{"id":4169,"date":"2024-09-30T20:54:16","date_gmt":"2024-09-30T20:54:16","guid":{"rendered":"https:\/\/informnapalm.org\/tr\/?p=4169"},"modified":"2024-11-18T21:25:34","modified_gmt":"2024-11-18T21:25:34","slug":"rosatom-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/informnapalm.org\/tr\/rosatom-2\/","title":{"rendered":"Rosatom: Rusya’n\u0131n n\u00fckleer enerji imparatorlu\u011fu ve jeopolitik g\u00fc\u00e7 fakt\u00f6r\u00fc"},"content":{"rendered":"
\n

Rosatom, Rusya’n\u0131n devlet kontrol\u00fcndeki bir holding \u015firketidir ve n\u00fckleer enerji end\u00fcstrisinde 360’tan fazla farkl\u0131 \u015firketi kapsamaktad\u0131r. \u015eirket, Rusya’daki t\u00fcm sivil n\u00fckleer santrallerden, n\u00fckleer silah kapasitesine, ara\u015ft\u0131rma organizasyonlar\u0131ndan n\u00fckleer buzk\u0131ran gemisi \u015firketlerine kadar geni\u015f bir sorumluluk yelpazesine sahiptir.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

\u015eirket, uran rezervleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fcnyada ikinci, uran \u00fcretimi bak\u0131m\u0131ndan ise be\u015finci en b\u00fcy\u00fck olarak s\u0131ralanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda n\u00fckleer enerji \u00fcretiminde d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131radad\u0131r. Rosatom, k\u00fcresel uran zenginle\u015ftirme pazar\u0131n\u0131n %40’\u0131n\u0131 ve n\u00fckleer yak\u0131t pazar\u0131n\u0131n %17’sini kontrol etmektedir.<\/p>\n

Rosatom ve k\u00fcresel pazar<\/span><\/span><\/h2>\n

Rosatom’un misyonu, Rusya’daki n\u00fckleer enerji end\u00fcstrisini ve enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc geli\u015ftirmek ve \u00fclkenin ulusal g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamakt\u0131r. Bu, n\u00fckleer silah kapasitesinin olu\u015fturulmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Ayr\u0131ca, \u015firket, Rusya’n\u0131n n\u00fckleer enerji alan\u0131ndaki uluslararas\u0131 taahh\u00fctlerini yerine getirmekten ve Kremlin rejimi i\u00e7in \u00f6nemli bir jeopolitik akt\u00f6r olarak hareket etmekten sorumludur. Bu durum, Rusya’n\u0131n d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda n\u00fckleer santraller in\u015fa ederek ve Amerikan ve Avrupa n\u00fckleer \u015firketleriyle rekabet ederek k\u00fcresel etkisini geni\u015fletmesini sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n

2021 y\u0131l\u0131nda Putin, h\u00fck\u00fcmete Rusya’n\u0131n toplam elektrik \u00fcretiminde n\u00fckleer enerjinin pay\u0131n\u0131 %25’e \u00e7\u0131karma talimat\u0131 vermi\u015ftir. Rus h\u00fck\u00fcmetinin 30 Aral\u0131k 2022 tarihli (No. 4383-r) bir karar\u0131na g\u00f6re, toplamda 12,1 GW kapasitesine sahip 17 n\u00fckleer reakt\u00f6r\u00fcn i\u015fletilmesi, 8,3 GW kapasitesine sahip 13 \u00fcnitenin ise kapat\u0131lmas\u0131 planlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Rusya’n\u0131n n\u00fckleer enerji stratejisi<\/span><\/span><\/h2>\n

Rusya’n\u0131n uzak ve izole b\u00f6lgeleri, \u00f6rne\u011fin Sibirya i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck n\u00fckleer santrallerin in\u015fas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Bu, Avrupa s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde sanayi tesisleri yayma yollar\u0131ndan biri olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l Rusya’n\u0131n enerji altyap\u0131s\u0131na yap\u0131lan uzun menzilli sald\u0131r\u0131lar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Rus enerji altyap\u0131s\u0131n\u0131n NATO ile Rusya aras\u0131nda bir \u00e7at\u0131\u015fma durumunda h\u0131zla m\u00fcttefik devletler taraf\u0131ndan tahrip edilme riski b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Sibirya’daki n\u00fckleer enerji geli\u015ftirme, Rusya’ya, askeri-end\u00fcstriyel kompleksini olas\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fma durumunda tamamen yok olmaktan koruma sa\u011flard\u0131.<\/p>\n

Ekonomik boyutlar<\/span><\/span><\/h2>\n

Bu projelerin finanse edilmesi i\u00e7in Rosatom, uluslararas\u0131 i\u015f ortaklar\u0131 ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde krediler kullanacakt\u0131r. \u00d6nemli bir yapt\u0131r\u0131m bask\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, \u015firket uluslararas\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde geni\u015fletmi\u015ftir.<\/p>\n

2022’de \u015firketin toplam geliri 11 milyar Amerikan dolar\u0131 olup, beklenen k\u00e2r\u0131 9 milyar Amerikan dolar\u0131d\u0131r. Rosatom’un uluslararas\u0131 projelerinin toplam de\u011feri ise 200 milyar Amerikan dolar\u0131n\u0131 a\u015fmaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Rosatom, Rusya’n\u0131n Ukrayna’ya kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015f\u0131 finanse etmek i\u00e7in 3,1 milyar Amerikan dolar\u0131 tutar\u0131nda katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eirketin kazan\u00e7lar\u0131n\u0131n, yapt\u0131r\u0131m eksikli\u011fi ve artan uluslararas\u0131 projeler sayesinde artmas\u0131 beklenmektedir. Bu da \u015firketin Rus ordusunun, Ukrayna’daki sivil hedeflere y\u00f6nelik bombalama ve \u00f6ld\u00fcrme operasyonlar\u0131n\u0131 finanse etme kapasitesini art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u015eu anda Rosatom, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 11 \u00fclkede 34 n\u00fckleer reakt\u00f6r in\u015fa etmektedir ve t\u00fcm projeler planland\u0131\u011f\u0131 gibi ilerlemektedir. Bu projeler T\u00fcrkiye, M\u0131s\u0131r, \u00c7in, Macaristan, Banglade\u015f, Hindistan, Beyaz Rusya, \u00d6zbekistan, Ermenistan, K\u0131rg\u0131zistan ve Myanmar’da devam etmektedir.<\/p>\n

K\u00fc\u00e7\u00fck n\u00fckleer santraller ve stratejik avantajlar<\/span><\/span><\/h2>\n

Rosatom’un k\u00fcresel \u00e7apta te\u015fvik etti\u011fi bir di\u011fer alan ise k\u00fc\u00e7\u00fck n\u00fckleer santrallerdir. Kas\u0131m 2022’de Myanmar ve K\u0131rg\u0131zistan ile bu t\u00fcr tesislerin in\u015fas\u0131 i\u00e7in anla\u015fmalar imzalanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u015eirket ayr\u0131ca uran madencili\u011fi, uran zenginle\u015ftirme ve yak\u0131t \u00fcretiminde lider konumdad\u0131r. Yapt\u0131r\u0131mlar ve Amerikan ile Avrupa pazarlar\u0131ndaki kay\u0131plara ra\u011fmen, \u015firket lider konumlar\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, \u00fcretim ve faaliyetlerini d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda geni\u015fletmektedir. \u00d6rne\u011fin, Bolivya ve S\u0131rbistan’da n\u00fckleer bilim ve teknoloji merkezleri in\u015fa etmektedir.<\/p>\n

Bu t\u00fcr tesislerin in\u015fas\u0131 i\u00e7in Vietnam ve Ruanda ile de m\u00fczakereler devam etmektedir. Ayr\u0131ca, Rusya ve Beyaz Rusya, n\u00fckleer at\u0131klar\u0131n bertaraf\u0131 konusunda bir anla\u015fma imzalam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Uluslararas\u0131 projeler ve i\u015fbirli\u011fi<\/span><\/span><\/h2>\n

Avrupa’da, \u015firket, Rusya’ya y\u00f6nelik uluslararas\u0131 bask\u0131lara ra\u011fmen, kazan\u00e7 elde etmek i\u00e7in ba\u011fl\u0131 \u015firketler kullanmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Hollanda’daki Uranyum One \u015firketi 222 milyon Euro k\u00e2r elde etmi\u015f ve bu k\u00e2r\u0131n bir k\u0131sm\u0131 Rosatom’a transfer edilmi\u015ftir. \u015eirket, Kazakistan ve Tanzanya’da uran madencili\u011fi yapmakta ve bu hammaddelerle ticaret yapmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bir di\u011fer ba\u011fl\u0131 \u015firketi ise Frans\u0131z devlet \u015firketi Framatome SA’d\u0131r. Rosatom, bu \u015firketle i\u015fbirli\u011fi yapmay\u0131 planlamaktad\u0131r ve bu i\u015fbirli\u011fi, do\u011fu Avrupa \u00fclkeleri olan Bulgaristan, \u00c7ek Cumhuriyeti, Macaristan ve Slovakya’daki reakt\u00f6rlerde kullan\u0131lacak n\u00fckleer yak\u0131tlar\u0131n \u00fcretimini hedeflemektedir.<\/p>\n

2023 y\u0131l\u0131nda Framatome, Rosatom’un ba\u011fl\u0131 kurulu\u015fu TVEL Fuel ile ortak bir giri\u015fim kurmu\u015f ve bu giri\u015fim, Alman h\u00fck\u00fcmetinden Lingen \u015fehrine teknoloji transferi i\u00e7in onay almak istemektedir.<\/p>\n

Yapt\u0131r\u0131mlar ve uluslararas\u0131 politika<\/span><\/span><\/h2>\n

Sonu\u00e7 olarak, AB \u00fclkeleri, ABD’nin aksine, Rosatom’a kar\u015f\u0131 herhangi bir yapt\u0131r\u0131m uygulamam\u0131\u015ft\u0131r. ABD h\u00fck\u00fcmeti ise yaln\u0131zca 1.500 bireye y\u00f6nelik ki\u015fisel yapt\u0131r\u0131mlar ve Rosatom’un baz\u0131 ba\u011fl\u0131 kurulu\u015flar\u0131, \u00f6rne\u011fin Rosatom Arctic’e y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlamalar getirmi\u015ftir.<\/p>\n

Buna ra\u011fmen, Rosatom, Amerikan enerji sekt\u00f6r\u00fcnde kullan\u0131lan zenginle\u015ftirilmi\u015f uran\u0131n \u00fc\u00e7te birini sa\u011flamaktad\u0131r ve Amerikan \u015firketlerinden y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 1 milyar Amerikan dolar\u0131 kazan\u00e7 elde etmektedir.<\/p>\n

\u015eirketin Zaporijya n\u00fckleer santralini i\u015fgal etmesine ra\u011fmen, \u00f6nemli yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n eksikli\u011fi, Rosatom’un bat\u0131dan, n\u00fckleer santrallerin in\u015fas\u0131 i\u00e7in gerekli oldu\u011fu iddia edilen bile\u015fenleri ithal etmesine olanak tan\u0131maktad\u0131r. Ancak, bu bile\u015fenlerin askeri ekipmanlar ve silah \u00fcretimi i\u00e7in kullan\u0131lma riski vard\u0131r.<\/p>\n

2023 y\u0131l\u0131nda, \u015firket, gerekli elektronik ekipmanlar\u0131 paralel ithalat kanallar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Rus \u015firketlerinden temin etmek i\u00e7in ek olarak 255 milyon Amerikan dolar\u0131 harcam\u0131\u015ft\u0131r. Bu al\u0131m i\u015flemlerinden sorumlu en b\u00fcy\u00fck Rus \u015firketleri aras\u0131nda Kraftway Corporation, Norsi-Trans ve Rikor Electronics bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Milandr, MCST, Modul, Code of Safety, Timtech, IVK, Emzior ve Prosoft-Systems \u015firketleri de bu s\u00fcre\u00e7te yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zet ve sonu\u00e7lar<\/span><\/span><\/h2>\n

Rosatom’un, Putin’in jeopolitik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte te\u015fvik etmenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lar\u0131ndan biri oldu\u011funu anlamak \u00f6nemlidir. \u015eirketin n\u00fckleer enerji alan\u0131ndaki liderli\u011fi, farkl\u0131 \u00fclkelerde projeleri aktif olarak y\u00fcr\u00fctmesine ve Rus n\u00fckleer teknolojisine ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar olu\u015fturmas\u0131na olanak tan\u0131maktad\u0131r. Rosatom’a kar\u015f\u0131 etkin bir yapt\u0131r\u0131m eksikli\u011fi, \u015firketin bat\u0131dan, \u00e7ift kullan\u0131ml\u0131 teknolojiler i\u00e7in elektronik bile\u015fenler sat\u0131n almas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n

Rus n\u00fckleer teknolojisinin ba\u015fl\u0131ca t\u00fcketicileri, Rusya’n\u0131n yak\u0131n m\u00fcttefikleridir. Bu \u00fclkeler aras\u0131nda Belarus, T\u00fcrkiye, Macaristan ve \u00c7in gibi dostane \u00fclkeler yer almaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Hindistan, \u00d6zbekistan, S\u0131rbistan, Banglade\u015f ve di\u011fer \u00fclkeler de bu gruba dahildir. Rusya’n\u0131n iktidarda oldu\u011fu Afrika \u00fclkelerinde de ilgin\u00e7 geli\u015fmeler ya\u015fanmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Nijer’deki askeri darbeden sonra, Nijer, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck uran rezervlerine sahip \u00fclkelerden biridir ve \u015fu anda uran \u00e7\u0131karma haklar\u0131n\u0131n Rosatom’a devredilmesi planlanmaktad\u0131r. Bu haklar daha \u00f6nce Frans\u0131z \u015firketleri taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyordu.<\/p>\n

Rusya’n\u0131n enerji sekt\u00f6r\u00fc \u00fczerindeki kontrol\u00fc<\/span><\/span><\/h2>\n

Bu durum, Rusya’ya Gazprom’un enerji sekt\u00f6r\u00fc \u00fczerindeki kontrol\u00fcne benzer bir kontrol sa\u011flayabilir ve bu da bir\u00e7ok Avrupa \u00fclkesinde siyasi kararlar \u00fczerinde \u00f6nemli bir etki yaratabilir. \u00d6rne\u011fin, Nord Stream 2 Almanya’y\u0131 ekonomik olarak Rusya’ya ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirmi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015fekilde, Macaristan ve Slovakya’ya ucuz gaz temini, Rusya yanl\u0131s\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerin iktidarda oldu\u011fu ve AB’yi her ne pahas\u0131na olursa olsun yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 kald\u0131rmaya zorlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde de benzer bir etki yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bununla birlikte, Gazprom \u00f6nemli yapt\u0131r\u0131mlar alm\u0131\u015f ve AB \u00fclkeleri, Rus gaz\u0131na olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 azaltmak ve alternatif enerji kaynaklar\u0131 aramak i\u00e7in yeniden yap\u0131land\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130nformNapalm’dan di\u011fer makaleleri okuyun<\/span><\/span><\/h2>\n