Onlardan 14-ü öldükləri vaxt aktiv xidmətdə idi. Digər ikisi isə müharibəyə qayıtmış istefada olan generallar idi.

İlk matəm marşından on il sonra

2016-cı ildə İnformNapalm genişhəcmli “Rusiya generalları üçün matəm marşı” xronologiyasını dərc etmişdi. Həmin materialda müəmmalı şəraitdə həyatını itirən rus general və admiralları ilə bağlı hallar toplanmışdı. İnfoqrafikada aydın “statistik sıçrayışlar” görünürdü və onların əhəmiyyətli hissəsi Rusiyanın hərbi əməliyyatlar apardığı dövrlərlə üst-üstə düşürdü.

2021-ci ildə, həmin vaxt artıq beş yaşı olan və on iki dildə yayımlanan bu material Rusiyanın nəzarət qurumu Roskomnadzorun xüsusi diqqətini çəkdi. Rusiya rəsmiləri İnformNapalm-dan məqalənin saytdan silinməsini rəsmi şəkildə tələb etdilər, lakin genişmiqyaslı işğaldan sonra ukraynalıların Rusiyanın “Moskva” hərbi gəmisinə verdikləri cavabın eynisini aldılar. On ildən sonra mövzuya yenidən qayıdırıq. Bu dəfə söhbət Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsinin nəticələrini öz üzərində hiss etmiş rus generallarının xronologiyasından gedir.

Həlak olmuş generalların siyahısının hazırlanması metodikası

Əsas siyahıya yalnız ölüm faktının rəsmi açıqlamalar, ailə üzvlərinin verdiyi məlumatlar, dəfnə dair məlumatlar, dövlət reyestrləri və ya bir-birindən müstəqil mənbələrin birgə təhlili əsasında təsdiqləndiyi hallar daxil edilir. Bu meyar mühüm əhəmiyyət daşıyır, çünki 2022-ci ildə Ukrayna və beynəlxalq media ayrı-ayrı rus generallarının ölümü barədə yanlış məlumatlar da yaymışdı.

İnformNapalm yoxlama məqsədilə BBC-nin rus redaksiyası, Mediazona və könüllülər qrupunun birgə hazırladığı adlar bazasından da istifadə edir. Mediazona bu bazanı ailə üzvlərinin məlumatları, regional media, rəsmi qurumlar, dəfnə dair məlumatlar və digər sənədləşdirilmiş sübutlar da daxil olmaqla açıq və təsdiqlənmiş mənbələr əsasında tərtib edir.

Məqalə hazırlanarkən Mediazona-nın statistikasında da 16 general yer alırdı: beş general-leytenant, səkkiz general-mayor, iki istefada olan general, eləcə də Ukrayna Təhlükəsizlik Xidmətinin — SBU-nun keçmiş general-mayoru Volodımır Lyapkin. Lyapkin Rusiyaya qaçmış və Rusiya tərəfində döyüşmüşdü. O, İnformNapalm-ın rus generalları ilə bağlı siyahısına daxil edilməyib. Anton Qrunisin ölümü sentyabrın 16-da təsdiqləndikdən sonra İnformNapalm-ın siyahısında da 16 rus generalı yer aldı.

2022-ci ildə həlak olmuş rus generalları

General-mayor Andrey Suxovetski — 28 fevral

Suxovetski 41-ci Ordunun komandan müavini idi. O, Ukraynadakı döyüşlərdə öldürüldü və genişmiqyaslı işğal başlayandan sonra ölümü dəqiq şəkildə təsdiqlənən ilk rus generalı oldu.

General-mayor Vladimir Frolov — 10 mart

Frolov 8-ci Qvardiya Ordusunun komandan müavini idi. Ölüm tarixi sənədlər əsasında müəyyən edildi. Frolov aprel ayında Sankt-Peterburqda dəfn olundu.

İstefada olan general-mayor Kanamat Botaşev — 22 may

Əvvəllər Rusiya hərbi aviasiyasında general olmuş Botaşev istefaya çıxdıqdan sonra yenidən döyüş uçuşlarına qayıtmışdı. Onun Su-25 təyyarəsi Ukrayna üzərində vuruldu. Jurnalist araşdırmalarına görə, müharibə zamanı onun “Vaqner” özəl hərbi şirkəti ilə əlaqələri olub.

General-mayor Roman Kutuzov — 5 iyun

Kutuzov 8-ci Ordunun yüksək rütbəli zabiti idi və qondarma Donetsk Xalq Respublikasının (DXR) 1-ci Ordu Korpusunun rəhbərliyi ilə əlaqəli idi. O, Luqansk vilayətində öldürüldü. Ölümü Rusiya mənbələri, eləcə də dəfninə dair məlumatlarla təsdiqləndi.

2023-cü ildə həlak olmuş rus generalları

General-mayor Sergey Qoryaçev — 12 iyun

Qoryaçev 35-ci Ordunun qərargah rəisi idi. O, Zaporijjya istiqamətindəki cəbhə xəttində öldürüldü. Sankt-Peterburqdakı dəfninə dair məlumatlar sonradan onun ölümünü əlavə olaraq təsdiqlədi.

General-leytenant Oleq Tsokov — 11 iyul

Tsokov Cənub Hərbi Dairəsinin komandan müavini idi. O, işğal olunmuş Ukraynanın Berdyansk şəhəri yaxınlığındakı Rusiya komanda məntəqəsinə edilən hücum zamanı öldürüldü.

General-mayor Vladimir Zavadski — 28 noyabr

Zavadski 14-cü Ordu Korpusunun komandan müavini idi. O, Ukraynanın müvəqqəti işğal olunmuş ərazisində öldürüldü. Ölümü daha sonra Rusiyanın regional hakimiyyət orqanları tərəfindən rəsmi şəkildə təsdiqləndi. Açıq mənbələr əsasında tərtib edilmiş şəxsi məlumatlar dosyesi.

2024-cü ildə həlak olmuş rus generalları

İstefada olan general-mayor Andrey Qolovatski — 30 iyun

Qolovatski əvvəllər Rusiya Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının Şimali Qafqaz Regional Komandanlığında qərargah rəisinin birinci müavini olub. Mediazona onun ölümünü nekroloq və Rusiyadakı miras işlərinə dair reyestr məlumatları vasitəsilə təsdiqləyib.

General-mayor Pavel Klimenko — 6 noyabr

Klimenko 5-ci Əlahiddə Motoatıcı Briqadanın komandiri idi. Mövcud məlumatlara görə, FPV tipli pilotsuz uçuş aparatının hücumu nəticəsində ölümcül yaralanıb. Ölümü Rusiya mənbələri tərəfindən təsdiqlənib.

General-leytenant İqor Kirillov — 17 dekabr

Kirillov Rusiyanın Radiasiya, Kimyəvi və Bioloji Müdafiə Qoşunlarının rəisi idi. Moskvada yaşadığı binanın qarşısında elektrik skuterinə yerləşdirilmiş partlayıcı qurğunun partlaması nəticəsində köməkçisi ilə birlikdə öldürüldü.

2025-ci ildə həlak olmuş rus generalları

General-leytenant Yaroslav Moskalik — 25 aprel

Moskalik Rusiya Baş Qərargahının Baş Əməliyyat İdarəsinin rəis müavini idi. O, Moskva vilayətinin Balaşixa şəhərində yaşadığı binanın qarşısında avtomobilin partlaması nəticəsində öldürüldü.

General-mayor Mixail Qudkov — 2 iyul

Qudkov Rusiya Hərbi Dəniz Donanması komandanının sahil və quru qoşunlarına cavabdeh müavini idi. Bundan əvvəl 155-ci Dəniz Piyadaları Briqadasının komandiri olmuşdu. Qudkov Kursk vilayətindəki Rusiya komanda məntəqəsinə edilən hücum zamanı öldürüldü.

General-leytenant Fanil Sarvarov — 22 dekabr

Sarvarov Rusiya Baş Qərargahının Əməliyyat Hazırlığı İdarəsinin rəisi idi. Moskvada avtomobilinin altına yerləşdirilmiş partlayıcı qurğunun partlaması nəticəsində öldürüldü.

2026-cı ildə həlak olmuş rus generalları

General-leytenant Aleksandr Otroşenko — 31 mart

Otroşenko Şimal Donanmasının qarışıq aviasiya korpusunun komandiri idi. O, işğal olunmuş Krım yarımadasında qəzaya uğrayan hərbi An-26 təyyarəsinin göyərtəsində idi. Qəza döyüş əməliyyatları ilə əlaqəli deyildi, lakin onun xidmət zamanı həyatını itirdiyi təsdiqlənib.

General-mayor Valeri Ploxotnyuk — 1 avqust

Ploxotnyukun avqustun 1-də ölümü Rusiya dövlət reyestrlərindəki məlumatlar və daha sonra Troyekurovskoye qəbiristanlığında dəfn edilməsi ilə təsdiqlənir. Bu tarix Moskvadakı “Balzi Rossi” restoranında yüksək rütbəli Rusiya hərbçilərinin iştirakı ilə keçirilən qapalı tədbir zamanı baş vermiş partlayışla üst-üstə düşür. Bununla belə, Rusiya Ploxotnyukun ölüm şəraitini rəsmi şəkildə açıqlamayıb.

General-mayor Anton Qrunis — 12 sentyabr

Qrunis Rusiya Silahlı Qüvvələrinin 4-cü Əlahiddə Qvardiya Motoatıcı Briqadasının komandiri idi. Onun ölümü bu xronologiyada ən sürətlə və ən ətraflı şəkildə sənədləşdirilmiş hallardan biri oldu.

Rusiyadakı müharibə tərəfdarı Z mühitindən ilk dolayı məlumatlar ölüm faktının tam təsdiqlənməsindən bir neçə gün əvvəl ortaya çıxdı. Sentyabrın 16-na keçən gecə müharibəni dəstəkləyən bir neçə böyük Rusiya kanalı Qrunisin ölümünü heç bir qeyd-şərt olmadan təsdiqlədi. Həmin səhər general-leytenant Apti Alaudinov da onun ölümünü açıq şəkildə təsdiqlədi.

Sentyabrın 16-da Ukrayna Pilotsuz Sistemlər Qüvvələrinin komandanı Robert “Madyar” Brovdi hadisənin dəqiq şəraitini rəsmi şəkildə açıqladı. O, hücumun videosunu da yayımladı. Qrunis sentyabrın 12-də Donetsk vilayətinin müvəqqəti işğal olunmuş ərazisində yerləşdiyi dislokasiya məntəqəsində öldürüldü. Hücumu Pilotsuz Sistemlər Qüvvələrinin tərkibindəki “Raroh” bölməsinin hərbçiləri həyata keçirdilər.

Hadisələrin gedişini daha sonra açıq mənbələr vasitəsilə demək olar ki, real vaxt rejimində izləmək mümkün oldu: yüksək rütbəli hərbçinin öldürüldüyü barədə ilk anonim məlumatlardan, Rusiya nekroloqlarından və aktiv xidmətdə olan rus general-leytenantının təsdiqindən tutmuş dəqiq tarixin müəyyənləşdirilməsinə və hücumun görüntülərinin yayımlanmasına qədər. Qrunis İnformNapalm-ın “Rusiyanın 18-ci motoatıcı briqadası Krımı necə işğal etdi” adlı araşdırmasında da yer alırdı.

Onun soyadı 14 mart 2014-cü il tarixli 53 nömrəli əmrdən çıxarışda “döyüş tapşırığı”nı yerinə yetirmək üçün göndərilmiş və 16–18 mart dövrü üçün səhra ərzaq payı ayrılmış hərbçilərin sırasında göstərilmişdi. Bu dövr Rusiyanın Krımı ələ keçirmə əməliyyatının son mərhələsi ilə birbaşa üst-üstə düşürdü.

Sonrakı on iki il ərzində Qrunis general-mayor rütbəsinə yüksəldi və briqada komandiri oldu. “Rusiya Qəhrəmanı” adına layiq görülməsindən qısa müddət sonra öldürüldü.

İndiyədək sağ qalmış generallara qarşı sui-qəsd cəhdləri

Ölüm halları ilə yanaşı, rus generallarına qarşı təsdiqlənmiş və ehtimal olunan sui-qəsd cəhdləri də sənədləşdirilir. Bu bölmə də yenilənməyə davam edəcək.

1. Vladimir Alekseyev — 6 fevral 2026. Baş Qərargahın Baş İdarəsinin rəisinin birinci müavini Alekseyev Moskvada yaşadığı binanın pilləkən qəfəsində bir neçə dəfə güllələndi. Ağır yaralansa da, sağ qaldı.
2. Azatbek Omurbekov — 28 aprel 2026. Xabarovsk vilayətindəki hərbi qarnizonda baş vermiş partlayışdan sonra Rusiya mənbələri general-mayor Omurbekovu ehtimal olunan hədəf kimi göstərdi. İnformNapalm 2014-cü ilin aprelində Omurbekovu hərbi cinayətkar və Buçada hərbi cinayətlər törətmiş 64-cü Əlahiddə Motoatıcı Briqadanın komandiri kimi ilk müəyyən edən qurum olmuşdu.
3. Aleksandr Çayko — 1 avqust 2026. Moskvadakı “Balzi Rossi” restoranında partlayış general-polkovnik Çayko ilə əlaqəli qapalı tədbir zamanı baş verdi. Çayko sağ qaldı. Rusiya hakimiyyəti partlayışı terror aktı kimi qiymətləndirdi, lakin Çaykonun hədəf olduğunu təsdiqləmədi.
4. Nikolay Varpaxoviç — 3 sentyabr 2026. Hücum edən şəxs bir neçə dəfə atəş açdı, lakin generalın sağ qaldığı bildirildi. İnformNapalm-ın saytında açıq mənbələr əsasında hazırlanmış daha ətraflı dosye mövcuddur. Onun vəziyyəti davamlı olaraq izlənilir.

Cəbhə xəttindən Rusiyanın dərinliklərinə qədər

Xronologiya generalların ölüm hallarının xarakterinin zaman keçdikcə necə dəyişdiyini göstərir. Genişmiqyaslı işğalın ilk illərində rus generalları əsasən döyüş bölgələrində, cəbhədə, komanda məntəqələrində və ya döyüş uçuşları zamanı öldürülürdü. 2024-cü ilin sonlarından etibarən bu mənzərəyə Moskva və Moskva vilayətində hədəfli hücumlar da əlavə olundu.

2026-cı ildə Rusiyanın dərinliklərində generallara qarşı həm diversiya aktları, həm də sui-qəsd cəhdləri baş verib. Eyni zamanda Ukrayna Müdafiə Qüvvələri döyüş bölgəsindəki Rusiya qərargahlarına uğurlu hücumlar həyata keçirib. Xronologiya nə tamdır, nə də yekun xarakter daşıyır və yeni təsdiqlənmiş məlumatlar ortaya çıxdıqca yenilənəcək.

Mətn Andriy Lısıtsın tərəfindən xüsusi olaraq İnformNapalm üçün yazılıb.

Həmçinin oxuyun: Rusiya hərbçilərinin OSINT vasitəsilə müəyyən edilməsi — Kostyantınivka istiqamətində 72-ci Əlahiddə Motoatıcı Briqada.

İnformNapalm-ın digər məqalələrini oxuyun

• Wildberries PUA zərbələri və kiberəməliyyatların çarpaz atəşi altında
• Ukrayna Hərbi Dəniz Qüvvələri Krımda Bastion sahil raket kompleksini vurub
• Rusiyanın 2026–2027-ci illər üçün dron təhdidi və NATO-nun Ukraynadan çıxarmalı olduğu dərslər

Veb saytımıza bir link paylaşdığınız üçün çox sağ olun! Creative Commons – Attribution 4.0 International – CC BY 4.0. Facebook, X və Telegram-da İnformNapalm səhifələrini oxuyun.

İnformNapalm heç bir hökumətdən və ya sponsordan maliyyə dəstəyi almır. Yeganə sponsorlarımız fərdi könüllülər və oxuculardır. Siz həmçinin BuyMeACoffee vasitəsilə aylıq kiçik ianələr etməklə İnformNapalm-a dəstək ola bilərsiniz.