- InformNapalm.org (Türkçe) - https://informnapalm.org/tr -

Donbas’ta Rus TOS-1 roketatar sistemlerinin kullanımına ilişkin bilgiler

TOS-1 Buratino, bir T-72 tankına monte edilmiş, 220 mm kalibreli bir Rus termobarik çok namlulu roketatar sistemidir. TOS-1 Buratino [1], 1995 yılında Rusya Savunma Bakanı adına Rus KBRN Silahlı Kuvvetleri tarafından kullanılmaya başlandı ve seri üretime 1996 yılında başlandı.

2001 yılından bu yana, Rus silahlı kuvvetleri de TOS-1A Solntsepyok olarak bilinen bu sistemde bir modifikasyon benimsedi. Bu makale, Rusya’nın bu sistemi Donbas’ta Ukrayna’ya karşı düşmanlıklarda kullanmasını destekleyen kanıtların kronolojisini özetlemektedir.

TOS-1 roketatar sistemlerinin bilinen tespit vakaları

Donbas’a gelince, açık kaynaklarda şu ana kadar bu roketatar sistemlerinin ikna edici görüntüleri veya videoları bulunamadı. Bununla birlikte, resmi ve resmi olmayan kaynaklardan bu sistemlerin savaşta kullanıldığını doğrulayan çok sayıda kanıt var. Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin basın merkezine atıfta bulunan Ukrainskaya Pravda [2] gazetesine göre Rus terörist grupları, 13 Ocak 2015’te Vesele köyünün eteklerinde ateş açtıkları TOS-1 Buratino roketatar sistemini kullandı. Köy, Donetsk Uluslararası Havaalanına uzak değildir.

28 Eylül 2015 tarihli bir AGİT raporuna göre [3], TOS-1 Buratino, Luhansk’ın 31 km güneybatısındaki Kruglik köyü yakınlarındaki bir eğitim sahasında 25 Eylül 2015 tarihinde kaydedildi.

TOS-1, İngiliz AGİT delegasyonu tarafından tespit edildi

15 Ekim 2015’te İngiliz AGİT delegasyonu [4], Rus tarafından TOS-1 Buratino sisteminin Donbas’taki savaş bölgesinde nasıl olduğunu açıklamasını istedi. 18 Mayıs 2018’de ABD’nin AGİT yetkisi [5], Rusya’dan neden bölgede sürekli olarak Rus silah ve teçhizatının keşfedildiğine dair bir açıklama yapmasını istedi. Adı geçen silah türlerinden biri TOS-1 Buratino idi.

Ocak 2016’da medya [6], Ukrayna askeri istihbaratının, işgal altındaki Novohryhorivka, Makiyivka ve Donetsk şehirlerinde TOS-1 Buratino’nun varlığına ilişkin AGİT raporlarından kanıtlar aldığını bildirdi.

Minsk anlaşmasında TOS-1 sistemi

Kasım 2016’da İnformNapalm, Rusya Devlet Başkan Yardımcısı Vladislav Surkov’dan (SurkovLeaks) özel bilgiler [7] yayınladı. Bu bağlamda, Ukrayna siber ittifakının hacktivistleri, Kremlin yetkilisinin ofisinden e-postalara erişim sağladı. Yazışmalarda Minsk anlaşmaları için ön eylem planları bulundu. Vladislav Surkov, diğer şeylerin yanı sıra, Üçlü Grup ile görüştükten sonra Protokol hükümlerini hazırlamak için materyali en az iki kez aldı. Bu, 29 ve 30 Ocak 2015 tarihli tutanaklar için geçerlidir.

Donbas'ta Rus TOS-1 roketatar sistemlerinin kullanımına ilişkin bilgiler
Donbas'ta Rus TOS-1 roketatar sistemlerinin kullanımına ilişkin bilgilerHer iki protokol de temas hattından 14 km mesafedeki TOS-1 sistemlerini geri çekmek için bir madde içeriyordu. Minsk-2 anlaşması 11 ve 12 Şubat’ta hazırlandı, ancak ağır topçu sistemlerinin kaldırılması hakkında hiçbir şey yazılmadı. 29 ve 30 Ocak belgeleri de askeri birliklerin ve silahların dağılımında farklılık gösterdi.

Rus işgal güçleri Ukrayna güçlerine ateş açtı

Ocak 2020’de BBC Ukrayna, “Donetsk havaalanını nasıl savundular ve kaybettiler” başlıklı bir röportaj [8] yayınladı. Röportaj, Ukraynalı General Oleg Mikat ve savaş alanıyla ilgili anılarını vurguladı. Görüşme sırasında, 2014-2015 Donetsk Havaalanı 93. Mekanize Piyade Tugayı’nı yöneten Ukraynalı general olarak tanıtıldı. Birimi, Rus işgal kuvvetlerinin TOS-1 Buratino kullandığını gözlemledi. Mikat’a göre, Donetsk havaalanının güneyinde Stratonavtov caddesinde bu tür dört savaş aracı görüldü.

Önce tank olarak kabul edildiler, sonra TOS-1 Buratino olarak tanımlandılar. Araçlardan biri birkaç roket attı. Pisky köyü yakınlarında konuşlanmışlardı. Onlara 93. Tugay’dan toplarla saldırdık. Yanlarında iki araba yok edildikten sonra olay yerinden ayrıldılar. Daha sonra Ukrayna istihbarat servisinden bunun TOS-1 Buratino olduğuna dair teyit aldık.

Tos-1 roketatar sistemi muhtemelen Donbas’ta gizlidir

Rusya bazen bu ağır 220 mm roketatar sistemini işgal altındaki doğu Ukrayna’daki savaşlarda kullandı. Daha sonra, muhtemelen Batı medyası da dahil olmak üzere büyük halk protestolarından sonra, bölgedeki sistemler kaldırıldı veya kullanımları hakkında daha fazla gerçekleri dışlamak için gizlendi.

İnformNapalm’ın Ekim 2015’te bu sistemin Suriye’ye transferini [9] de belgelediğini belirtmek gerekir. Aralık 2015’te, ağır füze topçu sistemleri için mühimmatların TOS-1 Buratino ve TOS-1A Solntsepyok’un Novorossisk limanından İstanbul Boğazı üzerinden Suriye’ye taşınmasını belgeleyen bir OSINT çalışması [10] yayınlandı. Taşıma, Rus donanması için kargo gemisi Yauza tarafından gerçekleştirildi.

Rus kargo gemisi Yauza, TOS-1-A için cephane taşıyor

TOS-1 sistemi Rus KBRN kuvvetleri tarafından kullanılıyor

Açık kaynaklara göre, özellikle Rusya Savunma Bakanlığı’nın web sitesinde, TOS-1 sistemi esas olarak Rus KBRN kuvvetleri tarafından kullanılıyor:

① Askeri Birim 71432, 1 KBRN Tugayı
② Askeri Birim 07059, 16 KBRN Tugayı
③ Askeri Birim 11262, 27 KBRN Tugayı
④ Askeri Birim 16383, 40. KBRN Alayı
⑤ Askeri Birim 59792, 35. KBRN Alayı
⑥ Askeri Birim 41474, 70. Roketatar Taburu

İnformNapalm'ın Rus saldırganlığıyla ilgili etkileşimli veri tabanıİnformNapalm, Ukrayna’ya karşı savaşta yer alan Rus askerlerini ve ekipmanlarını sürekli olarak kaydeder. Fotoğrafı veya videosu olan ve ek bilgi sağlayabilen herkesten bizimle iletişime geçmelerini rica ediyoruz. Bu veriler, dünyanın en büyük çok dilli Rus savaş suçları veri tabanını [11] tamamlayacak.

Ayrıca okuyun


İnformNapalm Türkçe [15] Kaynağa link atarak paylaşırsanız seviniriz! Creative Commons – Attribution 4.0 International – CC BY 4.0. Facebook [16], Twitter [15] ve Telegram’da [17] InformNapalm’ın sayfalarını takip edin. InformNapalm’a nasıl destek [18] verebileceğiniz hakkında okuyun.