Bu gelişme Avrupa’da yeni bir soruyu gündeme getiriyor. Avrupa’yı Rusya’nın düzenlediği sabotaj eylemlerinden korumak yeterli mi, yoksa Moskova’nın saldırganlığının bedelini artırmak da mümkün mü?

Avrupa’nın altyapısı hedefte

Ağustos 2026’da Estonya merkezli savunma sanayisi şirketi Milrem Robotics’in tesislerinde yangın çıktı. Şirket, Ukrayna’nın da kullandığı insansız kara araçları üretiyor. Estonya Dışişleri Bakanlığı, 29 Eylül’de yaptığı açıklamada, ülkenin iç güvenlik servisinin kundaklama eyleminin Rusya tarafından organize edildiğini ortaya çıkardığını bildirdi. Bunun üzerine Estonya, bir Rus diplomatı Dışişleri Bakanlığına çağırarak resmî protestosunu iletti.

14 Eylül’de Romanya’nın Brașov kentindeki sanayi bölgesinde, savunma sanayisi şirketi CARFIL SA’nın yakınlarında yangın çıktı. Şirket, ROMARM savunma sanayisi grubuna bağlı. Romanya İstihbarat Servisi (SRI), 26 Ekim’de Rusya’dan yönetilen bir sabotaj ağını ortaya çıkardığını açıkladı. SRI’ye göre ağın görevleri arasında, çeşitli Avrupa ülkelerindeki savunma sanayisi tesislerine ve diğer sanayi kuruluşlarına yönelik olası saldırıların hazırlanması da bulunuyordu.

Bunlar münferit olaylar değil. Uluslararası Terörle Mücadele Merkezi (ICCT) ve GLOBSEC araştırmacıları, Şubat 2026’ya kadar Avrupa’da Rusya bağlantılı 151 sabotaj operasyonunu belgeledi. Araştırma, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinin başlangıcından itibaren yaşanan olayları kapsıyor. Eylül ayının sonuna gelindiğinde veri tabanındaki olay sayısı 180’i aşmıştı. Bunların arasında gerçekleştirilen, başarısız kalan ve önlenen saldırılar bulunuyor. Olayların çoğunda kundaklama veya patlayıcı madde kullanımı söz konusuydu.

Ancak veri tabanındaki artış, saldırıların özellikle 2026 yılında daha sık gerçekleştiği anlamına gelmiyor. Araştırmacılar, önceki yıllarda yaşanmış bazı olayları da sonradan tespit etti. Buna rağmen Estonya ve Romanya’daki yeni vakalar, sabotaj kampanyasının sürdüğünü ve savunma sanayisinin hedef alınmaya devam ettiğini gösteriyor.

Stockholm Centre for Eastern European Studies (SCEEUS), Ekim ayında yayımladığı araştırmada, Rusya’nın sabotaj faaliyetleri ile Ukrayna’da yürüttüğü savaş arasındaki bağın giderek belirginleştiğini belirtiyor. Araştırmaya göre sabotaj eylemleri, Ukrayna’ya sağlanan askerî desteği zorlaştırmayı ve savunma sanayisindeki üretimi aksatmayı amaçlıyor.

Kundaklama eylemleri sabotaj ve propaganda aracı olarak kullanılıyor

Rusya’nın sabotaj operasyonları görece düşük maliyetli olsa da kamuoyu üzerinde önemli etkiler yaratabiliyor. Polonya ve Litvanya’daki ticari tesislere yönelik kundaklama olaylarına ilişkin soruşturmalar, saldırıların propaganda amacıyla nasıl kullanılabildiğini gösteriyor.

Nisan 2026’da Polonya savcılığı, bir sabotaj ağıyla bağlantılı beş kişi hakkında dava açtı. Soruşturmaya göre söz konusu ağ, Rus istihbarat servisi adına faaliyet gösteriyordu. Varşova’daki bir OBI mağazası Nisan 2024’te ateşe verildiğinde saldırgan eylemini görüntüledi. Rus propaganda kanalları daha sonra görüntülerin bir bölümünü yayımladı. Vilnius’taki IKEA mağazasının kundaklanması sırasında ise grubun üyeleri hem yangını hem de itfaiyenin müdahalesini görüntüledi. Kayıtların daha sonra propaganda amacıyla kullanılması planlanıyordu.

Ağın başka bir üyesine, 12 Mayıs 2024’te Varşova’daki Marywilska 44 alışveriş merkezinde çıkan yangını görüntüleme görevi verildi. Görüntüler daha sonra Rusya’daki bir organizatöre iletildi. Soruşturulan bu olaylarda görüntü kaydı almak, suçun tesadüfi bir yan sonucu değil, doğrudan verilen görevin bir parçasıydı.

Ukrayna pasaportu taşıyan kişilerin sabotaj eylemleri için işe alınması, Rusya’ya propaganda faaliyetlerinde kullanabileceği malzeme de sağlayabiliyor. Kasım 2025’te Polonya demiryolu ağına yönelik sabotajın ardından ülkenin Dijitalleşme Bakanlığı, suçu Ukrayna’ya yüklemeyi amaçlayan bir kampanya tespit etti. Kampanya aynı zamanda Polonya güvenlik servislerine duyulan güveni sarsmayı hedefliyordu. Bu sırada Rusya yanlısı sosyal medya hesapları, sözde Ukrayna terörizmine ilişkin iddialar yaydı.

Ukrayna Dış İstihbarat Servisi, 6 Kasım 2026’da yaptığı açıklamada, özellikle sosyal ve ekonomik açıdan zor durumda bulunan kişilerin Avrupa’da sabotaj eylemleri için sistematik biçimde işe alınmasına karşı uyardı. Bu kişiler arasında Ukrayna vatandaşları da bulunuyor. Böylece Rus güvenlik servisleri hem saldırıları gerçekleştirecek kişiler bulabiliyor hem de propaganda faaliyetleri için yeni imkânlar elde ediyor. Ancak gözaltına alınan veya tutuklanan bir kişinin vatandaşlığı, sabotaj eyleminin hangi devlet tarafından organize edildiğini kanıtlamaz. Tek bir kişinin eylemleri de Ukraynalı mültecilere yönelik genel suçlamaların gerekçesi olamaz.

Rusya’da 2026 yılında şimdiden 242 sabotaj eylemi kaydedildi

Rusya Avrupa’da sabotaj operasyonları yürütürken kendi topraklarındaki gizli sabotaj faaliyetleri de artıyor. İnformNapalm, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinin başlangıcından bu yana açık kaynaklardan elde edilen bilgileri Fire veri tabanında derliyor. Veri tabanında Rusya’da yaşanan ve kamuoyuna yansıyan olaylar kayıt altına alınıyor. Kayıtlar yıl, ay, tarih, olay türü ve hedef kategorisine göre incelenebiliyor.

Sabotaj kategorisindeki olayların yıllara göre dağılımı şöyle.

İnformNapalm’ın hesaplamalarına göre 2026 yılında kaydedilen sabotaj eylemlerinin sayısı, 2025 yılının tamamına kıyasla şimdiden yüzde 87,6 arttı.

2026 yılında kaydedilen 242 olay, 2024 ve 2025 yıllarında belgelenen toplam 239 olayı da geride bıraktı. Rusya’nın geniş çaplı işgalinin başlangıcından 6 Kasım 2026’ya kadar veri tabanının bu kategorisine toplam 569 olay kaydedildi.

Kayıtlar arasında demiryollarındaki röle kabinlerine, askerlik şubelerine ve telekomünikasyon direklerine yönelik kundaklama eylemleri bulunuyor. Altyapıya verilen zararlar ve gizli grupların kamuoyuna yansıyan diğer eylemleri de bu kategoriye dâhil ediliyor. Buna karşılık Ukrayna’nın geçici olarak işgal altında bulunan topraklarında yaşanan olaylar istatistiklerin dışında tutuluyor. İnsansız hava aracı saldırıları, füze saldırıları ve diğer olay türleri ayrı kategorilerde kaydediliyor. Dolayısıyla istatistikler bütün yangınları, patlamaları veya askerî saldırıları değil, sabotaj eylemlerini kapsıyor.

Bir olayın veri tabanına kaydedilmesi, o olay hakkında açık kaynaklarda belgelenmiş bilgi bulunduğu anlamına geliyor. Ancak bu, eylemin arkasında Ukrayna istihbarat servislerinin olduğunu kanıtlamıyor. Sabotajların bir bölümü, ideolojik nedenlerle hareket eden gizli gruplar tarafından bağımsız olarak gerçekleştirilmiş olabilir. Her olayın faillerini belirlemek için ek kanıtlara ihtiyaç var. Veri tabanı sürekli güncelleniyor ve doğrulama işlemlerinin ardından geçmişte yaşanmış olaylara ilişkin yeni kayıtlar da eklenebiliyor.

Bu sınırlamalara rağmen istatistikler, Rusya’da kamuya açık kaynaklarla belgelenen sabotaj eylemlerinin sayısında önemli bir artış olduğunu gösteriyor. Artış, gizli faaliyetlerin gerçek boyutunu bütünüyle ortaya koymuyor. Ancak Rusya’nın iç güvenlik sistemi üzerindeki baskının giderek arttığına işaret ediyor.

Pasif savunmadan aktif caydırıcılığa

Rusya, Avrupa’nın Ukrayna’ya verdiği desteğin maliyetini artırmaya çalışıyor. Aynı zamanda Rusya’nın cephe gerisindeki altyapısı giderek daha savunmasız hâle geliyor. Bu durum Avrupa hükûmetlerini stratejik bir soruyla karşı karşıya bırakıyor. Moskova açısından Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşı sürdürmenin bedeli daha da artırılabilir mi?

European Council on Foreign Relations (ECFR), Mart 2026’da From Shield to Sword – Europe’s Offensive Strategy for the Hybrid Age başlıklı araştırmayı yayımladı. Araştırmanın yazarları, Avrupa’nın geleneksel savunma yaklaşımının hibrit tehditlere karşı daha aktif tedbirlerle desteklenmesini öneriyor. Bunlar arasında ekonomik önlemler, bilgi alanındaki faaliyetler ve siber operasyonlar bulunuyor. Çünkü tek tek tesislerin korunması, karşı tarafın yeni saldırılar düzenlemesini engellemiyor.

Ocak ayında yayımlanan RUSI araştırması, Rus sabotaj ağlarının finansmanını ele alıyor. Araştırmacılar, saldırıları gerçekleştiren kişilere para aktarılmasında kullanılan finansal aracılara ve ödeme kanallarına dikkat çekiyor. Bu yapılar önceden tespit edilerek yaptırımların ve hukuki tedbirlerin hedefi hâline getirilebilir.

Ancak tek tek ağların çökertilmesi, sabotaj kampanyasının bütünüyle sona ermesi anlamına gelmiyor. SCEEUS araştırmacısı Minna Ålander, Ekim ayında geleneksel askerî caydırıcılığın silahlı çatışma eşiğinin altında kalan sabotaj eylemlerine karşı yeterince etkili olmadığını belirtti. Ålander’e göre Rusya adına faaliyet gösteren kişilerin hareket alanını daraltacak ve Moskova’nın katlandığı maliyetleri zaman içinde artıracak sürekli ve tutarlı tedbirler gerekiyor.

Ukrayna’nın deneyimleri tartışmaya başka bir boyut da kazandırıyor. Ukrayna’nın savunma ve istihbarat kabiliyetlerinin desteklenmesi, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşın maliyetini artırabilir. Bu, Rusya topraklarındaki meşru askerî hedeflere yönelik operasyonları da kapsıyor.

Sabotaj savaşı iki yönde ilerliyor

2026 yılında iki paralel gelişme giderek daha belirgin hâle geliyor. Rusya, Avrupa’da korku yaratmak, altyapıyı aksatmak ve Ukrayna’ya verilen desteği zayıflatmak amacıyla sabotaj eylemlerini sürdürüyor. Aynı dönemde Rusya topraklarında kamuya açık kaynaklarla belgelenen sabotaj eylemlerinin sayısı artıyor. Ukrayna ise bunlardan ayrı olarak Rusya’nın askerî ve ekonomik savaş kapasitesine hizmet eden hedeflere yönelik saldırı operasyonları yürütüyor. İnformNapalm, 2026 yılında Rusya’da, önceki iki yılın toplamından daha fazla sabotaj eylemi belgeledi.

İstatistiklerdeki eğilim açık olsa da bu durum, başarılı sabotaj operasyonlarının tamamının arkasında Ukrayna istihbarat servislerinin bulunduğunu kanıtlamıyor. Bununla birlikte Rusya’nın cephe gerisindeki altyapının güvenliği, Moskova açısından giderek daha önemli bir mesele hâline geliyor.

Moskova, Ukrayna’ya karşı geniş çaplı savaşı başlattı ve Avrupa devletlerine baskı uygulamak için sabotaj yöntemlerini kullanmayı sürdürüyor. Ancak Rusya artık kendi topraklarında da artan maliyetlerle, aksaklıklarla ve çok sayıda olası hedefi koruma zorunluluğuyla karşı karşıya.

Avrupa’nın görevi Rusya’nın yöntemlerini taklit etmek değil. Asıl mesele, karşı istihbarat faaliyetlerinin, ajan ağlarına ve bu ağların finansmanına yönelik tedbirlerin, yaptırımların ve Ukrayna’nın meşru savunma kabiliyetine verilen desteğin nasıl bir araya getirileceği.

Rusya’nın cephe gerisindeki artan savunmasızlık, Moskova’nın maliyet hesabını da değiştiriyor. Rusya artık yalnızca başka ülkelerin altyapılarına yönelik saldırıların maliyetini değil, kendi altyapısını korumak için yapmak zorunda olduğu harcamaları da hesaba katmak durumunda.

Yazı, Andrij Lisitsyn tarafından İnformNapalm için hazırlanmıştır.

İnformNapalm’dan diğer makaleleri okuyun

• Wildberries, İHA saldırıları ve siber operasyonların çapraz ateşinde
• Ukrayna Donanması’ndan Kırım’daki Bastion kıyı füze sistemine saldırı
• Rusya’nın 2026–2027 İHA tehdidi ve Ukrayna’dan NATO’ya çıkarılacak dersler

Kaynak belirtilmesi koşuluyla materyal serbestçe paylaşılabilir ve yeniden yayımlanabilir. Creative Commons – Attribution 4.0 International – CC BY 4.0. İnformNapalm’ı Facebook, X, Slate (Sl8) ve Telegram’da takip edin.

İnformNapalm hiçbir devletten veya kurumsal sponsordan mali destek almamaktadır. Faaliyetleri yalnızca bireysel gönüllülerin ve okurların gönüllü katkılarıyla finanse edilmektedir. Ayrıca BuyMeACoffee aracılığıyla aylık küçük bağışlar yaparak İnformNapalm’ı destekleyebilirsiniz.