{"id":3996,"date":"2024-05-05T21:27:25","date_gmt":"2024-05-05T21:27:25","guid":{"rendered":"https:\/\/informnapalm.org\/tr\/?p=3996"},"modified":"2024-05-11T21:55:33","modified_gmt":"2024-05-11T21:55:33","slug":"politolog-yevhen-mahda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/informnapalm.org\/tr\/politolog-yevhen-mahda\/","title":{"rendered":"Politolog Yevhen Mahda’dan 29 Nisan ile 5 May\u0131s tarihlerine uluslararas\u0131 bak\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"
\n

Politolog Yevhen Mahda, 29 Nisan ile 5 May\u0131s 2024 tarihleri aras\u0131ndaki uluslararas\u0131 olaylara genel bir bak\u0131\u015f sunuyor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

Jens Stoltenberg ve David Cameron Kyiv’i ziyaret etti. Emmanuel Macron siyasi g\u00fc\u00e7 oyununa devam etti. Rusya, Ukrayna’n\u0131n mevcut ve eski cumhurba\u015fkanlar\u0131 ile bir dizi \u00fcst d\u00fczey yetkili hakk\u0131nda tutuklama emri \u00e7\u0131kard\u0131. G\u00fcrcistan h\u00fck\u00fcmeti “egemen demokratik” kapasitesini g\u00f6stermeye devam ediyor.<\/p>\n

NATO<\/span><\/span><\/h2>\n

15-16 Haziran tarihlerinde \u0130svi\u00e7re’de ger\u00e7ekle\u015ftirilecek olan K\u00fcresel Bar\u0131\u015f Zirvesi \u00f6ncesinde Ukrayna temsilcileri Rusya ile olas\u0131 m\u00fczakerelerin mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Rus temsilciler davet edilmemi\u015f olsa da Ukrayna D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Dmitro Kuleba, yakla\u015fan zirvede Kremlin’e sunulabilecek ortak bir m\u00fczakere pozisyonu olu\u015fturmay\u0131 umdu\u011funu belirtti. Zirveye bir bu\u00e7uk ay kala zaman daral\u0131yor. \u00c7in ve Hindistan’\u0131n zirveye kat\u0131l\u0131m\u0131 konusu ise hala g\u00fcndemde. Onlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck siyasi \u00f6nem ta\u015f\u0131yor ve Bat\u0131’ya daha fazla siyasi a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131racak.<\/p>\n

Genel Sekreter Jens Stoltenberg’in Rusya’n\u0131n kitlesel i\u015fgalinin ba\u015flamas\u0131ndan bu yana Kyiv’e yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ziyaret, muhtemelen bu pozisyondaki son siyaset\u00e7isi olacak. \u0130ttifak\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n koordinasyonunu sonbaharda ba\u015fka bir Genel Sekreter devralacak. Stoltenberg, Volodymyr Zelenski’yi temmuz ay\u0131nda ABD’de yap\u0131lacak NATO zirvesine davet etmekle kalmad\u0131 (75. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Ukrayna’n\u0131n ittifaka \u00fcyeli\u011fi konusunda herhangi bir garanti vermeden), ayn\u0131 zamanda Ukrayna’n\u0131n baz\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 da teyit etti.<\/p>\n

Avrupa Birli\u011fi<\/span><\/span><\/h2>\n

1 May\u0131s, \u00e7o\u011fu eski sosyalist devletlerden olu\u015fan 10 \u00fclkenin AB’ye kat\u0131lmas\u0131yla AB tarihinin en b\u00fcy\u00fck geni\u015flemesinin 20. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc kutlad\u0131. “Avrupa’n\u0131n 1 May\u0131s G\u00fcn\u00fc” kutlamalar\u0131, AB’nin sonunun yak\u0131n oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki varsay\u0131mlar\u0131n abart\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterdi. \u00dcye devletler bu b\u00fcy\u00fck \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, f\u0131rsat ve kaynak birli\u011fine olumlu bir aidiyet duygusu hissetmektedir.<\/p>\n

Polonyal\u0131 \u00e7ift\u00e7iler ya da \u00e7ift\u00e7i k\u0131l\u0131\u011f\u0131na girmi\u015f ki\u015filer, Polonya-Ukrayna s\u0131n\u0131r\u0131ndaki t\u00fcm s\u0131n\u0131r kap\u0131lar\u0131na y\u00f6nelik ablukay\u0131 kald\u0131rd\u0131. Bu ‘bahar ekimi’ ile ilgili de\u011fil, daha ziyade Polonya’daki yerel se\u00e7imlerin sonu\u00e7lanmas\u0131yla ilgili gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Donald Tusk h\u00fck\u00fcmetinin diyalog yoluyla durumu etkilemeyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Olaf Scholz ve Emmanuel Macron, Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 ile \u00c7in lideri Xi Jinping aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fmenin arifesinde ak\u015fam yeme\u011fi yediler. Bu olay, yo\u011fun rekabet alt\u0131nda bile b\u00fcy\u00fck siyasette d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Macron’un gerekirse Frans\u0131z birliklerini Ukrayna’ya g\u00f6nderme ihtimalini g\u00f6z ard\u0131 etmedi\u011fine dair a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n, AB’nin gayri resmi siyasi liderli\u011fi i\u00e7in Scholz’a kar\u015f\u0131 verilen sava\u015f\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu herkes i\u00e7in a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Slovakya Ba\u015fbakan\u0131 Robert Fico, Slovaklar\u0131n Ukrayna’ya ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 4 milyon Euro’yu k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi\u011fini ifade ederken, se\u00e7im sonras\u0131 zafer perspektifinden ve Orb\u00e1n’\u0131n deneyimini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak konu\u015ftu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Orb\u00e1n’\u0131n k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce partiden ayr\u0131lan meslekta\u015f\u0131 P\u00e9ter Magyar’\u0131n pazar g\u00fcn\u00fc Debrecen’de d\u00fczenledi\u011fi 10.000 ki\u015filik miting Fidesz partisine bir sinyal olarak yorumland\u0131. D\u00fcnyada hi\u00e7bir \u015fey ebedi de\u011fildir, \u00f6zellikle de Orta Avrupa’da.<\/p>\n

ABD ve Birle\u015fik Krall\u0131k<\/span><\/span><\/h2>\n

\u0130ngiltere D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 David Cameron Kyiv’de 100 y\u0131ll\u0131k bir i\u015f birli\u011fi anla\u015fmas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde bulundu. Cameron ayr\u0131ca Ukrayna silahl\u0131 kuvvetlerinin Rusya’ya kar\u015f\u0131 herhangi bir sald\u0131r\u0131da \u0130ngiliz silahlar\u0131n\u0131 kullanabilece\u011fini de teyit etti.<\/p>\n

Cameron ayn\u0131 zamanda \u0130ngiltere’nin Rus f\u00fcze ve \u0130HA’lar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinde (\u0130ngiltere’nin \u0130srail’i destekledi\u011fi gibi) rol almas\u0131 ihtimalini de reddetti.<\/p>\n

Rusya ve kom\u015fuluk b\u00f6lgesi<\/span><\/span><\/h2>\n

Ukrayna’y\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131z bir devlet olarak g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fan Rusya, Ukrayna Devlet Ba\u015fkan\u0131 Volodymyr Zelenski, eski Devlet Ba\u015fkan\u0131 Petro Poro\u015fenko ve bir dizi \u00fcst d\u00fczey Ukraynal\u0131 yetkili hakk\u0131nda tutuklama emri \u00e7\u0131kartt\u0131. \u0130lgin\u00e7tir ki Rusya hen\u00fcz Yanukovi\u00e7’i Kremlin’de halk\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in “konforlu ki\u015fisel hapishanesinden” \u00e7\u0131karmaya cesaret edememi\u015ftir.<\/p>\n

Ukrayna’dan ele ge\u00e7irilen askeri teknolojiyi g\u00f6steren sergi, Rusya’n\u0131n Moskova b\u00f6lgesindeki Patriot Park’ta a\u00e7\u0131ld\u0131. Ne yaz\u0131k ki bu giri\u015fim kamuoyunu etkilemedi. Bu nedenle 9 May\u0131s’taki “\u00d6l\u00fcms\u00fcz Alay” etkinli\u011finin de iptal edildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu \u00f6zellikle dikkat \u00e7ekici bir \u015fey.<\/p>\n

Gazprom 2023 mali y\u0131l\u0131n\u0131 6,7 milyar dolar zararla kapatt\u0131. Bu, Kremlin’in y\u0131llard\u0131r \u00fczerinde durdu\u011fu “enerji silah\u0131n\u0131n” genel bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n

Eski Sovyet \u00fclkeleri<\/span><\/span><\/h2>\n

G\u00fcrcistan’da, yak\u0131n zamanda parlamento taraf\u0131ndan ikinci okumada onaylanan “yabanc\u0131 ajanlara” ili\u015fkin yasan\u0131n kabul edilmesine kar\u015f\u0131 protestolar devam ediyor. Tiflis’teki polis genellikle muhalefet liderlerine k\u00f6t\u00fc muamele etti\u011fi i\u00e7in ele\u015ftirildi. \u00dclkenin Cumhurba\u015fkan\u0131 Salome Zurabi\u015fvili, yaln\u0131zca “Rus yasalar\u0131n\u0131” de\u011fil, ayn\u0131 zamanda t\u00fcm “Rus h\u00fck\u00fcmetini” de sorun olarak g\u00f6r\u00fcyor. G\u00fcrcistan Ba\u015fbakan\u0131 \u0130rakli Kobakhidze, ABD’ye yapmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 geziyi bile iptal etti. G\u00fcrc\u00fc R\u00fcyas\u0131 partisi G\u00fcney Kafkasya’da kat\u0131 otoriter bir g\u00fc\u00e7 olmaya devam ediyor.<\/p>\n

Uluslararas\u0131 haberler<\/span><\/span><\/h2>\n

Ukrayna D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, konsolosluk sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlamak i\u00e7in AI avatar\u0131 Viktorya \u015ei’yi tan\u0131tt\u0131. Bu durumda mesele sadece ileri teknolojiyi benimsemek de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda odak noktas\u0131n\u0131n Ukrayna vatanda\u015flar\u0131n\u0131n askerlik \u00e7a\u011f\u0131ndaki konsolosluk hizmetlerinden mahrum b\u0131rak\u0131lmas\u0131ndan ba\u015fka y\u00f6ne kayd\u0131r\u0131lmas\u0131yla da ilgili.<\/p>\n

Ortodoks Patrik Bartholomeos, Paskalya’da Rusya ile Ukrayna aras\u0131nda “bire kar\u015f\u0131 bir” ilkesine dayal\u0131 bir esir de\u011fi\u015fimi yap\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Ne yaz\u0131k ki bu talep Moskova’da pek duyulacak gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n

\n

Yevhen Mahda tan\u0131nm\u0131\u015f bir Ukraynal\u0131 politolog<\/a>, tarih\u00e7i, gazeteci ve D\u00fcnya Politikalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc’n\u00fcn ba\u015fkan\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130nformNapalm’dan di\u011fer makaleleri okuyun<\/span><\/span><\/h2>\n