{"id":2699,"date":"2017-10-28T17:48:02","date_gmt":"2017-10-28T17:48:02","guid":{"rendered":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/?p=2699"},"modified":"2017-10-29T20:18:38","modified_gmt":"2017-10-29T20:18:38","slug":"scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/","title":{"rendered":"\u015acis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca kluczem do budowy bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego w Europie. Rozmowa z Zast\u0119pc\u0105 Ministra Polityki Informacyjnej Ukrainy Dmytrem Zolotuchinem."},"content":{"rendered":"<p><strong>Jak\u0105 rol\u0119 Pana zdaniem, pe\u0142ni\u0105 cyberataki w kontek\u015bcie wojny hybrydowej.\u00a0 Jakie s\u0105 do\u015bwiadczenia Ukrainy w tej p\u0142aszczy\u017anie? Jak i czy w og\u00f3le mo\u017cemy obroni\u0107 si\u0119 przed tego rodzaju agresj\u0105?<\/strong><\/p>\n<p>Na pocz\u0105tku warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 pe\u0142nego zabezpieczenia si\u0119 przed tego rodzaju agresj\u0105. Wynika to z tego, \u017ce ka\u017cdy system ochrony, kt\u00f3ry mogliby\u015bmy zastosowa\u0107 posiada pewne wra\u017cliwe punkty (czynnik techniczny albo ludzki). Najmniej pewnym jest czynnik ludzki, kt\u00f3rego nie mo\u017cemy wyeliminowa\u0107 tworz\u0105c system ochrony. Obecno\u015b\u0107 tego czynnika powoduje, \u017ce ryzyko efektywnych atak\u00f3w cyfrowych nie zniknie mimo pr\u00f3b stwarzania nowych system\u00f3w zabezpieczaj\u0105cych.<\/p>\n<p>Je\u017celi we\u017amiemy pod uwag\u0119 sytuacj\u0119 na Ukrainie, mo\u017cna dzi\u015b wskaza\u0107 kilka przyk\u0142ad\u00f3w prawdziwie powa\u017cnych atak\u00f3w. Po pierwsze by\u0142 to atak \u201eBlackEnergy\u201d, kt\u00f3rego celem by\u0142 parali\u017c dzia\u0142alno\u015bci zak\u0142ad\u00f3w energetycznych znajduj\u0105cych si\u0119 na zachodzie Ukrainy. W\u00f3wczas to, w wyniku ingerencji w automatyczny system zarz\u0105dzania dostawami energii elektrycznej, jeden z obwod\u00f3w zosta\u0142 niemal\u017ce ca\u0142kowicie pozbawiony pr\u0105du. Ostatni g\u0142o\u015bny przyk\u0142ad to atak za pomoc\u0105 tzw. ransomeware \u201eNotPetya\u201d kt\u00f3ry obj\u0105\u0142 swoim zasi\u0119giem relatywnie du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 ukrai\u0144skich zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych, firm i instytucji. Zainfekowano w\u00f3wczas w podobnym stopniu instytucje pa\u0144stwowe oraz prywatne (komercyjne).<\/p>\n<p>W kontek\u015bcie przeciwdzia\u0142ania, zn\u00f3w pragn\u0119 wspomnie\u0107 o czynniku ludzkim. To w\u0142a\u015bnie z jego powodu nie istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 pe\u0142nej ochrony przed atakami takimi jak \u201eBlackenergy\u201d, lub \u201eNotPetya\u201d. Warto wi\u0119c skoncentrowa\u0107 swoje si\u0142y na zniwelowaniu strat poniesionych w wyniku atak\u00f3w. Mo\u017cemy tego dokona\u0107 dzi\u0119ki odpowiedniej operatywno\u015bci &#8211; szybkiemu podejmowaniu dzia\u0142a\u0144, dzi\u0119ki wyszkoleniu ekspert\u00f3w pracuj\u0105cych w odpowiednich instytucjach. Skutki mo\u017cemy ograniczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c poprzez wypracowanie jasnych procedur przeciwdzia\u0142ania.<\/p>\n<p>Je\u017celi przeanalizujemy rezultaty atak\u00f3w cybernetycznych kt\u00f3re mia\u0142y miejsce na Ukrainie to oka\u017ce si\u0119 \u017ce straty materialne (finansowe), mimo to, \u017ce by\u0107 mo\u017ce s\u0105 znaczne,\u00a0 nie stanowi\u0105 KRYTYCZNIE WYSOKIEJ SUMY. Trzeba by\u0107 tego \u015bwiadomym. Ataki cybernetyczne nie zadaj\u0105 krytycznych strat. Dzi\u015b po dw\u00f3ch \u2013 trzech dniach jeste\u015bmy w stanie wznowi\u0107 dzia\u0142anie wszystkich zaatakowanych system\u00f3w. Je\u015bli tylko na stanowisku pracy znajduje si\u0119 odpowiedni ekspert, kt\u00f3ry otrzymuje godn\u0105 zap\u0142at\u0119, to w najgorszym wypadku, w przeci\u0105gu trzech dni jest on w stanie wznowi\u0107 dzia\u0142anie systemu za kt\u00f3ry odpowiada.<\/p>\n<p>Najwi\u0119ksze straty zaistnia\u0142e w wyniku atak\u00f3w ponoszone s\u0105 w sferze informacyjnej. Mam tu na my\u015bli utrat\u0119 dobrej reputacji danej firmy, lub pa\u0144stwa jako ca\u0142o\u015bci. W wyniku ataku cybernetycznego budowany jest przekaz informacyjny \u2013 \u201epa\u0144stwo nie jest w stanie ochroni\u0107 obywateli ani w\u0142asnych system\u00f3w przed ingerencj\u0105 os\u00f3b trzecich\u201d. Jest to czynnik, kt\u00f3ry wzmaga przekaz dotycz\u0105cy rzekomego upadku pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego. Za tego rodzaju czynnik nale\u017cy rozumie\u0107 r\u00f3wnie\u017c wzbudzanie paniki w\u015br\u00f3d spo\u0142ecze\u0144stwa, czy popularyzacj\u0119 fake-owych rekomendacji (red. dezinformowanie \u015brodowiska eksperckiego i spo\u0142ecze\u0144stwa).<\/p>\n<p>Podsumowuj\u0105c, nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce pe\u0142na obrona przed cyberatakami jest niemo\u017cliwa. Powinni\u015bmy wi\u0119c pracowa\u0107 nad utworzeniem systemu oraz narz\u0119dzi kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 maksymaln\u0105 redukcj\u0119 strat poniesionych w wyniku ataku. Mo\u017cemy to realizowa\u0107 poprzez wypracowanie systemu szybkiej i profesjonalnej reakcji. Nale\u017cy w tym miejscu podkre\u015bli\u0107, \u017ce system ten powinien by\u0107 skoordynowany z podobnymi systemami innych pa\u0144stw dzi\u0119ki czemu b\u0119dziemy mogli dzieli\u0107 si\u0119 uzyskanymi wnioskami i wzmacnia\u0107 w\u0142asne systemy bezpiecze\u0144stwa. Nie wolno ponadto zapomina\u0107, \u017ce straty finansowe poniesione w wyniku atak\u00f3w nie s\u0105 wsp\u00f3\u0142mierne stratom poniesionym w wyniku rezonansu informacyjnego.<\/p>\n<p><strong>Jak ocenia Pan mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy polsko-ukrai\u0144skiej w dziedzinie cyberbezpiecze\u0144stwa. Jak mo\u017ce si\u0119 ona przejawia\u0107?<\/strong><\/p>\n<p>Przychodzi mi na my\u015bl jeden z dokument\u00f3w przygotowanych przez Parlament Europejski \u2013 dyrektywa dotycz\u0105ca og\u00f3lnej platformy programistycznej, przeciwdzia\u0142aj\u0105cej zagro\u017ceniom hybrydowym. Je\u017celi dobrze pami\u0119tam w dokumencie tym zawarto ok. 20 konkretnych propozycji, wskazuj\u0105cych jak dok\u0142adnie przeciwdzia\u0142a\u0107 tego rodzaju zagro\u017ceniom. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych rekomendacji dotyczy dzia\u0142a\u0144 w przestrzeni cybernetycznej. Bardzo spodoba\u0142o mi si\u0119 zawarte tam stwierdzenie, zgodnie z kt\u00f3rym aby zapewni\u0107 odpowiedni poziom bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego niezb\u0119dnym jest utworzenie odpowiednich struktur \u201eCERT\u201d (Computer Emergency Response Team), dzia\u0142aj\u0105cych w krajach Unii Europejskiej oraz krajach s\u0105siaduj\u0105cych z nimi. Z moich obserwacji wynika, \u017ce na poziomie administracyjno-legislacyjnym Unia Europejska (jako struktura) ale r\u00f3wnie\u017c Polska (red. realizuj\u0105c w\u0142asn\u0105 polityk\u0119 bezpiecze\u0144stwa) wsp\u00f3\u0142pracuje z Ukrain\u0105, dzi\u0119ki czemu dochodzi do dwustronnej wymiany informacji dotycz\u0105cych zagro\u017ce\u0144 w przestrzeni cybernetycznej. Nasz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przewag\u0105 nad agresorem mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce w przeci\u0105gu d\u0142u\u017cszego czasu b\u0119dziemy zbiera\u0107 i magazynowa\u0107 informacje w jednej mi\u0119dzynarodowej bazie danych. W momencie kiedy b\u0119dziemy posiada\u0107 tak\u0105 baz\u0119 oraz ujednolicone procedury pozwalaj\u0105ce dzieli\u0107 si\u0119 tego rodzaju informacjami doprowadzimy do sytuacji, w kt\u00f3rej wszystkie zainteresowane strony niemal\u017ce w tej samej chwili otrzymaj\u0105 informacje o zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 niebezpiecze\u0144stwie. Chodzi o to, aby intensywna wsp\u00f3\u0142praca doprowadzi\u0142a do sytuacji, w kt\u00f3rej informacja o rozpowszechnianiu si\u0119 wirusa, lub informacja o zaatakowaniu danego podmiotu dotar\u0142a do innych podmiot\u00f3w na tyle szybko, aby mog\u0142y si\u0119 one obroni\u0107 przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 zagro\u017ceniem. Synergiczna wsp\u00f3\u0142praca zapewni\u0142aby bezpiecze\u0144stwo ca\u0142ej Europie.<\/p>\n<p><em>Rozmowa zosta\u0142a przeprowadzona podczas CYBERSECFORUM, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w Krakowie w dniach 9.10 &#8211; 10.10.2017<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-1-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-2702\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-1-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1920\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-1-1.jpg 1920w, https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-1-1-300x169.jpg 300w, https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-1-1-768x432.jpg 768w, https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-1-1-1024x576.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><em>Dmytro Zolotuchin (\u0414\u043c\u0438\u0442\u0440\u043e \u0417\u043e\u043b\u043e\u0442\u0443\u0445\u0456\u043d) \u2013 Zast\u0119pca Ministra Polityki Informacyjnej Ukrainy. Ekspert zajmuj\u0105cy si\u0119 tematyk\u0105 wojny informacyjnej i cybernetycznej.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Rozmow\u0119 przeprowadzi\u0142: <em>Micha\u0142 Marek<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak\u0105 rol\u0119 Pana zdaniem, pe\u0142ni\u0105 cyberataki w kontek\u015bcie wojny hybrydowej.\u00a0 Jakie s\u0105 do\u015bwiadczenia Ukrainy w tej p\u0142aszczy\u017anie?&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2703,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"om_disable_all_campaigns":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[41,12,46],"tags":[170,95],"class_list":["post-2699","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-analiza","category-world","tag-forum-bezpieczenstwa-cybernetycznego-w-krakowie","tag-rosyjska-wojna-hybrydowa"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u015acis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca kluczem do budowy bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego w Europie. Rozmowa z Zast\u0119pc\u0105 Ministra Polityki Informacyjnej Ukrainy Dmytrem Zolotuchinem. - InformNapalm.org (Polski)<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u015acis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca kluczem do budowy bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego w Europie. Rozmowa z Zast\u0119pc\u0105 Ministra Polityki Informacyjnej Ukrainy Dmytrem Zolotuchinem. - InformNapalm.org (Polski)\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak\u0105 rol\u0119 Pana zdaniem, pe\u0142ni\u0105 cyberataki w kontek\u015bcie wojny hybrydowej.\u00a0 Jakie s\u0105 do\u015bwiadczenia Ukrainy w tej p\u0142aszczy\u017anie?...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"InformNapalm.org (Polski)\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-10-28T17:48:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-10-29T20:18:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Falcon Born\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Falcon Born\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/\"},\"author\":{\"name\":\"Falcon Born\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef\"},\"headline\":\"\u015acis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca kluczem do budowy bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego w Europie. Rozmowa z Zast\u0119pc\u0105 Ministra Polityki Informacyjnej Ukrainy Dmytrem Zolotuchinem.\",\"datePublished\":\"2017-10-28T17:48:02+00:00\",\"dateModified\":\"2017-10-29T20:18:38+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/\"},\"wordCount\":1087,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-2.jpg\",\"keywords\":[\"Forum Bezpiecze\u0144stwa Cybernetycznego w Krakowie\",\"rosyjska wojna hybrydowa\"],\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"Analiza\",\"\u015awiat\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/\",\"name\":\"\u015acis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca kluczem do budowy bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego w Europie. Rozmowa z Zast\u0119pc\u0105 Ministra Polityki Informacyjnej Ukrainy Dmytrem Zolotuchinem. - InformNapalm.org (Polski)\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-2.jpg\",\"datePublished\":\"2017-10-28T17:48:02+00:00\",\"dateModified\":\"2017-10-29T20:18:38+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-2.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u015acis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca kluczem do budowy bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego w Europie. Rozmowa z Zast\u0119pc\u0105 Ministra Polityki Informacyjnej Ukrainy Dmytrem Zolotuchinem.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/\",\"name\":\"InformNapalm.org (Polski)\",\"description\":\"Najnowsze informacje z Ukrainy\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef\",\"name\":\"Falcon Born\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ab3370fab9c246db359190da7fc69ece9dd5c0538f0fa255b77632480af62e6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ab3370fab9c246db359190da7fc69ece9dd5c0538f0fa255b77632480af62e6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Falcon Born\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/informnapalm.org\"],\"url\":\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/author\/roman\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u015acis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca kluczem do budowy bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego w Europie. Rozmowa z Zast\u0119pc\u0105 Ministra Polityki Informacyjnej Ukrainy Dmytrem Zolotuchinem. - InformNapalm.org (Polski)","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u015acis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca kluczem do budowy bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego w Europie. Rozmowa z Zast\u0119pc\u0105 Ministra Polityki Informacyjnej Ukrainy Dmytrem Zolotuchinem. - InformNapalm.org (Polski)","og_description":"Jak\u0105 rol\u0119 Pana zdaniem, pe\u0142ni\u0105 cyberataki w kontek\u015bcie wojny hybrydowej.\u00a0 Jakie s\u0105 do\u015bwiadczenia Ukrainy w tej p\u0142aszczy\u017anie?...","og_url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/","og_site_name":"InformNapalm.org (Polski)","article_published_time":"2017-10-28T17:48:02+00:00","article_modified_time":"2017-10-29T20:18:38+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Falcon Born","twitter_misc":{"Napisane przez":"Falcon Born","Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/"},"author":{"name":"Falcon Born","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef"},"headline":"\u015acis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca kluczem do budowy bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego w Europie. Rozmowa z Zast\u0119pc\u0105 Ministra Polityki Informacyjnej Ukrainy Dmytrem Zolotuchinem.","datePublished":"2017-10-28T17:48:02+00:00","dateModified":"2017-10-29T20:18:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/"},"wordCount":1087,"image":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-2.jpg","keywords":["Forum Bezpiecze\u0144stwa Cybernetycznego w Krakowie","rosyjska wojna hybrydowa"],"articleSection":["Aktualno\u015bci","Analiza","\u015awiat"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/","url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/","name":"\u015acis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca kluczem do budowy bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego w Europie. Rozmowa z Zast\u0119pc\u0105 Ministra Polityki Informacyjnej Ukrainy Dmytrem Zolotuchinem. - InformNapalm.org (Polski)","isPartOf":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-2.jpg","datePublished":"2017-10-28T17:48:02+00:00","dateModified":"2017-10-29T20:18:38+00:00","author":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#primaryimage","url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-2.jpg","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/scisla-wspolpraca-kluczem-budowy-bezpieczenstwa-cybernetycznego-europie-rozmowa-zastepca-ministra-polityki-informacyjnej-ukrainy-dmytrem-zolotuchinem\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u015acis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca kluczem do budowy bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego w Europie. Rozmowa z Zast\u0119pc\u0105 Ministra Polityki Informacyjnej Ukrainy Dmytrem Zolotuchinem."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#website","url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/","name":"InformNapalm.org (Polski)","description":"Najnowsze informacje z Ukrainy","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/0a9c5fc44a7fbf844f57e2c2fa5c4bef","name":"Falcon Born","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ab3370fab9c246db359190da7fc69ece9dd5c0538f0fa255b77632480af62e6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ab3370fab9c246db359190da7fc69ece9dd5c0538f0fa255b77632480af62e6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Falcon Born"},"sameAs":["https:\/\/informnapalm.org"],"url":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/author\/roman\/"}]}},"post_src":"<strong>Jak\u0105 rol\u0119 Pana zdaniem, pe\u0142ni\u0105 cyberataki w kontek\u015bcie wojny hybrydowej.\u00a0 Jakie s\u0105 do\u015bwiadczenia Ukrainy w tej p\u0142aszczy\u017anie? Jak i czy w og\u00f3le mo\u017cemy obroni\u0107 si\u0119 przed tego rodzaju agresj\u0105?<\/strong>\r\n\r\nNa pocz\u0105tku warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 pe\u0142nego zabezpieczenia si\u0119 przed tego rodzaju agresj\u0105. Wynika to z tego, \u017ce ka\u017cdy system ochrony, kt\u00f3ry mogliby\u015bmy zastosowa\u0107 posiada pewne wra\u017cliwe punkty (czynnik techniczny albo ludzki). Najmniej pewnym jest czynnik ludzki, kt\u00f3rego nie mo\u017cemy wyeliminowa\u0107 tworz\u0105c system ochrony. Obecno\u015b\u0107 tego czynnika powoduje, \u017ce ryzyko efektywnych atak\u00f3w cyfrowych nie zniknie mimo pr\u00f3b stwarzania nowych system\u00f3w zabezpieczaj\u0105cych.\r\n\r\nJe\u017celi we\u017amiemy pod uwag\u0119 sytuacj\u0119 na Ukrainie, mo\u017cna dzi\u015b wskaza\u0107 kilka przyk\u0142ad\u00f3w prawdziwie powa\u017cnych atak\u00f3w. Po pierwsze by\u0142 to atak \u201eBlackEnergy\u201d, kt\u00f3rego celem by\u0142 parali\u017c dzia\u0142alno\u015bci zak\u0142ad\u00f3w energetycznych znajduj\u0105cych si\u0119 na zachodzie Ukrainy. W\u00f3wczas to, w wyniku ingerencji w automatyczny system zarz\u0105dzania dostawami energii elektrycznej, jeden z obwod\u00f3w zosta\u0142 niemal\u017ce ca\u0142kowicie pozbawiony pr\u0105du. Ostatni g\u0142o\u015bny przyk\u0142ad to atak za pomoc\u0105 tzw. ransomeware \u201eNotPetya\u201d kt\u00f3ry obj\u0105\u0142 swoim zasi\u0119giem relatywnie du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 ukrai\u0144skich zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych, firm i instytucji. Zainfekowano w\u00f3wczas w podobnym stopniu instytucje pa\u0144stwowe oraz prywatne (komercyjne).\r\n\r\nW kontek\u015bcie przeciwdzia\u0142ania, zn\u00f3w pragn\u0119 wspomnie\u0107 o czynniku ludzkim. To w\u0142a\u015bnie z jego powodu nie istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 pe\u0142nej ochrony przed atakami takimi jak \u201eBlackenergy\u201d, lub \u201eNotPetya\u201d. Warto wi\u0119c skoncentrowa\u0107 swoje si\u0142y na zniwelowaniu strat poniesionych w wyniku atak\u00f3w. Mo\u017cemy tego dokona\u0107 dzi\u0119ki odpowiedniej operatywno\u015bci - szybkiemu podejmowaniu dzia\u0142a\u0144, dzi\u0119ki wyszkoleniu ekspert\u00f3w pracuj\u0105cych w odpowiednich instytucjach. Skutki mo\u017cemy ograniczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c poprzez wypracowanie jasnych procedur przeciwdzia\u0142ania.\r\n\r\nJe\u017celi przeanalizujemy rezultaty atak\u00f3w cybernetycznych kt\u00f3re mia\u0142y miejsce na Ukrainie to oka\u017ce si\u0119 \u017ce straty materialne (finansowe), mimo to, \u017ce by\u0107 mo\u017ce s\u0105 znaczne,\u00a0 nie stanowi\u0105 KRYTYCZNIE WYSOKIEJ SUMY. Trzeba by\u0107 tego \u015bwiadomym. Ataki cybernetyczne nie zadaj\u0105 krytycznych strat. Dzi\u015b po dw\u00f3ch \u2013 trzech dniach jeste\u015bmy w stanie wznowi\u0107 dzia\u0142anie wszystkich zaatakowanych system\u00f3w. Je\u015bli tylko na stanowisku pracy znajduje si\u0119 odpowiedni ekspert, kt\u00f3ry otrzymuje godn\u0105 zap\u0142at\u0119, to w najgorszym wypadku, w przeci\u0105gu trzech dni jest on w stanie wznowi\u0107 dzia\u0142anie systemu za kt\u00f3ry odpowiada.\r\n\r\nNajwi\u0119ksze straty zaistnia\u0142e w wyniku atak\u00f3w ponoszone s\u0105 w sferze informacyjnej. Mam tu na my\u015bli utrat\u0119 dobrej reputacji danej firmy, lub pa\u0144stwa jako ca\u0142o\u015bci. W wyniku ataku cybernetycznego budowany jest przekaz informacyjny \u2013 \u201epa\u0144stwo nie jest w stanie ochroni\u0107 obywateli ani w\u0142asnych system\u00f3w przed ingerencj\u0105 os\u00f3b trzecich\u201d. Jest to czynnik, kt\u00f3ry wzmaga przekaz dotycz\u0105cy rzekomego upadku pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego. Za tego rodzaju czynnik nale\u017cy rozumie\u0107 r\u00f3wnie\u017c wzbudzanie paniki w\u015br\u00f3d spo\u0142ecze\u0144stwa, czy popularyzacj\u0119 fake-owych rekomendacji (red. dezinformowanie \u015brodowiska eksperckiego i spo\u0142ecze\u0144stwa).\r\n\r\nPodsumowuj\u0105c, nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce pe\u0142na obrona przed cyberatakami jest niemo\u017cliwa. Powinni\u015bmy wi\u0119c pracowa\u0107 nad utworzeniem systemu oraz narz\u0119dzi kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 maksymaln\u0105 redukcj\u0119 strat poniesionych w wyniku ataku. Mo\u017cemy to realizowa\u0107 poprzez wypracowanie systemu szybkiej i profesjonalnej reakcji. Nale\u017cy w tym miejscu podkre\u015bli\u0107, \u017ce system ten powinien by\u0107 skoordynowany z podobnymi systemami innych pa\u0144stw dzi\u0119ki czemu b\u0119dziemy mogli dzieli\u0107 si\u0119 uzyskanymi wnioskami i wzmacnia\u0107 w\u0142asne systemy bezpiecze\u0144stwa. Nie wolno ponadto zapomina\u0107, \u017ce straty finansowe poniesione w wyniku atak\u00f3w nie s\u0105 wsp\u00f3\u0142mierne stratom poniesionym w wyniku rezonansu informacyjnego.\r\n\r\n<strong>Jak ocenia Pan mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy polsko-ukrai\u0144skiej w dziedzinie cyberbezpiecze\u0144stwa. Jak mo\u017ce si\u0119 ona przejawia\u0107?<\/strong>\r\n\r\nPrzychodzi mi na my\u015bl jeden z dokument\u00f3w przygotowanych przez Parlament Europejski \u2013 dyrektywa dotycz\u0105ca og\u00f3lnej platformy programistycznej, przeciwdzia\u0142aj\u0105cej zagro\u017ceniom hybrydowym. Je\u017celi dobrze pami\u0119tam w dokumencie tym zawarto ok. 20 konkretnych propozycji, wskazuj\u0105cych jak dok\u0142adnie przeciwdzia\u0142a\u0107 tego rodzaju zagro\u017ceniom. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych rekomendacji dotyczy dzia\u0142a\u0144 w przestrzeni cybernetycznej. Bardzo spodoba\u0142o mi si\u0119 zawarte tam stwierdzenie, zgodnie z kt\u00f3rym aby zapewni\u0107 odpowiedni poziom bezpiecze\u0144stwa cybernetycznego niezb\u0119dnym jest utworzenie odpowiednich struktur \u201eCERT\u201d (Computer Emergency Response Team), dzia\u0142aj\u0105cych w krajach Unii Europejskiej oraz krajach s\u0105siaduj\u0105cych z nimi. Z moich obserwacji wynika, \u017ce na poziomie administracyjno-legislacyjnym Unia Europejska (jako struktura) ale r\u00f3wnie\u017c Polska (red. realizuj\u0105c w\u0142asn\u0105 polityk\u0119 bezpiecze\u0144stwa) wsp\u00f3\u0142pracuje z Ukrain\u0105, dzi\u0119ki czemu dochodzi do dwustronnej wymiany informacji dotycz\u0105cych zagro\u017ce\u0144 w przestrzeni cybernetycznej. Nasz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przewag\u0105 nad agresorem mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce w przeci\u0105gu d\u0142u\u017cszego czasu b\u0119dziemy zbiera\u0107 i magazynowa\u0107 informacje w jednej mi\u0119dzynarodowej bazie danych. W momencie kiedy b\u0119dziemy posiada\u0107 tak\u0105 baz\u0119 oraz ujednolicone procedury pozwalaj\u0105ce dzieli\u0107 si\u0119 tego rodzaju informacjami doprowadzimy do sytuacji, w kt\u00f3rej wszystkie zainteresowane strony niemal\u017ce w tej samej chwili otrzymaj\u0105 informacje o zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 niebezpiecze\u0144stwie. Chodzi o to, aby intensywna wsp\u00f3\u0142praca doprowadzi\u0142a do sytuacji, w kt\u00f3rej informacja o rozpowszechnianiu si\u0119 wirusa, lub informacja o zaatakowaniu danego podmiotu dotar\u0142a do innych podmiot\u00f3w na tyle szybko, aby mog\u0142y si\u0119 one obroni\u0107 przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 zagro\u017ceniem. Synergiczna wsp\u00f3\u0142praca zapewni\u0142aby bezpiecze\u0144stwo ca\u0142ej Europie.\r\n\r\n<em>Rozmowa zosta\u0142a przeprowadzona podczas CYBERSECFORUM, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w Krakowie w dniach 9.10 - 10.10.2017<\/em>\r\n\r\n<a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-1-1.jpg\"><img class=\"alignnone size-full wp-image-2702\" src=\"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2017\/10\/zdj-cie-1-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1920\" height=\"1080\" \/><\/a>\r\n\r\n<strong><em>Dmytro Zolotuchin (\u0414\u043c\u0438\u0442\u0440\u043e \u0417\u043e\u043b\u043e\u0442\u0443\u0445\u0456\u043d) \u2013 Zast\u0119pca Ministra Polityki Informacyjnej Ukrainy. Ekspert zajmuj\u0105cy si\u0119 tematyk\u0105 wojny informacyjnej i cybernetycznej.<\/em><\/strong>\r\n\r\nRozmow\u0119 przeprowadzi\u0142: <em>Micha\u0142 Marek<\/em>","amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2699","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2699"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2699\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2707,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2699\/revisions\/2707"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2703"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/informnapalm.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}