![](\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/turkey_spiegel.jpg\")
<\/p>\n16 kwietnia 2017 r. zaplanowano referendum konstytucyjne, kt\u00f3re wywo\u0142uje fal\u0119 zaniepokojenia europejskich polityk\u00f3w. Wielu widzi w nim pr\u00f3b\u0119 wzmocnienia przez Erdogana prezydenckiej cz\u0119\u015bci w\u0142adzy i os\u0142abienia tureckiego parlamentu. W jej wyniku Turcja sta\u0142aby si\u0119 prezydenck\u0105 republik\u0105 Erdogana, kt\u00f3ry w ostatnich latach aktywnie broni\u0142 politycznej sceny przed konkurencj\u0105.<\/p>\n
Przez d\u0142ugie lata Turcja by\u0142a uwa\u017cana za jeden z najstabilniejszych kraj\u00f3w regionu. Jest krajem cz\u0142onkowskim NATO od 1952 r. Jednak negocjacje Turcji o wst\u0105pieniu do UE trwa\u0142y w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Jeszcze w 1987 r. Turcy z\u0142o\u017cyli pierwsz\u0105 aplikacj\u0119, jeszcze wtedy do Wsp\u00f3lnoty Europejskiej, odrzucon\u0105 na szczycie w 1989 r. Do kwestii ewentualnego cz\u0142onkostwa wr\u00f3cono dopiero w 1997 r. na unijnym szczycie w Luksemburgu – wtedy podj\u0119to decyzj\u0119 o om\u00f3wieniu tego zagadnienia w czasie kolejnego spotkania. Jednak rok p\u00f3\u017aniej zacz\u0119\u0142y si\u0119 negocjacje w sprawie cz\u0142onkostwa kraj\u00f3w Europy \u015arodkowo-Wschodniej, o Turcji przypomniano sobie za rok – 11 grudnia 1999 r. zosta\u0142a oficjalnym kandydatem do cz\u0142onkostwa w UE. Po czym rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 d\u0142ugie negocjacje w sprawie demokratyzacji kraju i zmian w ustawodawstwie. Od tego czasu Turcja zbli\u017ca\u0142a si\u0119 i oddala\u0142a si\u0119 od cz\u0142onkostwa, za\u015b w samej Europie narasta\u0142 wewn\u0119trzny sprzeciw wobec samego faktu przyj\u0119cia „azjatyckiej” Turcji do europejskiej rodziny.<\/p>\n
Z ekonomicznego punktu widzenia Turcja by\u0142a o wiele bli\u017cej Europy ni\u017c Ukraina. Jeszcze w 1963 r. Turcja otrzyma\u0142a umow\u0119 stowarzyszeniow\u0105 ze Wsp\u00f3lnot\u0105 Europejsk\u0105. Od 1996 r. jest cz\u0142onkiem Unii Celnej UE.<\/p>\n
Dzi\u0119ki mocnej roli wojska, prozachodniemu dow\u00f3dztwu i cz\u0142onkostwu w NATO Turcja zawsze by\u0142a by\u0107 mo\u017ce nieco problemowym, lecz mniej-wi\u0119cej stabilnym partnerem w regionie. W skrajnym przypadku w tym kraju odbywa\u0142 si\u0119 przewr\u00f3t wojskowy, kt\u00f3ry ustanawia\u0142 kolejnego su\u0142tana. Jednak z czasem ten schemat przesta\u0142 dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 Turcji ju\u017c od dawna jest cz\u0119\u015bci\u0105 UE, przynajmniej w papierach – a raczej na podstawie paszport\u00f3w. Tureckie w\u0142adze odkry\u0142y dla siebie kolejny front wyborczy – europejski. T\u0142umy tureckich polityk\u00f3w zacz\u0119\u0142y je\u017adzi\u0107 po swoich europejskich diasporach i reklamowa\u0107 referendum. Europejczycy przez jaki\u015b czas zastanawiali si\u0119, co z tym zrobi\u0107, w ko\u0144cu zacz\u0119li zabrania\u0107 takiej agitacji. I tu w\u0142a\u015bnie zagadnienie tureckiej diaspory stan\u0119\u0142o dla wielu europejskich polityk\u00f3w w nowym \u015bwietle.<\/p>\n
Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce spora cz\u0119\u015b\u0107 tureckiej mniejszo\u015bci, mimo lat sp\u0119dzonych w demokratycznych europejskich krajach, w decyduj\u0105cym momencie popar\u0142a Erdogana i jego wysi\u0142ki na rzecz umocnienia swojej w\u0142adzy. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 tureckiej diaspory opr\u00f3cz miejscowych paszport\u00f3w posiada r\u00f3wnie\u017c tureckie, i mimo swojego europejskiego obywatelstwa w chwili potrzeby zajmuje pro-tureck\u0105 stron\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
W Niemczech mieszka najliczniejsza wsp\u00f3lnota turecka \u2013 oko\u0142o 2,85 mln etnicznych Turk\u00f3w, z nich oko\u0142o 1,5 mln posiada tureckie obywatelstwo ([1]<\/a>, [2]<\/a>). To w\u0142a\u015bnie do nich postanowili przemawia\u0107 tureccy politycy popieraj\u0105cy referendum konstytucyjne, lecz ich wyst\u0119py zosta\u0142y odwo\u0142ane przez lokalne w\u0142adze.<\/p>\n Inna sprawa, \u017ce turecka diaspora w Niemczech jest niejednolita. Pierwszy migranci zarobkowi zacz\u0119li przebywa\u0107 do Niemiec jeszcze w latach 60-tych, oko\u0142o jednej trzeciej z nich by\u0142o etnicznymi Kurdami. W wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 nastawieni przeciwnie wobec dzisiejszych w\u0142adz Turcji i referendum, popieraj\u0105 utworzenie Kurdystanu.<\/p>\n De facto, wraz z migrantami zarobkowymi z Turcji (stanowi\u0105cymi oko\u0142o 3,5 % ludno\u015bci) Niemcy \u201eimportowa\u0142y\u201d wewn\u0119trze problemy polityczne Turcji. W przypadku powstania niepodleg\u0142ego Kurdystanu Niemcy b\u0119d\u0105 musieli zdecydowa\u0107 si\u0119, stanowisko kt\u00f3rej cz\u0119\u015bci tych migrant\u00f3w poprze\u0107.<\/p>\n![](\"https:\/\/informnapalm.org\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/denk_taz.jpg\")
<\/p>\n