane na wojskowych urz\u0105dzeniach. Podkre\u015bla si\u0119 ponadto, \u017ce X-agent jest \u201ewyj\u0105tkowo prymitywnym oprogramowaniem, kt\u00f3re nawet w razie przenikni\u0119cia poprzez instalacj\u0119 dodatku, czy te\u017c poprzez przes\u0142ane dane raczej nie spowodowa\u0142oby wielkich szk\u00f3d\u201d.\r\n\r\nJako \u201espear phishing\u201d eksperci IT rozumiej\u0105 dzia\u0142ania cyberprzest\u0119pc\u00f3w, kt\u00f3rzy otrzymuj\u0105 dost\u0119p do wewn\u0119trznej listy adres\u00f3w e-mailowych, po czym rozsy\u0142aj\u0105 informacj\u0119\/plik podszywaj\u0105c si\u0119 pod jeden z adres\u00f3w z listy.\r\n\r\nPrzedstawiciel UCA zaznacza, \u017ce autor oprogramowania, programista i artylerzysta 55. Artyleryjskiej brygady SZ Ukrainy, Jaros\u0142aw Szerstiuk nie jest winny tej sytuacji w \u017cadnym stopniu. Oprogramowanie Szerstiuka nie by\u0142o z\u0142amane, a wnioski CrowdStrike (80% haubic D-30 zosta\u0142o zniszczonych, zara\u017conych zosta\u0142a znaczna ilo\u015b\u0107 urz\u0105dze\u0144, otrzymano mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u015bci\u0105gni\u0119cia danych z zainfekowanych urz\u0105dze\u0144 znajduj\u0105cych si\u0119 w ATO) s\u0105 wyssane z palca. Co dotyczy CrowdStrike \u2013 by\u0142 to \u201eskrajnie nieodpowiedzialny i nieprofesjonalny komunikat\u201d.\r\n\r\nUkrai\u0144scy haktywi\u015bci stwierdzaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce serwery FancyBear by\u0142y wykorzystywane przez inne oprogramowanie do rozsy\u0142ki spamu i ataku na Bank of America. Pozwala to przypuszcza\u0107, \u017ce za FancyBear oraz histori\u0105 o \u201ezainfekowanym \u201eapk\u201d stoi nie rosyjskie GRU, jak stwierdzono w raporcie CrowdStrike, a prawdopodobnie FSB FR. Jak twierdzi Sean Townsend, tego rodzaju dzia\u0142anie jest ca\u0142kowicie w stylu FSB \u2013 naj\u0105\u0107 lub zastraszy\u0107 rosyjskich cyberprzest\u0119pc\u00f3w, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej ujawnili si\u0119 publicznie (atak na Bank of America) w celu wykonania zadania na rzecz pa\u0144stwa. Jak przekonuj\u0105 specjali\u015bci UCA, specjali\u015bci GRU zdecydowanie bardziej dbaj\u0105 o szczeg\u00f3\u0142y, oraz znacznie sprawniej zacieraj\u0105 \u015blady.\r\n\r\nZ kolei przedstawiciele projektu dot. bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego \u2013 MySpyBot <a href=\"http:\/\/myspybot.com\/fancy-bear-tracking-ukrainian-artillery-units\/\">zwr\u00f3cili si\u0119 do CrowdStrike z pro\u015bb\u0105 o przekazanie im zara\u017conych plik\u00f3w .apk<\/a> (otrzymanych od FancyBear) w celu przeprowadzenia analizy. Mimo up\u0142ywu dw\u00f3ch tygodni aktywi\u015bci nie otrzymali jednak \u017cadnej odpowiedzi.\r\n\r\nW raporcie CrowdStrike stwierdzono m.in., \u017ce na pewnych forach internetowych (nie doprecyzowano jednak nazw for\u00f3w) plik .apk Szerstiuka, zainfekowany poprzez X-Agent rozpowszechni\u0142 si\u0119 ju\u017c \u201epod koniec 2014 roku\u201d. Przewa\u017cna wi\u0119kszo\u015b\u0107 strat ukrai\u0144skiej artylerii (zw\u0142aszcza haubic D-30) przypada na czerwiec-wrzesie\u0144 2014 roku, na czas prowadzenia walk w sektorze D (okolice Zelenopilla, Krasnodonu, Starobeszewa, Amwrosijewki, I\u0142owajska), oraz w okresie aktywnych walk na kierunku \u0142uga\u0144skim. Wiadomo\u015bci te potwierdza si\u0119 informacjami z og\u00f3lnodost\u0119pnych \u017ar\u00f3de\u0142, w\u0142\u0105czaj\u0105c prorosyjskie.\r\n\r\nW tej sytuacji rola CrowdStrike wydaje si\u0119 by\u0107 zupe\u0142nie niezrozumia\u0142a. Powszechnie szanowana ameryka\u0144ska kompania, jeden z lider\u00f3w w bran\u017cy bezpiecze\u0144stwa informacyjnego, przygotowa\u0142a raport z jawnie niedok\u0142adnymi, subiektywnymi i kompromituj\u0105cymi informacjami, kt\u00f3re niemal\u017ce natychmiast sta\u0142y si\u0119 baz\u0105 dla wielu komunikat\u00f3w rozpowszechnianych w \u015brodkach masowego przekazu o zasi\u0119gu krajowym oraz og\u00f3lno\u015bwiatowym.\r\n\r\n<strong>W rezultacie tych dzia\u0142a\u0144, mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce przedstawiona historia dot. zainfekowania ukrai\u0144skiego oprogramowania, to nic wi\u0119cej jak udana informacyjno-psychologiczna operacja FSB, w kt\u00f3rej pos\u0142u\u017cono si\u0119 wiarygodnymi, zachodnimi \u017ar\u00f3d\u0142ami, do realizacji kt\u00f3rej u\u017cyto powszechnie szanowanych dziennikarzy. Mamy nadziej\u0119, \u017ce nie\u015bwiadomie wzi\u0119li oni udzia\u0142 w tej operacji, oraz \u017ce \u201enie poszli\u201d na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z rosyjskimi s\u0142u\u017cbami specjalnymi. Ka\u017cda wersja wydarze\u0144 wymaga jednak\u017ce pog\u0142\u0119bionej analizy, kt\u00f3rej powinny dokona\u0107 zachodnie struktury bezpiecze\u0144stwa.\u00a0\u00a0 <\/strong>\r\n\r\n<em>Autor <a href=\"\u201ePoszukiwany%20Ai%20Wei%20Wei\u201d\">Roman Sinicyn<\/a><\/em>\r\n\r\n<em>T\u0142umaczenie na polski <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100001394601401&fref=ts\">Micha\u0142 Marek<\/a><\/em>\r\n\r\n<img class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/fr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/12\/InformNapalm_logo_05.png\" \/>\r\n\r\n<em>(CC BY 4.0) Informacje zosta\u0142y przygotowane specjalnie dla portalu\u00a0<a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/\">InformNapalm.org<\/a>, przy przedruku lub wykorzystaniu prosimy o obowi\u0105zkowe umieszczenie aktywnego linku do \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/em>\r\n\r\n<strong>Apelujemy do czytelnik\u00f3w o rozpowszechnienie naszych materia\u0142\u00f3w na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych. Upublicznienie materia\u0142\u00f3w \u015bledztw mo\u017ce istotnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na przebieg walki informacyjnej i ca\u0142ej wojny.<\/strong>","amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2512","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2512"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2515,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2512\/revisions\/2515"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}